T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017 / 155
KARAR NO : 2017 / 192
KARAR TR : 13.3.2017
ÖZET : Davalı ASAT’a ait şehir şebeke hattının patlaması sonucu davacı şirketin sigortalısına ait işyerinde meydana gelen ve teminat kapsamında ödenen zararın rücuen tazmini istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :G. S.AŞ.
Vekili :Av. A. B.
Davalı : ASAT GenelMüdürlüğü
Vekili :Av. A. M.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesindeözetle; 19.08.2015 tarihinde Antalya Su ve Atıksu İdaresi (ASAT)ne ait şehir şebeke hattı patlaması sonucu akansuların, sigortalısına ait işyerinde hasaroluşturduğunun tespiti üzerine davacı şirkettarafından sigortalıya ödenmiş olan 2.504,00 TL'nin,kusurlu olduğu iddiasıyla davalı kurumdan rücuen tazminiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıvekili süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde; müvekkilidarenin kamu hizmeti görmek üzere kurulmuşbağımsız bütçeli bir kamu idaresi olduğunu,yürüttüğü hizmetlere ilişkinuyuşmazlıkların da idari yargı yerinde görülmesigerektiğini ileri sürerek davanın görev yönündenreddini talep etmiştir.
ANTALYA 8.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 16.11.2016 tarihli ve E:2016/217sayılı ön inceleme duruşmasında; “ Davalıvekili her ne kadar yargı yolu ve görev itirazındabulunmuşsa da haksız fiile dayalı rücuan tazminatdavası olduğu, ayrıca davalının kamu tüzelkişisi olarak kabulünün mümkünolmadığı, bu konuda yerleşmiş Yargıtayinançlarının bulunduğu, haksız fiillerinBorçlar Kanununda düzenlendiği, sigorta şirketininrücuan açtığı tazminat miktarlarındagörevli mahkemenin de mahkememiz olduğu …” şeklindekigerekçe ile davalı idarenin görev itirazının reddinekarar vermiştir..
Davalı vekili tarafından, 29/11/2016tarihli dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir. DanıştayBaşsavcısı; “(…)Anayasanın 125.maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşıyargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, sonfıkrasında da idarenin kendi eylem ve işleminden doğan zararıödemekle yükümlü olduğu hükmebağlanmış, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları idari davatürleri arasında sayılmıştır. İdarenin,kendisine görev olarak verilen kamu hizmetiniyürüttüğü sırada hizmet kusuru oluşturaneylemleri nedeniyle bireylerin uğradıkları zararlarıtazminle yükümlü olduğu idare hukuku ilkelerindendir. 2560sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 1. maddesinde; İstanbul Büyükşehir Belediyesinin suve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken hertürlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere kurulmuş olan İstanbul Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğünün İstanbulBüyükşehir Belediyesine bağlı müstakilbütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz birkuruluş olduğu kurala bağlanmış; Ek-5. maddesinde de,bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde deuygulanacağı düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 2.maddesinin (b) bendinde; "Kullanılmış sular ileyağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimdeboşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yenidenyararlanılması için abonelerden başlanarak busuların toplanacakları veya bırakılacakları noktayakadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veyayaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya dakurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunlarınbakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekliyenilemelere girişmek" ve (d) bendinde; "Su ve kanalizasyonhizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilengörevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak"İSKİ'nin görev ve yetkileri arasında sayılmış,25. maddesinde de; "Yağmur sularınınuzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılmasıveya bu tip tesislerin işletilmesi, gerekli harcamalar ilgilibelediyelerce karşılanmak şartıyla İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi tarafından yerine getirilir. Bu tesislerinyapılması veya işletilmesine ilişkin harcamalar tarifelere dâhiledilemez." kuralına yer verilmiştir. Buaçıklamalardan anlaşılacağı üzere, 2560sayılı Kanun uyarınca kurulmuş olan su ve kanalizasyonidarelerinin kamu tüzel kişisi olduğu ve Kanunda yapmaklayükümlü olduğu belirlenen alt yapı hizmetlerinin dekamu hizmeti niteliği taşıdığıaçıktır. Bir başka anlatımla, su ve kanalizasyonidareleri kamu hizmeti niteliğini taşıyan alt yapıhizmetlerini idare hukuku ilke ve kurallarına göre kamusal yetkikullanarak kurup, sürdürmekle görevlikılınmıştır. Bu bakımdan, bu idareleryürütmekle yükümlü kılındıkları bugörevler açısından Türk Ticaret Kanununa göretacir sayılamayacakları gibi özel hukuka tabi bir takımiş ve işlemlerde bulunmaları da su, kanalizasyon gibi kamuhizmeti niteliği taşıyan alt yapı hizmetlerininkuruluşunun, idare hukuku ilke ve kurallarına tabi olduğusonucunu ortadan kaldırmamaktadır. Dava konusuolayda, davacının sigortalısına ait işyerinin,patlayan borudan akan sulardan hasar gördüğünden bahisle,uğranıldığı ileri sürülen maddi zararailişkin tazminat sorumluluğu, özel hukuktan kaynaklanan birsorumluluk olmayıp, davalı idarenin alt yapı hizmetini kusurluyürütmesinden kaynaklandığı iddiasınadayandığından; idare hukuku kurallarına göredeğerlendirilmesi gereken bir sorumluluktur. Bu durumda,uğranıldığı ileri sürülen zarar, 2560sayılı Kanun uyarınca kamu tüzel kişisi olarakkurulmuş olan ASAT Genel MüdürlüğününKanunda belirlenmiş olan kamu hizmeti niteliği taşıyan altyapı tesisini kurma ve işletme yetkisi kapsamında sunmuşolduğu hizmetin kötü işlemesi, hiç işlememesiya da eksik işlemesi, bir başka anlatımla hizmet kusuruiddiasına dayandığından uyuşmazlığıngörümü ve çözümünün idariyargının görevine girdiği sonucuna ulaşılmaktadır”şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan13.3.2017 günlü toplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalı ASATvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde Davalı vekilince başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcısınca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, ASAT’ a ait şehir şebeke hattınınpatlaması üzerine taşan suyun davacı sigorta şirketitarafından teminat altına alınan işyerine zarar vermesisonucu tespit edilen ve sigortalıya ödenen 2.504,00 TL hasarbedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalıdan rücuen tazminine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 20.11.1981 gün ve 2560 sayılıİstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanun’un 1.maddesinde, İstanbul Büyük ŞehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulduğu, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin,İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlımüstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haizbir kuruluş olduğu, İSKİ personelinin 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi bulunduğubelirtilmiş; 2. maddesinin (b) bendinde “b)Kullanılmış sular ile yağış sularınıntoplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılmasıve zararsız bir biçimde boşaltma yerineulaştırılması veya bu sulardan yenidenyararlanılması için abonelerden başlanarak busuların toplanacakları veya bırakılacakları noktayakadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak;gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak;kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım veonarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemeleregirişmek”, (d) bendinde “Su ve kanalizasyon hizmetlerikonusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleriyürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak”,İSKİ'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış; 4. maddesinde, İstanbul BüyükŞehir Belediye Meclisinin, İSKİ Genel Kurulu olarak görevlive yetkili olduğu açıklanmış, ek 5. maddesinde(5/6/1986 - 3305/3 md. ile gelen Ek 4 üncü madde hükmü olupmadde numarası teselsül ettirilmiştir.), bu Kanunun diğerbüyükşehir belediyelerinde de uygulanacağıbelirtilmiştir. 2560 Sayılı Kanunun Ek 5 nci maddesinin açıkhükmü karşısında davalı Antalya Su ve Atıksuİdaresi Genel Müdürlüğünün (ASAT) bir kamutüzel kişisi olduğu ve bir kamu hizmetin ifası ilegörevlendirildiği kuşkusuzdur. İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğukamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeninhukuka aykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleriihlal edilenler tarafından açılacak davalar ile idareninaynı plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj,suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu, idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu,özel mülkiyete konu taşınmazakamulaştırmasız el atıldığı veya plan veprojeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men’i ve meydana gelenzararın tazmini davalarının ise, mülkiyetetecavüzün önlenmesine ve haksız fiillere ilişkinözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindeçözümleneceği, yerleşik yargısaliçtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Anayasanın 125 inci maddesinin son fıkrasında, idareninkendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu kurala bağlanmış olup,bununla birlikte idarenin yürütmekle görevli olduğu birhizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindenesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olaraktanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veyahiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bununidarenin tazmin yükümlülüğünündoğmasına yol açtığında kuşkubulunmamaktadır. Öte yandan, kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarakyürütülüp yürütülmediğinin, kamuyararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin,hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının yargısal denetiminin, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan“idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlartarafından açılacak tam yargı davası”kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağıaçıktır. Belirtilen durum karşısında, davanın görümve çözümü idari yargı yerinin görevinegirdiğinden, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı ASAT GenelMüdürlüğü vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararınkaldırılması gerekmiştir. Belirtilennedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16.11.2016gün ve E:2016/217 sayılı görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ Antalya8. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16.11.2016 gün ve E:2016/217sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 13.03.2017 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy