T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 723
KARAR NO : 2017 / 71
KARAR TR : 20.2.2017
ÖZET : Oymapınar barajında aşırı yağışlar nedeniyle su yoğunluğunun artması sonucu baraj kapaklarının açılması üzerine Davacıya ait Manavgat ırmağı yatağına yakın taşınmazın, ırmak yatağı haline geldiğinden bahisle talep edilen tazminat isteminin İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : N.N.
Vekili : Av. İ.K.
Davalı :DSİ Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. A.N.O.
O L A Y :Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davacıya aittaşınmazın davalı idarece Manavgat OymapınarBarajı'nın inşasından bu yana sular altında kalmaktaolduğu gerekçesiyle, kamulaştırmasız el atmadankaynaklı 10.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibarenişletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinitalep ve dava ederek, idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANTALYA 2.İDARE MAHKEMESİ: 16.04.2014 gün ve E:2014/502, K:2014/545sayı ile “2576 sayılı Yasanın 5. maddesinin 1.fıkrasında, İdare Mahkemelerinin, Vergi Mahkemeleriningörevine giren davalar ile Danıştay'da çözümlenecekolanlar dışındaki iptal davaları ile tam yargıdavalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinin birininyürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar ve kanunlarla verilen diğerişleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
2577sayılı İYUK'un 2. maddesinde idari işlem ve eylemlerdendoğan iptal ve tam yargı davalarının idari yargımercilerinde açılacağı hükmebağlanmış olup, öte yandan bir idari karara dayanmayan,tamamen haksız fiilden veya bir taşınmaza kamulaştırmakararı olmaksızın idarece fiili olarak el atılmasındankaynaklanan tam yargı davalarının adli yargı mercilerindegörüleceği yerleşik yargısaliçtihatlardandır.
Olayda;tazminata dayanak baraj taşması nedeniyletaşınmazların fiilen kullanılmamasının her hangibir idari karara dayanmadığı, bu durumun fiili bir el atmaniteliğinde olduğu, imar mevzuatının uygulanmasındandolayı kamulaştırma yapamamasından da kaynaklanmayandavanın "haksız fiil" hükümleri kapsamındaadli yargı tarafından incelenip çözülmesigerektiği anlaşılmaktadır” gerekçesiyledavanın 2577 sayılı Yasa’nın 14/3-a ve 15/1-a maddesiuyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, karartaraflarca temyiz edilmeksizin 09/06/2014 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı taleple adli yargı yerinde davaaçmıştır.
MANAVGAT 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 15.09.2015 gün ve E:2014/387, K:2015/511sayı ile “dava konusu Antalya ili, Manavgat ilçesi,Çayyazı mahallesi Arapköy mevkinde bulunan 179 parselsayılı taşınmazın davacı N.N. adınakayıtlı olduğu, taşınmazın Manavgatırmağı yatağına yakın olup Oymapınarbarajında aşırı yağışlar nedeniyle suyoğunluğunun artması sonucu baraj kapaklarınınaçılması üzerine ırmak yatağı halinegeldiği, taşınmazın su baskınına uğrayarakırmak yatağı haline gelmesi nedeniyle davacı tarafındavalı idareyi sorumlu tutarak tazminat talebinde bulunduğu, dosyakapsamından davalı idarenin dava konusu taşınmaza herhangibir el atmasının bulunmadığınınanlaşıldığı, dolayısıyla davanınkamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası olaraknitelendirilemeyeceği, davalı idarenin kamulaştırmayönünde herhangi bir iradesinin de olmadığı, Manavgatırmağında sürekli bir yatak değişikliğiyapılmaksızın baraj kapaklarınınaçılması üzerine gerekli önlemlerinalınmaması nedeniyle dava konusu taşınmaz su altındakaldığından olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu,idarenin hizmet kusuru nedeniyle dava konusu uyuşmazlığınidari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği, 6100sayılı HMK 'nun 114. Maddesinde dava şartlarınınsayıldığı, dava şartlarınınyargılamanın her aşamasında mahkemece resenaraştırılması gerektiği, aynı yasanın 115/2.mad. düzenlenen "Mahkeme, dava şartınoksanlığını tespit ederse davanın usulden reddinekarar verir. Ancak, dava şartı noksanlığınıngiderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesinsüre verir. Bu süre içinde dava şartınoksanlığı giderilmemişse davayı dava şartıyokluğu sebebiyle usulden reddeder. " hükmü gereğincedava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermekgerektiği” gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nun 114/1-bve 115/2.maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar vermiş,kararın 10/05/2016 tarihinde kesinleştiğianlaşılmıştır.
Oluşanolumsuz görev uyuşmazlığınınçözümü için davacı vekili 15.07.2016 tarihlidilekçeyle Mahkememize başvurmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan20.2.2017 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari yargı dosyasının 15. maddede belirtilenyönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece, adli yargıdosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Manavgat Irmağıçıkış noktasında kurulan OymapınarBarajında aşırıyağışlar nedeniyle su yoğunluğunun artmasısırasında baraj savaklarının açılmasısonucu ırmağın yatak değiştirerek davacınıntaşınmazının ırmak yatağı haline gelmesisebebiyle oluşan zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
18.12.1953 tarih 6200sayılı Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun’un
“Umumihükümler” başlıklı 1. maddesinde;“(Değişik: 11/10/2011 - KHK - 662/49 md.) Bu Kanunun amacı;yerüstü ve yeraltı sularının zararlarınıönlemek ve/veya bunlardan çeşitli yönlerden faydalanmakmaksadıyla bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleriyerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere; Orman ve Su İşleriBakanlığına bağlı, kamu tüzelkişiliğine sahip, merkezi Ankara’da bulunan özelbütçeli bir kuruluş olan Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğünün kuruluş, görev, yetki vesorumluluklarını düzenlemektir…”
“Vazife veSalahiyetler” başlıklı 2. Maddesinde; “Devlet Suİşleri Umum Müdürlüğünün vazife vesalâhiyetleri arasında
a) Taşkın sular vesellere karşı koruyucu tesisler meydana getirmek…
d) (a) ve (b)fıkralarındaki faaliyetlerle ilgili olmak şartıyla sudan vezaruret halinde yardımcı diğer kaynaklardan enerji istihsaletmek…
f) Akar sularda ıslahatyapmak ve icap edenleri seyrüsefere elverişli hale getirmek;
g) Yukardakifıkralarda yazılı tesislerin (Çalıştırma,bakım ve onarım dahil) işletmelerini sağlamak..
Ek Madde 6- (Ek : 10/9/2014- 6552/88 md.)14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı ElektrikPiyasası Kanunu ve su kullanım hakkı anlaşmasıçerçevesinde elektrik enerjisi üretmek amacıylayapılacak olan hidroelektrik tesislerinin baraj, regülatör,yükleme havuzu, tünel, kanal, borulu isale hattı gibi suyapısıyla ilgili kısımları ile gerçek vetüzel kişiler tarafından yapılacak baraj, gölet veregülatör gibi su yapılarının inşasınıninceleme ve denetimi zorunludur; diğer su yapılarından sulamatesisi, isale hattı, kolektör, arıtma tesisi, taşkınve nehir yatağı düzenlemesi gibi suyapılarının da denetim masrafları ilgililerine ait olmaküzere denetim hizmeti DSİ tarafından yapılır”
Hükümleriniiçermektedir.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göremeydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesigibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarımuhtel olanlar tarafından açılacak davalarıngörüm ve çözümünün, iptal ve tamyargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idariyargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakkamüdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız el atıldığıveya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Olumsuzgörev uyuşmazlığına konu olayda; davacı N.N.adına kayıtlı olan Antalya ili, Manavgat ilçesi,Çayyazı mahallesi Arapköy mevkinde bulunan 179 parselsayılı 1839 metrekare taşınmazın, Manavgatırmağı yatağına yakın olup Oymapınarbarajında aşırı yağışlar nedeniyle suyoğunluğunun artması sonucu baraj kapaklarınınaçılması üzerine 1589,92 metrekaresinin ırmakyatağı haline geldiği anlaşılmaktadır.
Budurumda davacı iddiası dikkate alınarak, davanın idareningörevinde olan kamu hizmetini yürüttüğüsıradaki eyleminden doğan zararın giderilmesine yönelikolarak açıldığının kabulü gerekir.
Kamuhizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin; kamu yararına uygun şekildeişletilip işletilmediğinin; hizmet kusuru ya da başka birnedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığınınyargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 2. maddesinde “idari dava türleri”arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayızarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargıdavası” kapsamında, idari yargı yerlerinceyapılacağı açıktır.
Açıklanannedenlerle, Antalya 2. İdare Mahkemesinin 16.04.2014 gün ve E:2014/502,K:2014/545 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya 2. İdare Mahkemesinin 16.04.2014gün ve E:2014/502, K:2014/545 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 20.02.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy