T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 536 KARAR NO : 2017 / 148 KARAR TR : 13.3.2017 ÖZET : Davacıların, tapuda zeytinlik olarak tescili yapılan taşınmazın cinsinin arsa olarak düzeltilmesi istemiyle yaptıkları başvurunun reddine ilişkin, Tapu Sicil Müdürlüğü kararının, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce onanmasına yönelik işlemin iptali ile taşınmazın vasfının arsa olarak düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, , Medeni Kanun hükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1- F. A. 2-A.Ö. Vekili : Av. Av. M. K.E. Davalı : Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğü(Tapu Dairesi Başkanlığı) O L A Y : Davacılar vekilidilekçesinde; müvekkillerinin maliki bulunduğu Antalya ili,Aksu İlçesi, Topallı Köyü 541 ada 1 parselsayılı taşınmazın zeytinlik olan vasfınındeğiştirilmesi için Aksu Tapu SicilMüdürlüğüne 12/06/2014 tarihli dilekçe ilebaşvurulduğunu, anılan Müdürlüğünkendilerine Kadastro Müdürlüğünce işlemyapılacağını bildirdiğini, bunun üzerine11/07/2014 tarihli dilekçe ile taleplerinin yerine getirilmesi veya redkararı verilmesini talep ettiklerini,Müdürlüğünün 25/12/2014 tarih ve 15558 yevmiyeno. ile red karar verdiğini, karara itiraz üzerine Tapu veKadastro Antalya Bölge Müdürlüğünün11.03.2015 tarih 110/115002 sayı ile onama kararı verdiğini, bukarara karşı yaptıkları itirazda da Tapu KadastroGenel Müdürlüğünün 08/07/2015 tarih, 110/580019no. ile onama kararı verdiğini, bu onama kararının kanuna,hukuka ve kamu vicdanına aykırı olduğunu, şöyle ki; müvekkillerinin taşınmazınınzeytinlik olarak tescilli bulunduğunu, ancak butaşınmazların, imar kanunu gereği gerekli yasalterkleri yapılarak oluşmuş konut alanı olan imar parselleriolduğunu; ayrıca Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğünün 02.02.1996 tarihli genelgesigereği, muhtelif vasıftaki (tarla, bahçe ham toprak bağvb.) taşınmaz mallardan oluşan imar parsellerinin imarplanı ile getirilen kullanım amacı doğrultusundakivasfı altında (imar planında iş veya konut yeri olarakayrılan sahalara isabet eden imar parsellerinin) arsa vasfı iletescil edilmesi gerektiği hüküm altına alındığından; İmar Kanunu gereği oluşan imar parsellerinin vasfınınre’sen, harca da konu edilmeksizin idarece arsa olarakdüzeltilmesinin gerektiğini, konu ile ilgiliBayındırlık ve İskan Bakanlığı Tapu veKadastro Genel Müdürlüğü Fen Dairesi Başkanlığının09.11.2010 tarih ve 2010/22 nolu Genelgesinin 9.madde 2 nolu bendinde, 3194sayılı İmar Kanunun 15 .ve 16.maddesine göre yapılanuygulamalarda, uygulamanın altlığı olan imar planınagöre oluşan parsellerin, mevcut vasıflarınıkendiliğinden kaybederek İmar Planı ile getirilen kullanımamaçlarına konu ve tabi olmalarının işlemin doğalsonucu olduğu, söz konusu uygulamaların teknik kontrolündendöner sermaye bedeli olarak yalnızca kontrollük ücretbedeli alınacağı, ayrıca ilave olarak cinsdeğişikliği döner sermaye ücretialınmayacağının belirtildiğini; keza 18/05/1994tarihinde yürürlüğe giren Tapu SicilTüzüğünün 81. ve 85. maddelerinde, tapu cins vevasıf düzeltme işlemlerinin tapu sicilmüdürlüklerince yapılacağınındüzenlendiğini, hal böyle iken ayrıca, ZeytinciliğinIslahı ve Yabanilerin AşılattırılmasıHakkında Kanunun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesive Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanunun5.maddesinin “Bu kanunun yayımından önce zeytinlikalanlarına ilişkin kesinleşmiş imar planlangeçerlidir” hükmünü içerdiğini; yine,taşınmazların bulunduğu Topallı Köyündemüvekkillerinin taşınmazları ile aynı nitelikteZeytinlik vasıflı 577,583,608,609,558 nolu adalardaki parsellerinvasıflarının, yukarıda bahsettikleri yasal gerekçeve genelge gereği cinslerinin idarece arsa olarakdüzeltildiğini, kesinleşmiş imar planıiçerisinde kalan ve konut alanı olarak tescil edilmiş olantaşınmazların cinsinin, imar planından öncekivasfı olan zeytinlik vasfı ile tescil edildiğini, Tapu KadastroGenel Müdürlüğünün genelgesi ve 4086sayılı Kanunun 5.maddesi gereği vasıflarıdüzeltilen Tapu Sicilinin düzenli tutulması ilkesi gereği,diğer yukarda bahsi geçen taşınmazlar gibi arsa olarakresen düzeltilmesinin gerektiğini, bu yasal düzenlemelererağmen davalı idarece işlemyapılmadığını ve taleplerinin reddedildiğini,yapılan red işleminin onanması kararının hukukaaykırı olduğunu ifade ederek; Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğü Tapu DairesiBaşkanlığının 10/07/2015 tarihli Aksu Tapu SicilMüdürlüğünün ret kararınınonanmasına dair vermiş olduğu işlemin iptali iletaşınmazın vasfının arsa olarak düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ANTALYA 1.İDAREMAHKEMESİ: 20.8.2015 gün ve E:2015/1214, K:2015/808 sayı ile,“(…) 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri,İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanununun 3410 sayılı Kanunla değişik 5.maddesinin 1. fıkrasında, idare mahkemelerinin, vergi mahkemeleriningörevine giren davalarla ilk derecede Danıştaydaçözümlenecek olanlar dışındaki, iptaldavalarını, tam yargı davalarını, tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanidari sözleşmelerden dolayı taraflar arasındaçıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları,diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceğidüzenlenmiş, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasında; idari davatürleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı açılan iptal davaları; idari işlem ve eylemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları; kamuhizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan hertürlü idari sözleşmelerden dolayı açılandavalar olarak sayılmış; idari yargının idari eylem veişlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevliolduğu kurala bağlanmış, aynı Yasanın 14.maddesinde ilk incelemeye ilişkin hususlar ayrı ayrısayılmış, anılan yasanın 3622 sayılı yasayladeğişik 15. maddesinin l/a bendinde ise, “14. maddesinin 3/a bendinegöre adli ve askeri yargının görevli olduğu konulardaaçılan davaların reddine karar verilir."hükmüne yer verilmiştir. Tapu SicilTüzüğünün 72. maddesinde, tapu sicilindedeğişikliğin, hak sahibinin veya yetkili makamın istemi yada mahkeme kararına dayalı olarak yapılacağı, tapusicilindeki değişikliklerin, üzerinin kırmızımürekkepli kalemle çizilip, değişiklik tarih ve yevmiyenumarasıyla yeni kaydın yazılması suretiyleyapılacağı, önceki kayıt bir harfle yazılıise, yine aynı harfin kullanılacağı hükmebağlanmıştır. Dava dosyasınınincelenmesinden, Antalya İli, Aksu İlçesi, TopallıKöyü, 541 ada, 1 nolu parselin maliki olan davacının22.08.2013 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuraraktapuda zeytinlik olarak tescili yapılan taşınmazın cinsininarsa olarak düzeltilmesini istediği, anılan istemin reddiüzerine bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Yukarıda anılan mevzuathükümleri gereğince, tapu kayıtları üzerindetescil, terkin ve tashih gibi işlemlere ilişkin davalarıngörüm ve çözümü adliye mahkemeleriningörevi içinde bulunmaktadır. İptali istenilen işlemtapu kütüğündeki zeytinlik vasfınındüzeltilmesi istemine ilişkindir. Bu durumda, tapuda zeytinlikolarak tescili yapılan taşınmazın cinsinin arsa olarakdüzeltilmesi isteminin reddine ilişkin işleme karşıaçılan iş bu davanın özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinceçözümlenmesi gerektiğinden, işin esasınınmahkememizce incelenme olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1 -amaddesi uyarınca davanın görev yönündenreddine…” karar vermiş, bu karar temyiz edilmeksizinkesinleşmiştir. Davacılar vekili bu kezaynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır. ANTALYA 3.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ; 15.10.2015 gün ve E:2015/650, K:2015/543 sayı ile,“(…) Dava tapuda taşınmazın cinsdeğişikliği davasıdır. Tüm dosya kapsamınagöre; her ne kadar davacı vekili müvekkillerinin malikiolduğu taşınmazın zeytinlik olan vasfınındeğiştirilmesini taleple idareye başvurulduğunu ve idarecegelen ret kararı ile idareye başvuru yollarınınkapanması üzerine iş bu davayı açmış isede Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2010/2994 esas, 2010/3839 karar, yineYargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2009/1900 esas, 2009/3149 kararsayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, 18.05.1994tarih ve 1994/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ileyürürlüğe giren Tapu SicilTüzüğü'nün 81 ve 85. Maddelerine göre tapukütüğündeki kaydın değiştirilmesi vekütük üzerindeki düzeltmelerin bir başka ifade iletapu cins ve vasıf düzeltilmesi işlemlerinin tapu idaresinceyapılacağı ve işlemin idari bir görev olduğu busebeple davanın idari yargı alanına girdiğianlaşılmakla davanın görev yönünden (yargıyolu nedeniyle) reddine karar vermek gerekmiş olupaşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Dava dilekçesininYargı Yolu nedeniyle Reddine(…)” karar vermiş, bu karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 13.3.2017 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının; davacılar vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiğigörülmekte ise de; davaya ilişkin bilgi ve belgelerin dosyadayer aldığı; Başkanlık yazısıyla, adliyargı kararının bir örneğinin ve kesinleşmedurumuna ilişkin bilginin Mahkemesinden temin edildiği vesonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,Antalya İli, Aksu İlçesi, Topallı Köyü, 541ada, 1 nolu parselin maliki olan davacıların, tapuda zeytinlik olaraktescili yapılan taşınmazın cinsinin arsa olarakdüzeltilmesi istemiyle yaptıkları başvurunun reddineilişkin, Aksu Tapu Sicil Müdürlüğükararının, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünceonanmasına yönelik 10.07.2015 tarihli işlemin iptali iletaşınmazın vasfının arsa olarak düzeltilmesinekarar verilmesi istemiyle açılmıştır. 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ÜçüncüKısım, İkinci Bölümünde Tapu Sicilibaşlığı altında; Kanunun 997.maddesinde, taşınmazlar üzerindeki haklarıgöstermek üzere tapu sicili tutulacağı, tapu sicilinin,tapu kütüğü ve kat mülkiyetikütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri vebelgeler ile plânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin,nasıl tutulacağının ve yardımcı sicillerintüzükle belirleneceği; 998 maddesinde, arazilerin,taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve süreklihakların, kat mülkiyetine konu olan bağımsızbölümlerin tapu siciline taşınmaz olarak kaydedileceği;1007. maddesinde, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütünzararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin, zararındoğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu edeceği; Devletinsorumluluğuna ilişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğuyer mahkemesinde görüleceği; 1008.maddesinde, taşınmazailişkin, mülkiyet, irtifak hakları ve taşınmazyükleri ve rehin haklarının tapukütüğüne tescil edileceği; 1013.maddesinde, tescilin,tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanıüzerine yapılacağı; 1021. Maddesinde, kurulmasıkanunen tescile tâbi aynî hakların, tescil edilmedikçevarlık kazanamayacağı; 1027.maddesinde, ilgililerinyazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapusicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyladüzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni birtescilin yapılması biçiminde de olabileceği; tapu memurunun,basit yazı yanlışlıklarını, tüzükkuralları uyarınca re'sen düzelteceği hükümleriyer almış; 4721sayılı Kanunun 913., 997., 998., 1000., 1012. ve 1017. maddelerinedayanılarak hazırlanmış olan Tapu SicilTüzüğü’nün, “Kaydındeğiştirilmesi” başlıklı 72.maddesinde,“(1) Tapu sicilinde değişiklik, hak sahibinin istemine ya dayetkili makam veya mahkeme kararına istinaden yapılır. (2)Tapu sicilindeki değişiklikler, üzerinin kırmızımürekkepli kalemle çizilip, değişiklik tarih ve yevmiyenumarasıyla yeni kaydın yazılması suretiyleyapılır. (3)Önceki kayıt bir harfle yazılı ise, değişikliktede aynı harf kullanılır. (4)Rehinli alacağın kısmen ödenmesi veya rehnin miktar, faiz,derece, süre gibi unsurlarında yapılacakdeğişiklikler, düşünceler sütununda ilgili rehninharfi kullanılmak suretiyle belirtilir.” hükmüne yerverilmiştir. Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlığınıtaşıyan 2. maddesinin 1 numaralı bendinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olaraksayılmıştır. Davadosyasının incelenmesinden; davacıların, adlarına 1/2şer hisse itibari ile kayıtlı, Antalya ili, Aksu ilçesi,Topallı Köyünde bulunan 541 ada 1 parsel numaralı ve 5575,00 m2 miktarlı taşınmazın, "zeytinlik" olan cinsinin arsa olarakdeğiştirilmesi/düzeltmesi için, vekilleriaracılığıyla Aksu Tapu SicilMüdürlüğüne 12/06/2014 tarihli dilekçe ilebaşvurdukları, Müdürlüğünkendilerine, Kadastro Müdürlüğünce işlemyapılacağını bildirdiği, bunun üzerine 11/07/2014tarihli dilekçe ile taleplerinin yerine getirilmesi veya red kararıverilmesini talep ettikleri, Müdürlüğün 25/12/2014tarih ve 15558 yevmiye no. ile red kararı verdiği; kararaitiraz üzerine Tapu ve Kadastro Antalya (VI) BölgeMüdürlüğünün 11.03.2015 tarih 110/115002sayı ile ret kararını onadığı, bu kararakarşı yaptıkları itirazın da Çevre veŞehircilik Bakanlığı, Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğü Tapu DairesiBaşkanlığınca 08/07/2015 tarih, 110/580019 no. ile; AntalyaTapu ve Kadastro VI. Bölge Müdürlüğünün11.03.2015 tarih ve 110/115002 sayılı kararı ile onanan, AksuTapu Müdürlüğünün 25.12.2014 tarihli ve 15558yevmiye numaralı ret kararının "onanmasına" kararverildiği; dava konusu da edilen bu kararda; “(…)Somut olay veyasal durum karşısında, 21.01.1997 tarih ve 267 sayılıGenel Duyuruda, ayırma, birleştirme, parselasyon işlemlerisonucunda oluşan parsellerin kendiliğinden (re'sen) arsayadönüşmüş sayılması ve bu bağlamda cinsdeğişikliği tapu harcı alınmadan tescilinyapılması öngörülen durumların 2981, 3290,2981/3290 EK-1 ve 3194/18. madde uygulamaları ile ilgili olduğu; 3194sayılı Kanun’un 15 ve 16. madde uygulamalarınıntalebe bağlı olduğu, İl İdare Kurulu kararında vekadastro müdürlüğünün değişiklikbeyannamesinde cins değişikliğine ait bir talebinbulunmadığı, 26.06.1998 tarih ve 5403 yevmiye numaralıifraz işlemine ait tescil istem belgesinde bu yönde bir talebingörünmediği ve tescillerin taşınmazların eskicinsi ile tescillerinin sağlandığı; ifraz işlemininTKGM 2008/6 sayılı Genelgesinden önceyapıldığı, bu Genelgede, Genelge öncesi ifrazıyapılan ve eski vasfı ile tescili yapılantaşınmaların Genelge sonrası cinsdeğişikliğinin talebi halinde nasıl işlemyapılacağının belirlenmemesi nedeniyle işlemin talebebağlı cins değişikliği işlemi olarak elealınması ve talebe bağlı cins değişikliğiişlemi için ön görülen genel hükümleregöre işlemlere yön verilmesi gerektiğianlaşılmakla, Topallı Köyü, 541 ada 1 parsel numaralıtaşınmazın zeytinlik olan vasfının "arsa"olarak değiştirilmesine yönelik talebin reddine dair; Aksu TapuMüdürlüğü'nün 25.12.2014 tarih ve 15558 yevmiyenumaralı ret kararı ve bu kararı onayan Antalya Tapu ve Kadastro(VI). Bölge Müdürlüğünün 11.03.2015 tarih ve110/115002 sayılı kararının yerinde olduğu kanaatinevarılmıştır.” denilerek, işlemingerekçesi açıklanmış; bunun üzerinedavacılar vekili tarafından; Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğü Tapu DairesiBaşkanlığının, 10/07/2015 tarihli Aksu Tapu SicilMüdürlüğünün ret kararınınonanmasına dair vermiş olduğu işlemin iptali iletaşınmazın vasfının arsa olarak düzeltilmesinekarar verilmesi istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır. Herne kadar, davacılar vekili tarafından davalı İdareişleminin iptali talep edilmekte ise de, talebin doğrudan, tapusicilinde zeytinlik olarak tescili yapılan taşınmazıncinsinin arsa olarak düzeltilmesi istemine yönelik, bir başkaifade ile tescil sonucu doğuracak bir talep olduğugözetildiğinde, ortada idari yargı yetkisi kapsamına girenbir idari dava bulunmadığı ve uyuşmazlığınçözümlenmesinde, Medeni Kanun hükümlerine göre adliyargı yerlerinin görevli bulunduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Antalya 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 15.10.2015 gün ve E:2015/650,K:2015/543 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Antalya 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 15.10.2015 gün veE:2015/650, K:2015/543 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 13.3.2017 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy