T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/475
KARAR NO : 2017/8
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET : Ankara İli, Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyü'nde kain tapunun, 553,747,749 parsel sayılı taşınmazların meraya tahsisine ilişkin Ankara Valiliği İl Mera Komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : E.Ç.
Vekili : Av. İ.T.
Davalılar : 1- Ankara Valiliği
Vekili : Av. E.C.
2-Hazine adına Polatlı Kaymakamlığı MalMüdürlüğü
Vekili : Av. M.G.
OLAY : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle, Ankara İli, Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyühudutları dahilinde kain ve tapunun 531 parselini teşkil eden ve 164.000 m2 miktarında iken daha sonra açılan davalar ile müvekkili E.Ç.'nündedesi İ.Ç. adına kayıtlı bulunan daha sonra tapusununiptaline karar verilmesi, akabinde ortasından yol geçmesi, ifraz vebaşkaca muameleler ile 749 ve 747 parsel numaraları alantaşınmazların tamamının önceleri İ.Ç.,sonrasında müvekkilinin babası ve daha sonrasında isemüvekkili tarafından Maliyeden icarlanmak ve ecri misil'i ödemeksureti ile 10 yılı aşkın süredir kullanılmaktaolduğunu, bu parsellerin üzerinde tarımsal faaliyetlerinyürütüldüğünü, taşınmazlarınüzerinde müvekkilinin evinin, ahır vesamanlığının, ağaçlarınınbulunduğunu, bu parsellerin müvekkilinin zilyetliğine dayanarak taraflarınasatışını talep ettiklerini ancak 2013 yılıiçerisinde zilyetliğinde bulunan taşınmazın Ankaraİl Komisyonu Kararı ile merayaçıkarıldığını öğrendiklerinibeyanla Ankara İli, Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyühudutları dahilinde kain tapunun 553, 747, 749 parsel numaralıtaşınmazların meraya tahsisine ilişkin Ankara Valiliğiİl Mera Komisyonunun 11/11/2011 tarih ve 2011/13 sayılıkararının iptali ile 6292 ve 6444 sayılı Yasa uyarıncatespit edilecek uygun bedel mukabilinde müvekkili adına tesciline kararverilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
POLATLI 1. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:27.1.2015 gün ve E:2014/160, K:2015/40 sayı ile, her ne kadardavacı vekilince Ankara İli Polatlı İlçesiŞeyhali Mahallesinde kain 553, 747, 749 parsel sayılıtaşınmazların meraya tahsisine dair Ankara Valiliği İlMera Komisyonunun 11/11/2011 tarih 2011/13 sayılı kararınıniptali ile tespit edilecek uygun bedel mukabilinde davacı adınatescilini talep etmiş ise de, İl Mera Komisyon Kararlarınıniptaline yönelik davaların İdari Yargıdagörülebileceği, davacı vekilinin yargı yolundayanılmış olduğu anlaşılmakla davanıngörev yönünden reddine karar verilmiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez Ankaraİli, Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyü hudutlarıdahilinde kain tapunun 553, 747, 749 parsel numaralıtaşınmazların meraya tahsisine dair Ankara Valiliği İlMeral Komisyonunun 11/11/2011 tarih ve 2011/13 sayılıkararının iptali ile 6292 ve 6444 sayılı Yasa uyarıncatespit edilecek uygun bedel mukabilinde müvekkili adına tescili istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
Ankara 12. İdare Mahkemesi: 27.1.2016 gün veE:2016/317, K:2016/183 sayı ile, 11.11.2011 tarih ve 2011/3sayılı karan 2013 yılında şifaenöğrendiğini dilekçenin içeriğinde ifade edendavacının, 2016 yılında dava açmada günhesabının ne şekilde yapıldığınınanlaşılmadığı, ayrıca tespit edilecek uygun bedelmukabilinin tescili isteminin de anlaşılamadığı,dolayısıyla açık, net ve mahkemenin görev hususunuortaya koyamayan dilekçenin kabulünün mümkün olmadığıgerekçesiyle dilekçenin reddine karar vermiştir.
Bu kez davacı vekili Ankaraİli, Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyünde kaintapunun 553, 747, 749 parsel numaralı taşınmazların merayatahsisine dair Ankara Valiliği İl Mera Komisyonunun 11.11.2011 tarihve 2011-13 sayılı kararının iptali istemiyle idariyargı yerindeki dava dilekçesini yenilemiştir.
ANKARA 12. İDAREMAHKEMESİ:19.4.2016 gün ve E:2016/1449 sayı ile, 4342 sayılı MeraKanunu’nun 13/4 ve 13/5 maddelerinde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile KadastroMahkemelerinin görevli olduğunun belirtilmesikarşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığından, Mahkemeleriningörevsizliğine, 2247 sayılı Kanunun 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 20.02.2017 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığın esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ındavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Ankara İli,Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyü'nde kain tapunun553,747,749 parsel sayılı taşınmazların merayatahsisine ilişkin Ankara Valiliği İl Mera Komisyonu'nun11.11.2011 tarih ve 2011-13 sayılı kararının iptaliistemiyle açılmıştır. (Her ne kadar davacıvekili önce adli yargı, daha sonra da idari yargı yerindeaçtığı davalarda, dava dilekçelerinde 11.11.2011gün ve 2011/13 sayılı Ankara İl Mera KomisyonuKararının iptalinin istenildiğini belirtmekte ise de; dosyalarüzerinde yapılan incelemelerde 11.11.2011 günlüişlemin karar numarasının 2011/13 değil 2011/33 olduğutespit edilmiş ve uyuşmazlık 2011/33 karar numaralıişlem üzerinden çözüme kavuşturulmuştur.)
25/2/1998 tarih, 4342 sayılıMera Kanununun “Amaç” başlıklı 1.maddesinde,“Bu Kanunun amacı; daha önce çeşitli kanunlarlatahsis edilmiş veya kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak,kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti,tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adınatahsislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun birşekilde kullandırılmasını, bakım veıslahının yapılarak verimliliklerininartırılmasını ve sürdürülmesini,kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini,korunmasını ve gerektiğinde kullanım amacınındeğiştirilmesini sağlamaktır.” denilmiş,
Kanunun, “Mera, Yaylak ve KışlakOlarak Tahsis Edilecek Yerler” başlıklı 5.maddesinde, “Komisyoncatespit edilecek ihtiyaca göre aşağıda belirtilen yerlermera, yaylak ve kışlak olarak, köylere veya belediyelere tahsisedilir.
a) Kadimden beri mera, yaylak ve kışlak olarakkullanılan yerler ile aynı amaçla kullanılmak üzereköy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler,
b) Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazineninmülkiyetinde bulunan arazilerden etüt sonucu mera, yaylak vekışlak olarak yararlanılabileceği anlaşılanyerler,
c) Mera, yaylak ve kışlak olarakkullanılmak amacıyla kamulaştırılacak yerler,
d) Tapu kayıtlarında mera, yaylak vekışlak olarak görülen ve halen işgal edilen yerler.”hükmüne;
“Komisyon ve Teknik Ekipler”başlıklı 6. maddesinde, “Mera, yaylak vekışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım veKöyişleri Bakanlığınca yapılır. Buamaçla valinin görevlendireceği bir valiyardımcısı başkanlığında; Bakanlık ilmüdürü, Bakanlık il müdürlüğündenkonu uzmanı bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri ilmüdürlüğünden bir ziraat mühendisi,defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafından görevlendirilecekbir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden birtemsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman,Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmaküzere sekiz kişiden oluşan bir komisyon kurulur. Ayrıca orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırındabulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisiçalışmalarında, ilgili orman teşkilatından birorman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alanlarında AraziDüzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu uyarınca reformbölgesi ilan edilen alanlarda bulunan mera, yaylak vekışlakların tespit, tahdit ve tahsisiçalışmalarında Tarım Reformu Teşkilatındanbir ziraat mühendisi bu komisyonlarda üye olarakgörevlendirilir.
Komisyonlar valilik onayıile oluşturulur. Vali yardımcısınınbulunmadığı durumlarda komisyona Bakanlık ilmüdürü veya görevlendireceği konu uzmanı birziraat mühendisi başkanlık eder.
Mera, yaylak ve kışlakvarlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkatealınarak ihtiyaç duyulan il merkezi ve ilçelerde komisyonabağlı olarak çalışacak ve tespit, ölçme,harita yapma ve yer gösterme çalışmalarınıyapmak üzere "Teknik Ekipler" oluşturulur.
(Değişikdördüncü fıkra: 27/5/2004-5178/1 md.) Bu ekipler; Bakanlık il veyailçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi,Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünden bir ziraatmühendisi veya teknik eleman, KadastroMüdürlüğünden bir teknik eleman, Millî EmlakMüdürlüğünden bir temsilci, orman içi, ormankenarı ve orman üst sınırı meraları ile ilgiliolarak bir orman mühendisi, 22.11.1984 tarihli ve 3083 sayılıSulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım ReformuKanununun uygulama alanlarında Tarım Reformu Teşkilatındanbir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ise köyünmuhtarı, belediye ise belediye temsilcisi ile komisyonun teklifi vevalinin onayı ile seçilen iki mahallî bilirkişidenoluşur.
Teknik ekipler ilçelerdekaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin onayı ileoluşturulur.Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul veesasları yönetmelikle belirlenir.” hükmüne;
Kanunun “Tahsis Kararı”başlıklı 12. maddesinde, “Komisyon, 11 inci maddeyegöre belirlenen ihtiyacı karşılayacak miktarda mera, yaylakve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri olaraktespit edilen alanları halkın ortak olarak yararlanmalarıamacıyla, o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsiseder ve tahsis kararı valiliğin onayına sunulur. Bu kararda,tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları,hayvan sulama ve geçit yerleri, tahsis amacı, otlatma kapasitesi,aile işletmelerinin büyükbaş hayvan birimi üzerindenotlatma hakkı ve otlatabilecekleri hayvan sayısı da belirtilir.İhtiyaçtan fazla çıkan kısım ise,ihtiyaç içinde bulunan çevre köy veya belediyelerlehayvancılık yapan özel veya tüzel kişilerekiralanabilir. Ancak kiralama durumu tahsis edilen köy ve belediyelerin hayvansayısına göre her 5 yılda yeniden değerlendirilir.
Ayrıca bu Kanunkapsamına alınmakla birlikte, ancak ıslah edilmek suretiyle meraolarak kullanılabilecek alanlar, gerekli ıslah işlemlerinitaahhüt eden özel ve tüzel kişilere kiralanabilir.
Kiralama usul ve esaslarıyönetmelikle belirlenir.
(Ek fıkra: 27/2/2013-6443/2md.) Kiralanacak alanda hayvancılık için gerekli bakım, barınmave su ihtiyaçlarını karşılayacak zorunluhayvancılık tesisleri kurulabilir. Bu tesislerin taban alanı,kiralanacak alanın yüzölçümünün yüzdebirini geçemez. Bu oranı bir katına kadar artırmayaBakanlar Kurulu yetkilidir. Bu tesislerin yapılması vekullanılması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkçaçıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”hükmüne,
Kanunun “TahsisKararının Tebliği, İlanı, İtirazı veKütüğe Kayıt” başlıklı 13.maddesinde” Teknik ekiplerce yapılançalışmaların sonuçları komisyonca ilgiliköy ve belediyelerin ilan yerlerinde 30 gün süre ile askıdakalır.
Teknik ekiplerin tespit ve tahditsonuçlarına karşı askı ilanı süresiiçinde komisyona itiraz edilebilir.
Komisyon yapılanitirazları 60 gün içinde karara bağlar.
Komisyonun itirazlarıinceleyerek aldığı kararlar ile tahsis kararları, o yerinköy muhtarlığı ile belediyebaşkanlığına, defterdarlık veya malmüdürlüğüne, ilgili ormanmüdürlüğüne ve Tarım Reformu Teşkilatınatebliğ edilir. Ayrıca köy ve belediyelerde ve bunlarınbağlı olduğu ilçelerde alışılmışaraçlarla ilan edilir ve bu konuda tutanaklar ve haritalar eklenecek 30gün süre ile askıya çıkartılır. Komisyonkararlarına karşı 30 günlük askı ilan süresive tebligatı gerektiren hallerde tebliğden itibaren 30günlük süre içinde asliye hukuk mahkemesine, kadastroyapılan yerlerde ise kadastro mahkemesine dava açılabilir.
Dava konusu mera, yaylak vekışlakların kadastro çalışma alanıdışında kalması halinde kadastro mahkemelerinin yetkisi bualanlarla ilgili davaları da kapsar.
30 günlük ilansüresi içinde haklarında dava açılmayan kararlarkesinleşir ve tapu sicil müdürlüğünegönderilerek özel sicile kaydedilir. ” hükmüne yerverilmiştir.
Bu düzenlemeleregöre; meralara ilişkin oluşturulan KomisyonKararlarına karşı asliye hukuk, kadastro yapılan yerlerdeise kadastro mahkemesine dava açılabileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyalarınınincelenmesinden; Ankara İl Mera Komisyonunun 11.11.2011/33sayılı gündeminin 4. Maddesinde görüşülerekMerkez 2 Nolu Teknik Ekip tarafından Polatlı İlçesiŞeyhali 'Köyündeki mera tespit çalışmalarınınyenilenmesi kararı aldığı, söz konusu karardoğrultusunda yenilenen tespit dosyasının Komisyonun09.03.2012/5 sayılı gündeminin 5.maddesinde alınankararı ile ekli listede belirtilen 517, 504, 553, 556, 605, 602, 669, 607,501, 747, 749 numaralı hazine parsellerinin 4342 sayılı MeraKanunu’nun 5/b maddesi kapsamında mera olarak değerlendirilmesineve 4342 sayılı Mera Kanunun 10. maddesi gereği (mera özelsiciline) mera vasfı ile kaydedilmesine karar verildiği, bukararın iptali istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır.
Bu durumda, 4342 sayılıMera Kanunu’nun 5. maddesinin “b” bendi kapsamında yapılaninceleme sonucunda, İl Mera Komisyonunca alınan kararın iptaliistemiyle açılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 13. maddesindekiaçık hüküm uyarınca adli yargı yerigörevli bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle,Ankara 12 İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Polatlı1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.1.2015 gün ve E:2014/160, K:2015/40sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, Ankara 12. İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜYLE, Polatlı 1. Asliye HukukMahkemesince verilen 27.1.2015 gün ve E:2014/160, K:2015/40sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 20.02.2017gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy