T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 691
KARAR NO : 2017 / 48
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET : 2942 sayılı Yasanın 12. maddesi gereğince mücavir alan kamulaştırması kapsamındaki taşınmaz ve üzerindeki ağaçlar için tazminat istemine ilişkin davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M.B.
Vekili : Av. E.K.
Davalı :Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
O L A Y :Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Şanlıurfaİli, Birecik ilçesi, Geçittepe Köyü ZeytinlikMevkiinde 412 parsel numaralı taşınmazın ve üzerindebulunan çeşitli ağaçların ekonomik değerikalmadığından 2942 sayılı yasanın 12. maddesigereğince mücavir alan kamulaştırması kapsamındataşınmaz ve ağaçlar için 1.000,00 TLtazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalı idareden tahsili ile müvekkiline ödenmesine,yargılama ve vekâlet ücretinin davalı tarafayükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ederek, adli yargıyerinde dava açmıştır.
BİRECİKASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 12.10.2015 gün ve E:2014/809, K:2015/625sayı ile “Dava, 2942 sayılı KamulaştırmaKanununun 12. maddesine dayanan baraj için yapılankamulaştırma sonucu çevrenin sosyal, ekonomik ve yerleşmedüzeninin bozulması nedeniyle, taşınmazdan ekonomik vesosyal yönden yararlanma olanağı kalmadığıiddiasına dayanan taşınmaz bedelinin tahsili istemineilişkindir.
Dosyadabulunan kanıt ve belgelerden; Dava konusu taşınmaza fiilen elatılmamakla birlikte, taşınmazın Fırat nehrimücavir alanında kaldığıanlaşılmıştır.
11.06.2013tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılıyasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununun geçici 6.maddesinde yapılan değişiklik ile “Uygulama imar planlarındaumumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgilikanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanantaşınmazlar hakkında, 03/05/1985 tarihli 3194 sayılıİmar Kanununda öngörülen idari başvuru veişlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda davaaçılabilir. Bu madde hükümleri kararabağlanmamış veya kararı kesinleşmemiş tümdavalara uygulanır.” hükmü getirilmiştir.
Öteyandan Anayasa Mahkemesi’nin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101Karar sayılı ilamında da; “Kamulaştırmasızel atmadan söz edilebilmesi için taşınmazzilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilenkamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imarkısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğininmalikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin,ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruzkaldığı, bu nedenle imar kısıtlamalarındankaynaklanan tazminat davalarının idari yargıdaaçılabileceği” kabul edilmiştir.
Tüm dosyakapsamı ve toplanan deliller itibariyle; dava konusutaşınmazın Fırat nehri kıyısı mücaviralanında kalmakla birlikte taşınmaza davalı idaretarafından fiilen el atılma gerçekleşmediğindenöte yandan kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminatdavasının idari yargıda açılması gerektiği”gerekçesiyle davanın yargı yolunun caiz olmamasınedeniyle usulden reddine karar vermiş, karar taraflarca temyizedilmeksizin 20/04/2016 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı taleple idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ŞANLIURFA2. İDARE MAHKEMESİ: 02.06.2016 gün ve E:2016/453, K:2016/732sayı ile “2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunun 14.maddesinin 3.bendinde; dava görev ve yetki, idari mercitecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin veyürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,süre aşımı, husumet ve 3.ve 5.maddelere uygun olupolmadıkları yönünden sırasıyla inceleneceği;aynı yasanın 15.maddesinin l/a bendinde ise; adli yargınıngörevli olduğu konularda açılan davaların görevyönünden reddine karar verileceği belirtilmiştir.
2942sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 12.maddesinde;”(...)Baraj inşası için yapılankamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasınamücavir taşınmaz mallar, çevrenin sosyal, ekonomik veyayerleşme düzeninin bozulması, ekonomik veya sosyal yöndenyararlanılmasının mümkün olmaması hallerinde, sahiplerininyazılı başvurusu üzerine kamulaştırmaya tabitutulur. (,..)Bu maddenin uygulanmasından doğacakanlaşmazlıklar adli yargıda çözümlenir."hükmüne yer verilmiştir.
Davadosyasının incelenmesinden; Şanlıurfa İli, Birecikİlçesi, Geçittepe Köyü, Zeytinlik Mevkii, 412parsel sayılı taşınmazın sahibi olan davacıtarafından, Birecik Barajı ve HES nedeniyle çevrenin sosyal,ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulduğu, dava konusutaşınmazdan yararlanma imkânlarınınkalmadığından bahisle sözkonusu taşınmazın kamulaştırılmasıve taşınmazı fiilen kullanma imkânınınkalmadığı gerekçesiyle 1.000,00 TL tazminatın davatarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesinekarar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmakta ise de; 2942sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 12.maddesinde, anılanmaddenin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünün adliyargının görev alanına girdiği hükümaltına alındığından, davanın görüm veçözümünde adli yargı mercilerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır”
Gerekçesiyle2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasa'sının15/1-a maddesi hükmü uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş, kararın davacı vekiline30/06/2016, davalı Bakanlığa 21/06/2016 tarihinde tebliğedildiği, tarafların süresi içinde yasa yolunabaşvurmamaları sebebiyle kararın kesinleştiğianlaşılmıştır
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan20.2.2017 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemiüzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının Birecik Barajı ve HESgölalanı kıyısındaki taşınmazınınadı geçen baraj ve HES inşaatı nedeniyle ekonomik değerikalmadığından, 2942 sayılı yasanın 12. maddesigereğince mücavir alan kamulaştırması kapsamındataşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasalfaiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
2942 sayılıKamulaştırma Kanunu'nun "Kısmen kamulaştırma"başlıklı 12. maddesinin altıncıfıkrasında," Baraj inşası için yapılankamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasınamücavir taşınmaz mallar, çevrenin sosyal, ekonomik veyayerleşme düzeninin bozulması, ekonomik veya sosyal yöndenyararlanılmasının mümkün olmaması hallerinde, sahiplerininyazılı başvurusu üzerine kamulaştırmaya tabitutulur” aynı maddenin son fıkrasında "Bu maddeninuygulanmasından doğacak anlaşmazlıklar adli yargıdaçözümlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
Birecik AsliyeHukuk Mahkemesinin E:2014/809, K:2015/625 sayılı kararındadeğinilen 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487sayılı yasanın 21. maddesi ile Kamulaştırma Kanununungeçici 6. maddesinde yapılan değişikliğin 20/08/2016tarih ve 6745 sayılı Yasanın 34. maddesi ileyürürlükten kaldırıldığı, sözkonusu madde ile 2942 sayılı Yasanın 41 nci maddesinden sonragelen ek madde 1’ de yapılan düzenlemede “tasarrufuhukuken kısıtlanan” ibaresinin eklendiği “ilgilikanunların uygulamasıyla tasarrufu kısıtlanan”ibaresine ise yer verilmediği görülmüştür. Davakonusu taşınmazın uygulama imar planıyla umumi hizmete veyaresmi kuruma ayrıldığına dair bir iddia ve savunma dabulunmamaktadır. Bu sebeplerle görevuyuşmazlığının 2942 sayılı Yasanın 12nci maddesi göz önünde tutularak giderilmesi gerekmektedir.
Davadosyalarının incelenmesinden, yapımı tamamlanan BirecikBarajı ve HES göl alanına mücavir davacıya aittaşınmazın ekonomik değerini yitirdiğini,taşınmaza fiilen ulaşma imkânıkalmadığı ileri sürülerek taşınmazdeğerinin 2942 sayılı Yasa 12 nci maddesi ve mücavir alanmevzuatı gereğince idareden tahsilinin dava konusu edildiğianlaşılmaktadır. Olayda 2942 sayılıKamulaştırma Kanununun 12 nci maddesinin sonfıkrasının açık hükmükarşısında adli yargı yerinin görevli olduğu tartışmasızdır.
Açıklanannedenlerle, Birecik Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.10.2015 gün ve E:2014/809,K:2015/625 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle BirecikAsliye Hukuk Mahkemesinin 18.10.2015 gün ve E:2014/809, K:2015/625sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 20.02.2017 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy