T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 152
KARAR NO : 2017 / 221
KARAR TR : 10.4.2017
ÖZET: Görev uyuşmazlığına konu edilen ve kesinleşen kararlardan birisi görevsizlik kararı niteliğinde olmadığından, 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.
K A R A R Davacılar :1-Ş. İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti. 2-N. S.Hiz.T.Tem.Bil.Gıda Ür.İnş.Eğt.Taş.Mak.Sağ.Hiz.Tic.Ltd.Şti. Vekili :Av. C. K. Davalı :Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü Vekilleri :Av. S. S., Av. U. E., Av.R. Ç. O L A Y :Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü Zonguldak Bölge Müdürlüğütarafından yapılan ihale sebebiyle, bu kuruma, ihale karar puluadı altında ihtirazi kayıtla 12.01.2010 tarihinde ödenendamga vergisinin iade edilmesi istemiyle davalı idareye 29.11.2010tarihinde noter kanalıyla yapılan başvurunun, davalıidarenin 02.12.2010 tarih ve 2879 sayılı işlemi ile reddiüzerine açılan davada, davacı vekili; davalı idarece2010 yılı temizlik ve kalorifer yakma hizmet alımıişine ilişkin olarak yapılan ihaleyi müvekkilişirketin kazandığını, daha sonra ihalenin iptalinekarar verilmesi üzerine müvekkili şirket tarafındanihtirazen şikayet başvurusunun yapılması nedeniyledavalı idarece, binde 4,5 oranında ihale karar pulu bedeli olan8.306,82-TL'nin yatırılmasının istenilmesi üzerineihtirazi kayıtla 8.430,82-TL'nin yatırıldığını,müvekkili şirketin itirazının reddine karar verildiğiiçin ihalenin iptaline ilişkin kararın kesinleştiği,davalı idarenin bünyesinde kalan paranın da sebepsizzenginleşmeye neden olduğunu, daha sonra yeniden açılanihalenin müvekkili şirketin uhdesinde kaldığınıifade ederek; müvekkil şirket tarafından aynı işihalesi için iki kere karar pulu bedeli ödenmiş olduğuiddialarıyla, ihtirazi kayıtla yatırılan 8.430,82-TL'ninihtar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte iadesi istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır. Ankara3.Vergi Mahkemesi; 3.2.2011 gün ve E:2011/68, K:2011/153 sayıile, uyuşmazlığı çözmeye yetkili mahkemenin;Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu GenelMüdürlüğü Zonguldak BölgeMüdürlüğü'nün bulunduğu yer işlerinebakan Zonguldak Vergi Mahkemesi olduğu gerekçesiyle; 2577sayılı yasanın 15'inci maddesinin 1/a.bendi hükmüuyarınca davanın yetki yönünden reddine, dosyanınyetkili Zonguldak Vergi Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir. ZONGULDAKVERGİ MAHKEMESİ; 28.2.2011 gün ve E:2011/310, K:2011/249sayı ile, “(…) 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununaekli "Damga Vergisine Tabi Kağıtlar”ı düzenleyen1 sayılı tablonun II. sırasında kararlar ve mazbatalardanalınacak damga vergisi oranlarına yer verilmiş olup, 2. maddedeİhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamutüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihalekararlarının binde 4,5 oranında damga vergisine tabi olduhüküm altına alınmıştır. 213sayılı Vergi Usulü Kanununun 4'üncü maddesinin birincifıkrasında, vergi dairesinin mükellefi tespit eden, vergi tarheden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden daire olduğu belirtilmiş; 488sayılı Damga Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin birincifıkrasında, bu Kanunda yazılı resmi dairenin, genel ve atmabütçeli daire ve idarelerle, il özel idareleri, belediyeler veköyleri kapsadığı hükmüne yer verildikten sonra,aynı Kanunun 26'ncı maddesinde, resmi dairelerin ilgilimemurlarının, kendilerine ibraz edilen kâğıtlarındamga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksanödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunlarıtutanağı düzenlemek üzere vergi dairesine göndermeyemecbur oldukları kurala bağlanmıştır. Yukarıdayer verilen yasal düzenlemelere göre; damga vergisinin tarh tahakkukve tahsiline, ilgili vergi dairesi yetkili bulunmaktadır. YüksekÖğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Zonguldak BölgeMüdürlüğü'nün bu konuda yapması gerekenişlem, Damga Vergisi Kanunu'nun sözü edilen 26'ncı maddesihükmü uyarınca, yatırılan damga vergisini ilgili vergidairesine aktarmaktan ibarettir. Dolayısıyla, vergi idaresince tarh,tahakkuk ve tahsil edilen damga vergisi nedeniyle bu verginin iadesi konusundaherhangi bir yetkisi olmayan Yüksek Öğrenim Kredi ve YurtlarKurumu Zonguldak Bölge Müdürlüğü'ne yapılanbaşvuru sonucu anılan idarece tesis edilen işlem, vergilendirmeyönünden hüküm ifade eden; yani, hukuk düzenindedeğişiklik oluşturan kesin ve yürütülmesi gereklinitelikte olmadığından, idari davaya konu edilemez. Bu durumda,ortada yetkili makam tarafından tesis edilmiş idari davaya konuolabilecek bir işlem bulunmadığından davanın, 2577sayılı Yasanın yukarıda anılan 14/3-d ve 15/1-bmaddeleri uyarınca reddi gerekmektedir. Açıklanannedenlerle, davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 14/3-d ve 15/1-b maddeleri uyarınca idari davaya konuolabilecek bir işlem bulunmadığından REDDİNE…”karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Danıştay9.Dairesince, 15.10.2015 gün ve E:2013/1159, K:2015/10679 sayı ileonanan karar kesinleşmiştir. Davacılarvekili tarafından bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçılmıştır. ANKARA10.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 23.6.2016 gün ve E:2016/83,K:2016/310 sayı ile, “(…) taraflar arasında dava konusuişe ilişkin ihale yapılıp, bu ihalenin sözleşmeyebağlanmadan önce iptal edildiği ve taraflar arasındahenüz bir sözleşme ilişkisinin kurulmadığıanlaşılmıştır. İdareile gerçek ve tüzel kişiler arasında yapılacaksözleşmenin imzalanmasından önce ve ihaleaşamasında ihale ile ilgili idarece yapılacak işlemler"idari işlem" sayıldığından, bu aşamadagerçekleşen uyuşmazlıklarda idari yargı yerigörevli olmaktadır. Çünkü 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun (1 ve 2) maddelerihükümlerinden idari işlemin iptali; idari işlem veeylemlerden kaynaklanan tam yargı ve tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşması ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden doğan davalar idari yargıdaaçılabilir. Somut olaydataraflar arasındaki ihtilafın sözleşmeninimzalanmasından önceki aşamada çıkanuyuşmazlığa ilişkin olup, taraflar arasında birsözleşme imzalanmadığı, açılan dava ile dedavalı tarafa ödenen ihale karar pulu bedelinin tahsili istenmişolması nedeniyle, davaya bakmakla idari yargı yeri görevliolduğundan, dava dilekçesinin idari yargı yolubakımından reddine karar verilmesi gerektiği sonuç vekanaatine varılmıştır. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle, 1-Davadilekçesinin idari yargı yolu bakımındanREDDİNE…” karar vermiş; temyiz edilmesi üzerineYargıtay 13.Hukuk Dairesince, 21.12.2016 gün ve E:2016/22969,K:2016/23990 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir. Davacılarvekili tarafından, Zonguldak Vergi Mahkemesinin 28.2.2011 gün veE:2011/310, k:2011/249 sayılı kararı ile Ankara 10.Asliye HukukMahkemesinin, 23.6.2016 gün ve E: 2016/83, K:2016/310 kararlarıarasında görev uyuşmazlığı doğduğundanbahisle, olumsuz görev uyuşmazlığınınçözülmesi istemiyle Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmuştur. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Yusuf Ziyaattin CENİK, Suna TÜRE, Alaittin Ali ÖĞÜŞ,Birgül KURT, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 10.4.2017 günlütoplantısında: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, başvurunun reddi yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada başvurunun reddigerektiği yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Anayasa’nın158. Maddesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeyeyetkili olduğu belirtilmiş; 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 1. Maddesinde, “UyuşmazlıkMahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ilegörevlendirilmiş, adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir…”, 14. maddesinde, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararın kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir.” denilmiştir. AynıYasa’nın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmektedir. Olayda, adlive idari yargı yerlerinde, davacı Şirketler tarafındanaynı iş ihalesi için iki kere karar pulu bedeliödenmiş olduğu iddialarıyla, ihtirazi kayıtlayatırılan 8.430,82-TL'nin iadesi istemiyle davaaçıldığı anlaşılmaktadır. Dosyalarüzerinde yapılan inceleme neticesinde; görevuyuşmazlığına konu edilen ve kesinleşen ZonguldakVergi Mahkemesinin 28.2.2011 gün ve E:2011/310, k:2011/249sayılı kararında; ortada yetkili makam tarafından tesisedilmiş idari davaya konu olabilecek bir işlembulunmadığı gerekçesiyle davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14/3-d ve15/1-b maddeleri uyarınca reddine; Ankara 10.Asliye Hukuk Mahkemesinin,kesinleşen 23.6.2016 gün ve E: 2016/83, K:2016/310 kararındaise, davaya bakmakla idari yargı yeri görevli olduğundan, davadilekçesinin idari yargı yolu bakımından reddine kararverildiği anlaşılmıştır. Görüldüğüüzere, Zonguldak Vergi Mahkemesinin kararının, davanın adliyargıda açılması gerektiğine ilişkin verilmişbir görevsizlik kararı niteliğinde olmadığı,davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 14/3-d ve 15/1-b maddeleri uyarınca idari davaya konu olabilecekbir işlem bulunmadığı gerekçesiyle reddineilişkin bulunduğu anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında, 2247 sayılı yasanınaradığı biçimde görevuyuşmazlığı oluştuğundan söz etmekmümkün değildir. Açıklanan nedenlerle,2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca reddinekarar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen koşulları taşımayanBAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarıncaREDDİNE, 10.4.2017 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Birgül KURT Üye Suna TÜRE Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy