T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 697
KARAR NO : 2017 / 54
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET : 5607 ve 5271 sayılı Kanunlar çerçevesinde el konulan araca ilişkin olarak, el koyma kararının kaldırılması talebinin ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.K.E.
Vekili :Av. B.O.
Davalı : Hasımsız
O L A Y : Davacı vekili;Müvekkiline ait WBAFH01080LL68374 şasi nolu 34 GD 6903 plakalıaraca BüyükçekmeceBaşsavcılığının 29/04/2014 tarih ve 2014/2578sayılı talebiyle Büyükçekmece (kapatılan) 5.Sulh Ceza Mahkemesinin 30/04/2014 gün ve 2014/452 değişikiş sayılı kararıyla el konulduğunu, söz konusuaracın da içinde bulunduğu 64 adet araçla ilgili olarakAnkara Cumhuriyet Başsavcılığınca görevsizlikkararı verilerek evrakın Gümrük İdaresinegönderildiğini, Yeşilköy GümrükMüdürlüğünce Kasım 2014 tarih ve 178numaralı mülkiyetin idareye geçirilmesi kararıverildiğini, bu işleme karşı İstanbul 10.VergiMahkemesi nezdinde açılan iptal davasının kabul edilerekişlemin iptaline karar verildiğini, ancak mahkemece evvelce verilenel koyma kararı nedeniyle idare tarafından aracınmüvekkiline iade edilemediğini, yasal dayanağı kalmayan elkoyma kararının kaldırılmasına karar verilmesiistemiyle Büyükçekmece Sulh Ceza Hâkimliği nezdindetalepte bulunmuştur.
BÜYÜKÇEKMECE2. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 20.5.2016 gün veD.İş:2016/2728 sayılı kararı ile “Her ne kadartalepte bulunan M.K.E. vekili tarafından 20/05/2016 tarihlidilekçeyle WBAFH01080LL68374 şasi nolu 34 GD 6903 plakalıaraç üzerine konulan el koyma kararınınkaldırılması talep edilmiş ise de,
Aracınesası ile ilgili karar veren İstanbul 10.Vergi Mahkemesi'nin tali konulardada gerekli kararı vermesi gerektiğinden ve dolayısıyla dabahse konu aracın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine dairilgili idarenin kararını iptal eden İstanbul 10.Vergi Mahkemesitarafından araç üzerindeki tedbir şerhi de dâhilolmak üzere aracın mevcut durumu ve akıbetiyle ilgili olarak dakarar verilmesi gerektiği” görüşüyle görevsizlikkararı vermiş, itiraz edilmeyen karar 13/06/2016 tarihindekesinleştirilmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı taleple İstanbul 10. Vergi Mahkemesinemüracaat etmiştir.
İSTANBUL10. VERGİ MAHKEMESİ:30.06.2016 gün ve E:2016/1721, K:2016/1314sayılı kararında; “…2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 14.maddesinin 3.fıkrasında;dilekçelerin, Danıştay’da dairebaşkanının görevlendireceği bir tetkik hâkimi,idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veyagörevlendireceği bir üye tarafından; a) Görev veyetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davayakonu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olupolmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve5.maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerindensırasıyla inceleneceği, aynı Kanunun 15.maddesinin1.fıkrasında ise, Danıştay veya İdare ve VergiMahkemelerince yukarıdaki maddenin 3.fıkrasında yazılıhususlarda kanuna aykırılık görülürse, (a)bendinde; 14.maddenin 3/a bendine göre adli ve askeri yargınıngörevli olduğu konularda açılan davanın reddine;idari yargının görevli olduğu konularda ise görevliveya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veyayetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevliveya yetkili mahkemesine gönderilmesine karar verileceğibelirtilmiştir.
2576sayılı Yasanın 5.maddesinde de, İdare Mahkemelerinin, VergiMahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'daçözümlenecek olanlar dışındaki; a) İptaldavalarını, b) Tam yargı davalarını, c) Genelhizmetlerden birinin yürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davaları, d) Diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği, aynı Kanunun 6.maddesindede, vergi mahkemelerinin, a) Genel bütçeye, il özel idareleri,belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılıKanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği kuralabağlanmıştır.
Uyuşmazlığın,Büyükçekmece 5. Sulh Ceza Mahkemesi'nce(kapatılan)verilen el koyma kararından kaynaklandığı ve 2576sayılı Yasanın 6.maddesinde Vergi Mahkemesince çözümleneceğibelirtilen iş ve işlemlerden olmadığıgörülmüş olup, Adli Yargı Mercilerinceçözümlenmesi gerektiği …” şeklindekigerekçe ile davanın görev yönünden reddine kararvermiş, taraflarca yasa yoluna başvurulmaması nedeniylekararın 07/09/2016 tarihinde kesinleştiğianlaşılmıştır.
Davacı vekili adli ve idariyargı yerlerince verilen görevsizlik kararları nedeniyleoluşan olumsuz görev uyuşmazlığınıngiderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ın katılımlarıylayapılan 20.2.2017 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıHalil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, CumhuriyetBaşsavcılığınca yürütülenkaçakçılık suçuna ilişkin soruşturmakapsamında el koyma kararı verilerek idareye teslim edilen otomobilüzerindeki el koyma kararının kaldırılmasıistemine ilişkindir.
5607sayılı Kaçakçılıkla MücadeleYasasının 9/1 maddesi: “Kaçak eşya, hertürlü silâh, mühimmat, patlayıcı veuyuşturucu maddelerin bulunduğundan şüphe edilen hertürlü kap, ambalaj veya taşımaya yarayan diğer araçlarile kişilerin üzerlerinde yapılacak arama ve elkoymalar,4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarıncayerine getirilir.” 10/1 maddesi:” Bu Kanunda tanımlanansuçların işlenmesinde kullanılan taşıtlara,Ceza Muhakemesi Kanununun 128 inci maddesinin dördüncüfıkrası hükmüne göre elkonulur”
5271sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 127 nci maddesi: “(1)Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunanhâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyetsavcısına ulaşılamadığı hallerde ise kollukamirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri, elkoymaişlemini gerçekleştirebilir.
(2) Kollukgörevlisinin açık kimliği, elkoyma işlemineilişkin tutanağa geçirilir.
(3)Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi,yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayınasunulur. Hâkim, kararını elkoymadan itibaren kırksekizsaat içinde açıklar; aksi hâlde elkoymakendiliğinden kalkar.
128 ncimaddesi; (1) Soruşturma veya kovuşturma konusu suçunişlendiğine ve bu suçlardan elde edildiğine dair somutdelillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunan hallerde,şüpheli veya sanığa ait;
a)Taşınmazlara,
b) Kara,deniz veya hava ulaşım araçlarına…Elkonulabilir…
(2) Birincifıkra hükmü;… d) KaçakçılıklaMücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektirensuçlar…Hakkında uygulanır….
(4) Kara,deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilenelkoyma kararı, bu araçların kayıtlı bulunduğusicile şerh verilmek suretiyle icra olunur.
131 ncimaddesi: “Şüpheliye, sanığa veyaüçüncü kişilere ait elkonulmuşeşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımındanmuhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağınınanlaşılması halinde, re'sen veya istem üzerine geriverilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemetarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itirazedilebilir”
162 ncimaddesi: “Cumhuriyet savcısı, ancak hâkim tarafındanyapılabilecek olan bir soruşturma işlemine gerekgörürse, istemlerini bu işlemin yapılacağı yerinsulh ceza hâkimine bildirir. Sulh ceza hâkimi istenilen işlemhakkında, kanuna uygun olup olmadığını inceleyerekkarar verir ve gereğini yerine getirir”
4458sayılı Gümrük Kanununun 6455 sayılı Yasa iledeğişik 235 nci maddesi: “1. Serbest dolaşımagiriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonrakontrol sonucunda:
…c) Eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıyaveya belli kuruluşların vereceği uygunlukveya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesinetabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinintespit edilmesi halinde, eşyanın gümrükvergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmişdeğerinin iki katı idari para cezası verilir”
232/3maddesi: “…Bu Kanun uyarınca idari yaptırımkararları gümrük idarelerinin amirleri veyayardımcıları tarafından verilir”
Hükümleriniiçermektedir.
Dosyalarınincelenmesinden; 5607 sayılı KaçakçılıklaMücadele Yasası kapsamında, Ankara CumhuriyetBaşsavcılığınca yürütülensoruşturma sırasında, aralarında davacı adınatescilli aracın da bulunduğu ithal araçların İthalatrejimi kararının 7. maddesine aykırı şekilde ve izinalınmaksızın Türkiye'ye ithal edildiklerinin tespitedilmesi üzerine, Büyükçekmece (kapatılan) 5.SulhCeza Mahkemesinin 30.04.2014 tarihli ve 2014/452 D.İş nolukararıyla araçlara CMK 127. madde uyarınca elkonulduğu, 28/03/2013tarihinde 6455 sayılı Yasanın 12 nci maddesiyle yapılandeğişiklik ile eylemin 5607 sayılı Yasa kapsamındançıkarılarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun235 maddesi kapsamına dâhil edildiği, sonrasında AnkaraCumhuriyet Başsavcılığının 10.09.2014 tarihli2014/121218 soruşturma nolu, 2014/427 sayılı kararıylagörevsizlik kararı verilerek araçlarla ilgili işlemyapılmak üzere dosyanın gümrükmüdürlüklerine intikal ettirildiği, işlem dosyasıtevdii edilen Yeşilköy Gümrük Müdürlüğüncedavacı adına tescilli otomobil ile ilgili olarak ithalatişlemleri sırasında İthalat Rejimi Kararının 7.maddesine göre izin alınmadan ithalat işlemleriningerçekleştirilmesi nedeniyle .../l 1/2014 tarih ve 178sayılı mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararıalındığı, İstanbul 10. Vergi Mahkemesinin 14.03.2016tarih E:2015/2526 ve K:2016/459 sayılı kararıyla söz konusuaracın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işleminin iptalinekarar verildiği anlaşılmaktadır.
Davaya konuaraca 5607 sayılı Kaçakçılıkla MücadeleYasası 10/1 ve 5271 sayılı CMK’ nın 127 ve 128maddeleri uyarınca Büyükçekmece (kapatılan) 5.SulhCeza Mahkemesince el koyma kararı verildiği 30.04.2014 tarihindearacın hukuki durumunun 5607 sayılı Yasanın değil 4458sayılı Yasanın kapsamında değerlendirilmesigerekirken, 28/03/2013 tarihinde 6455 sayılı Yasanın 12 ncimaddesiyle yapılan değişikliğin göz ardıedildiği dosya içeriğiyle sabittir.
Bu durumda, davaya konu araçhakkında 5607 ve 5271 sayılı Kanunların yukarıdaalıntılanan maddeleri nazara alınarak el koyma kararıverildiği, her iki kanunun usuli işlemlerle ilgili olarak CumhuriyetSavcılığı ve/veya Ceza Mahkemelerini görevli veyetkili kıldığı, dolayısıyla el koymanınkaldırılmasına ilişkin talebin adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı yeri görevli olduğundan, Büyükçekmece2. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 20/05/2016 tarih ve 2016/2728 D.İş sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Büyükçekmece2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 20/05/2016 tarih ve 2016/2728 D.İş sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 20.02.2017 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy