T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/725
KARAR NO : 2017/73
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET: Davacıların ikamet etmiş oldukları askeri lojmanlarda Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırılık içerdiği iddia edilen K.K.K. işleminin iptali istemiyle açılan davanın GENEL İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı lar :Altmışevler Lojmanları Üst Yönetim Kurulu
1- S.M.
2- G.S.
3- İ.A.
Vekili :Av. A.S.
Davalı : MilliSavunma Bakanlığı
Vekili : Av. M.A.
O L A Y :Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Merkezi Isıtmave Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi SıcakSu Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkinYönetmeliğin 14 Nisan 2008 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe girdiğini, 60 Evler Lojmanları ÜstYönetiminin ısı payı ölçer sistemineyönelik olarak lojmanlarda ikamet eden personelden sözlü veyazılı olarak çok sayıda şikayet almasınımüteakip konu ile ilgili detaylı bir çalışmabaşlattığını, Yönetim tarafından,ısı ölçerin kullanımından kaynaklanansıkıntıları ve haksızlıkları belirtenyazışmaların ilgili birimlerle yapıldığınısöz konusu yazılarda özetle; 60 Evler lojmanlarınınısı yalıtımınınyapılmadığını, Türkiye Makine MühendisleriOdası Ankara Şubesinin hazırladığı basınbildirisinde de belirtildiği gibi, binalarda yüksek verimli kazan vemantolama gibi ısı yalıtım süreçleritamamlanmadan ısı pay ölçer veya kalorimetrekullanımının enerji tasarrufu açısındanbeklenen tasarrufu sağlamayacağını, sonuç olarak,ısı pay ölçer sistemine geçişyapılmasının mevcut Kanun ve Yönetmeliklerçerçevesinde uygun olmayacağınınbelirtildiğini, konunun MSB Ankara İnş.Eml.Blg.Bşk.lığınca teşkil edilecek teknik heyet marifetiyleincelenmesinin talep edildiğini, bu konuda en son Kara Kuvvetleri Komutanlığının24 Mart 2014 tarihli yazısı ile özetle ısı payölçer sistemine geçilmesinin ertelenmesinin gerektiğinedair sakinlerinin şartları sağlayamaması sonucunda kayıpkazançların doğduğu ve bu bedeli hukuki olarak talepedebileceklerinin bildirildiğini belirterek lojmanlar bölgesindeısı pay ölçer sisteminin kullanılması ileilgili esasları belirten “Termostatik Vana ve Pay ÖlçerKullanımı Hk.” konulu işlemin iptali istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 9.İDARE MAHKEMESİ : 9.6.2014 gün ve E:2014/1048, K:2014/509sayı ile, davacı tarafından, lojmanlarınınısı pay ölçer sitemine geçişininyapılmaması istemiyle yaptığı başvurunun reddineilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığının 24.03.2014tarih ve 113376-14 sayılı işleminin iptali istemiyle bakılandavanın açıldığı anlaşılmışolup, 634 sayılı Kanunun 42. maddesi ve bu maddeye dayanılarakhazırlanan Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su SistemlerindeIsınma ve Sıhhi Sıcak Su GiderlerininPaylaştırılmasına ilişkin Yönetmelikhükümlerinden kaynaklanan dava konusuuyuşmazlığın çözümünde, 634sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 1. maddesi gereğinceadli yargının görevli olduğu anlaşılmakla,işbu davanın çözümünde Mahkemeleriningörevli bulunmadığı gerekçesiyle, davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a maddesi hükmü uyarınca görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacılarvekili aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 7.Sulh Hukuk Mahkemesi : 16.12.2014 gün ve E:2014/1310, K:2014/1718sayı ile, dosya kapsamı ile uyuşmazlığın KatMülkiyeti Kanunu hükümlerinden kaynaklanmadığıhususu dikkate alınarak iş bu dava açısındanmahkemelerinin görevli olmadığı, görevli mahkemenintalep içeriğine göre genel hükümlerçerçevesinde mahkemeleri yerine, Asliye Hukuk Mahkemesiolduğuna karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
ANKARA 13.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 16.4.2015 gün ve E:2015/93,K:2015/185 sayı ile, iptali istenen işleminK.K.K.'lığınca yapılmış olduğu, işlemyapılan lojmanın Milli Savunma Bakanlığı'na aitolduğu, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare MahkemesiKanunu'nun 20. maddesinde "Askeri Yüksek idare Mahkemesi TürkMilleti adına; askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile,asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idariişlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve sonderece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlardagösterilen, görevleri yapar. Ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz." denilmekle Askeri Yüksek idare Mahkemesiningörevleri belirtilmiş olup, davacıların işleminiptaline ilişkin talebi mahkemelerinin görevi dahilinde olmayıp,anılan kanun gereğince Askeri Yüksek İdare Mahkemesigörevi dahilinde olduğundan Mahkemelerinin görevsizliğinedeniyle davanın reddine, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'ningörevli olduğuna karar vermiş, bu karar davacılar vekilincetemyiz edilmiştir.
Yargıtay18. Hukuk Dairesi: 8.3.2016 gün ve E:2016/4528, K:2016/3961 sayıile, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektiricinedenlere göre, yerinde görülmeyen temyizitirazlarının reddi ile usule ve yasaya uygun olan hükmünonanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacılarvekili bu kez aynı istemle askeri yargı yerinde davaaçmıştır.
ASKERİYÜKSEK İDARE MAHKEMESİ ÜÇÜNCÜ DAİRE :9.6.2016 gün ve E:2016/973, K:2016/966 sayı ile, AskeriYüksek İdare Mahkemesinde yargısal denetimi yapılanişlemlerin askeri hizmet ile ilgili olarak askeri usul ve kurallargöz önünde tutularak düzenlenen etkili, icrai ve kesinidari işlemler olduğu, dava konusunu oluşturan hadisenin birkamu konut gurubunda oturan kişilerin yakıt kullanımları vepaylaşımları ile ilgili yeni bir durum getiren ısı payölçer sistemi ile ilgili olarak belirtilmişgörüş niteliğinde bir bildirim olduğu; kuşkusuzkonu, davacıların konutlarında yakıt kullanımlarıile ilgili parasal nitelikte bir husus olup, bu haliyle de özel hukukhükümleri ile adli yargının görevine giren bir hususolduğu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğigerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacılarvekili idari, adli ve askeri yargı yerlerince verilmiş olangörevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunuönesürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Yüksel DOĞANve Fikret ERES’in katılımlarıyla yapılan20.02.2017 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari, adli veaskeri yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemiüzerine son görevsizlik kararını veren mahkemeceUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkinişlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde genelidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenDanıştay Savcısı Yakup BAL ile AYİM Savcısı OğuzPÜRTAŞ davada genel idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, MerkeziIsıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve SıhhiSıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasınaİlişkin Yönetmelik hükümlerineaykırılık içerdiği iddia edilenK.K.K.lığının 24 Mart 2014 tarih,İS.:22282378-4230-113376-14/İnş.Ş. (Pl.Koor. ve AİKSKs.) sayılı işleminin iptali istemiyleaçılmıştır.
Anayasa’nın157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileriilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerdendoğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk veson derece mahkemesi olduğu; ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınilk ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğerkanunlarda gösterilen, görevleri yapar. Ancak, askerlikyükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir.
Bunagöre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bir davayabakabilmesi için dava konusu idari işlem veya eylemin “askerkişiyi ilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
1602sayılı Yasa’nın değişik 20. maddesinde,Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.
Belirtilenduruma göre, olayda davacıların asker kişi olmalarıkarşısında, Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılıYasa’nın 20. maddelerinde öngörülen, idariişlemin asker kişiyi ilgilendirmesi koşulunungerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Öteyandan; dava konusu uyuşmazlık, Merkezi Isıtma ve SıhhiSıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak SuGiderlerinin Paylaştırılmasına İlişkinYönetmelik hükümlerine aykırılıkİçerdiği iddia edilen K.K.K.lığının 24Mart 2014 tarih, İS.:22282378-4230-113376-14/İnş.Ş.(Pl.Koor. ve AİKS Ks.) sayılı işlemine ilişkin olup,asker kişi oldukları anlaşılan davacılarınikamet ettikleri lojmanların kamu konutu statüsündeolduğuna dair bir tereddüt bulunmamaktadır. Kamu Konutlarıile ilgili düzenlemeler, Kamu konutlarına yakıt tahsis edilmesive tahsis edilecek yakıtın nasıl hesaplanacağına dairhususlar 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ve bu kanunadayanılarak çıkartılan Kamu KonutlarıYönetmeliğinde (RG 23.09.1984) yer almaktadır.
Bunagöre, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun Amaçbaşlıklı 1.maddesinde:‘’Bu Kanunun amacı; kamu konutlarının tahsisbiçimi, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimineilişkin temel ilkeleri belirlemektir.’’ hükmü,
Kapsambaşlıklı 2.maddesinde:
‘’Bu Kanun;
a) Genel bütçeye giren daireler, katmabütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özelidareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlıdöner sermayeli kuruluşlar,
b) İktisadi devlet teşekkülleri, kamuiktisadi kuruluşları, sermayesinin tamamı bu kamuteşebbüslerine ait müesseseler, sermayesinin yüzdeellisinden fazlası iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadikuruluşlarına ait olan bağlı ortaklıklar,
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslekkuruluşları hariç olmak üzere, özel kanunlarla veyaözel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulanbankalar ile kamu kurum ve kuruluşları,
d) Kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları,beden terbiyesi bölge müdürlükleri, Tarafından yurtiçinde ve yurt dışında inşa ettirme, satınalma, kiralama suretiyle temin olunan ve bu kurum ve kuruluşlarpersonelinin yararlanması için ayrılan kamukonutlarını kapsar. Ancak kiralama zaruri hallerde ve kısıtlıolarak yapılabilir. Bunun uygulaması yönetmeliktebelirtilir.’’ hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 23.09.1984 gün ve 18524sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren Kamu Konutları Yönetmeliği’nin Amaçbaşlıklı 1.maddesinde: ‘’Bu Yönetmeliğinamacı, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun 2 ncimaddesinde belirtilen kurum personeline kamu konutlarının tahsisşekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım veyönetimine ait usul, esas ve şartlar ile uygulamaya dair diğerhususları tesbit etmektir.’’ hükmü,
Kapsambaşlıklı 2.maddesinde: ‘’Bu Yönetmelik, 2946sayılı Kamu Konutları Kanununun 2 nci maddesinde sayılankamu kurum ve kuruluşları personelinin yararlanması içinyurt içinde ve yurt dışında inşa ettirme, satınalma ve kiralama suretiyle sağladıkları kamukonutlarını kapsar.
Kurum vekuruluşlarınca bir bölümü kamu konutuna tahsis edilenhizmet binalarındaki konutlar hakkında da bu Yönetmelikhükümleri uygulanır.’’ hükmü yeralmaktadır.
Bununlabirlikte; Yönetmeliğin Görev Tahsisli Konutların TahsisŞekli başlıklı 8.maddesinde: ‘’Görevtahsisli konutlar, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetveldebelirtilenlere, cetveldeki sıraya göre, yetkili konutdağıtım komisyonu tarafından tahsis edilir. Ancak (3)sayılı cetvelde gösterilen makam ve rütbe sahiplerinetahsiste ayrıca tahsis kararı alınmaz, atama kararıaynı zamanda tahsis kararını da kapsar. Merkezde görevlipersonele merkez konut dağıtım komisyonunca, görev tahsislikonut tahsisi yapılır.
Kamu kurum vekuruluşlarında, ataması merkezden yapılan personele, merkezdekurulan yetkili konut dağıtım komisyonunca görev tahsislikonut tahsis edilebilir.
TürkSilahlı Kuvvetlerine ait görev tahsisli konutların tahsisi,konutun kullanımına verildiği askeri birlik, karargah vekurumların komutanları, kurmay başkanları veya yetkiverecekleri amirler tarafından yapılır.
Devletgüvenlik mahkemelerinin askeri yargıya mensup üyeleri ileCumhuriyet savcı yardımcıları, sıraya tabiolmaksızın Türk Silahlı Kuvvetlerine ait konutlardan dayararlanabilirler.
Yeteri kadargörev tahsisli konutun olmaması halinde konut tahsisi talebindebulunanlar (2) sayılı cetvelde belirtilen sıra esasalınarak Yönetmeliğin ekli (4) sayılı cetvelindekiesaslara göre, kendi aralarında puanlamaya tabi tutulur.
Görevtahsisli konutta oturmakta iken görev unvanı değişenpersonelin yeni görevi, Yönetmeliğe ekli (2) sayılıcetvelde gösterilmiş ise, kendisi için tekrar tahsiskararı alınmaz. Atanma kararı, son duruma göre konut tahsiskararı yerine geçer.
Boşalangörev tahsisli konutların, fiilen boşaltılması tarihindenitibaren en geç (30) gün içinde, Yönetmelikhükümlerine göre hak sahiplerine tahsisi gerekir. Ancak, öncedenbelli bir görev için ayrıldığı halde, bugöreve atama yapılmadığından boş bulunangörev tahsisli konutlar hakkında bu hükümuygulanmaz.’’ hükmü,
SıraTahsisli Konutların Tahsis Şekli başlıklı9.maddesinde: ‘’Sıra tahsisli konutlar, Yönetmeliğeekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konutdağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilir. Haksahiplerinin puanlarının eşit olması halinde, hizmetsüresi fazla olana, hizmet süresi de eşit ise, yetkili evdağıtım komisyonunca ad çekme yoluyla, konut tahsisedilir.
TürkSilahlı Kuvvetlerine ait sıra tahsisli konutların haksahiplerine tahsisi, konutun kullanımına verildiği askeribirlik, karargah ve kurumların komutanları, kurmaybaşkanları veya yetki verecekleri amirler tarafından görevve unvanlarına bakılmaksızın puan sırasınagöre yapılır.
Konutlarınherhangi bir nedenle boşalması halinde fiilenboşaltıldığı tarihten itibaren en geç (30)gün içinde Yönetmelik hükümlerine göre haksahiplerine tahsis edilmesi gerekir.
TürkSilahlı Kuvvetleri personeli hariç, bu maddenin birincifıkrası uyarınca hak kazananlardan, bulunduğu ülke,merkez, bölge, il veya ilçe ayrımıyapılmaksızın daha önce Yönetmelikte belirtilen oturmasüresince veya daha fazla süre konutta oturanlara, konut tahsisedilemez. Bu durumda olanlara tekrar konut tahsisi, mevcut taleplerkarşılandıktan sonra, kalan boş konut olursaYönetmelik esaslarına göre yapılır.
Sıratahsisli konutların hak sahiplerine tahsisi, merkezde kurulan yetkilikonut dağıtım komisyonunca da yapılabilir.
Merkezdekurulan yetkili konut dağıtım komisyonunun tahsis edeceğigörev ve sıra tahsisli konutlar kurum ve kuruluşlarınyetkili makamlarınca konutların türlerine göre tesbiti ilebirlikte, hazırlanacak genelge ile taşra teşkilatınabildirilir.’’ hükmü,
Konut TahsisEdilenler Tarafından Karşılanacak Giderlerbaşlıklı 28.maddenin e bendinde: ‘’… Yönetmeliğin29 uncu maddesine göre, tesbit edilen yakıt ihtiyacından fazlakullanılan yakıt giderleri konut tahsis edilenler tarafındankarşılanır.’’ hükmü yer almaktadır.
AynıYönetmeliğin 35. maddesinde, “(Değişik birincifıkra: 22/8/2011-2011/2164 K.) Devlete ait kamu konutları, 178sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncümaddesinin (e) bendi uyarınca Maliye Bakanlığı Milli EmlakGenel Müdürlüğünce yönetilir. Üzerinde kamukonutu bulunan Hazineye ait taşınmazlardan MaliyeBakanlığınca Hazineye ait taşınmazların idaresineilişkin yöntemlerle değerlendirilmek suretiyle ekonomiyekazandırılmalarının daha uygun olacağına kararverilenlerin tahsisleri, adına tahsis yapılan idareleringörüşleri de alınmak suretiyle kaldırılır.Fiilen kamu konutu olarak kullanılan ve tahsislerikaldırılanların yerine Maliye Bakanlığıtarafından başka kamu konutları tahsis edilir. Tahsisleri kaldırılankamu konutlarında oturanlara, kurumları tarafından MaliyeBakanlığınca yeni tahsis edilen kamu konutlarından tahsisyapılır. Adına yeni kamu konutu tahsis edilenlercekurumlarınca yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibarenen geç otuz gün içinde oturulan kamu konutununboşaltılması zorunludur. Bu süre içerisinde kamukonutunu boşaltmayanlar hakkında 34 üncü maddeye göreişlem yapılır. Adına yeni kamu konutu tahsis edilenlerinzorunlu nitelikteki taşınma masrafları MaliyeBakanlığınca belirlenecek usul ve esaslarçerçevesinde bu Bakanlık tarafından ilgililerineödenir. Bu amaçla gerektiğinde MaliyeBakanlığınca hizmet satın alınabilir.
Ancak,kanunlar gereğince ve bu Yönetmelik hükümlerine göre,Milli Emlak Genel Müdürlüğünceyürütülmesi gerekli görevler dışında, genelbütçeye bağlı dairelere tahsisli konutlarınyönetimi, konut tahsisine dair usul ve esasların uygulanması,işletme, bakım, onarım ve benzeri işlerininyapılması ve bunlara ait giderlerin ödenmesi gibi işler,konutların tahsis edildiği Bakanlıklara aittir.
(Ekfıkra:2/6/2004 – 2004/7461 K.) 634 sayılı KatMülkiyeti Kanununa tabi olmayan bir ana taşınmaz mal ya da anayapı üzerinde bulunan ve birden çok kamu kurumu veyakuruluşuna tahsisli kamu konutlarının ve bunlarla ilgili ortakyerlerin, idarelerince yapılması gereken bakım veonarımları; bağımsız bölümlerin arsapayları toplamının, arsa payları bilinemiyor ise, kirabedeline esas konut alanları toplamının en fazlasına sahipkamu kurumu veya kuruluşunca yaptırılır. Diğer kamukurumu veya kuruluşları da kendilerine tahsislibağımsız bölümlerin payına düşenonarım ödeneği tutarını, onarımıüstlenen kamu kurumu veya kuruluşunun bütçesineaktarırlar veya öderler. Bu kapsamda yapılan işlerin itaamirliği, ihale komisyonu, tahakkuk memurluğu ve saymanlıkhizmetleri, onarımı yaptırmakla görevli kamu kurumu veyakuruluşunca yerine getirilir. Milli Emlak GenelMüdürlüğü, maliye hazinesi mülkiyetinde olan vekendisine tahsisli bağımsız bölümü bulunanyapıların idarelere ait bakım ve onarımlarınıntamamını, gerekli görmesi durumunda yaptırabilir.
Genelbütçe dışındaki kurum ve kuruluşlarınkonutlarının yönetimi, bu idarelere aittir.
Kamu kurum vekuruluşlarının 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununatabi yapılardaki konutların müşterek hizmet ve giderleriyleilgili işleri, mezkür Kanun hükümleri ile buYönetmelikle tesbit edilen esaslara göreyürütülür.” denilmiş ve ayrıca 26. maddede,kurum ve kuruluşlarca karşılanacak işletme, bakım veonarım giderleri ayrıntılı olarak gösterilmiştir.
Anayasa’nın49. maddesi ile, Devlete, çalışanların hayat seviyesiniyükseltmek için gerekli tedbirleri almak göreviyüklenmiş olup; Ülkemizdeki konut sorunu ile enflasyonunekonomik yaşam üzerindeki olumsuz etkileri birliktedeğerlendirildiğinde, elde ettikleri ücretlerle yüksek kirabedeli ödemek durumunda olan kamu personeli üzerindeki buyükü hafifletmek ve bu suretle hayat seviyesini yükseltmekamacıyla, Devlet tarafından, kamu konutları yapılmasıve belli esaslarla kamu personeline tahsis edilmesi yoluna gidilmiştir.
Yukarıdaayrıntısıyla değinildiği üzere, kamukonutlarının tahsis biçimi, oturma süresi, kira,bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeler 2946sayılı Kamu Konutları Kanunu ile belirlenmiş; buKanun’un 11. maddesine göre Bakanlar Kurulu’nun 84/8345sayılı Kararı ile çıkarılan Kamu KonutlarıYönetmeliği’nde ise, anılan Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Esasen,bir kamu malının Milli Emlak GenelMüdürlüğünce kurum ve kuruluşlara tahsisedilmekle “hizmet malı” halinedönüştürülmesinden ibaret bulunan kamukonutlarının işletilmesi, bakımı ve onarımıile ilgili faaliyetlerin, adına tahsis yapılan kurum ve kuruluştarafından yürütülen kamu hizmetinden ayrıdüşünülemeyeceği açıktır.
Dosyanınincelenmesinden, Altmış Evler Lojmanları Üst YönetimKurul Başkanlığınca;
Yakıtlarıkurum tarafından tedarik edilen kamu konutlarında tüketilenyakıt bedelinin kalorimetre ve ısı pay ölçercihazı ile ölçülerekpaylaştırılmasına yönelik emrinyayımlandığı,
MerkeziIsıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Işıma veSıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkinYönetmeliğin, 5’inci madde 6’ıncıfıkrasında, “merkezi sistemlerde ısıtma yapılanbağımsız bölümlerdeki mahalsıcaklıklarının asgari 15 C° olacak şekildeayarlanır.” hükmü olmasına rağmen apartman zeminkatlarının altlarında depo olarak kullanılan mahallerde vemerdiven sahanlıklarında herhangi bir ısıtma sistemininolmamasından dolayı bu şartların sağlanamadığı,
BinalardaEnerji Performans Yönetmeliğinin “Bina IsıYalıtımları” başlıklı 9’uncumaddesinde binaların ısı yalıtım şartlarınauygun şekilde yalıtılacağı ifadelerinin yeraldığı ancak bu şartların Altmış EvlerAskerî Lojmanlarında sağlanamadığı,
Bu nedenlerle,Altmış Evler Askerî Lojmanlarında ısı payölçer sistemine geçilmesinin Yönetmelik ve mevcut durumkapsamında ertelenmesinin gerektiği, daire sakinlerinin gereklişartları sağlamamasından dolayıyaşadıkları mağduriyete ilişkin kayıp kazançlarınındoğduğu ve bu bedelin hukuki olarak talep edilebileceğinindeğerlendirildiğinin bildirildiği;
Bu talebeyönelik Ankara İnş.Eml.Blg.Bşk.lığı LojmanÜst Yönetim Kurulu Başkanlığının 4.2.2014günlü yazısı ile,
Yönetmeliğin,
Birincibölüm madde 3-(1) b bendinde, “BağımsızBölüm; Tamamlanmış bir binanın kat, daire, büro,dükkan, mağaza, mahzen, depo ve benzeri bölümlerindenayrı ayrı ve başlı başına kullanılmayaelverişli birimlerini ifade eder” hükmününbulunduğu,
İkincibölüm madde 5-(4) fıkrasında, “Merdivensahanlığı, giriş holü, ısıtma merkezleri vebenzer ortak kullanım mahallerinde tüketimölçülmez” hükmü gereği, ortakkullanım alanı olan merdiven sahanlığıbölümünde ölçüm yapılmasınıngerekmediği, bu mahallerde ısıtmanın zorunluolmadığı, ayrıca merdiven sahanlığı vegiriş holü gibi ortak kullanım alanlarında radyatör peteğibulunması halinde dahi ısı pay ölçer cihazıtakılmadığı,
İkincibölüm 5-(6) fıkrasında, “Merkezi sistemlerdeısıtma yapılan bağımsız bölümlerdekimahal sıcaklıklarının 15 °C olacak şekildeayarlanır” hükmündeki bağımsızbölüm tarifinin yanlış anlaşıldığı,Yönetmelikte belirtilen bağımsız bölümünlojman dairelerini, ortak kullanım alanının ise merdivensahanlıkları ve giriş holü bölümlerini ifadeettiği,
Bağımsızbölümün ısıtılan lojman daireleri olduğu,söz konusu dairelere termostatik radyatör vanalarınınmontajının yapıldığı, minumum 15 °Csıcaklık sağlayacak şekilde imal edildiği ve fabrikadaayarlanarak piyasaya sürüldüğü,
Depobölümlerinden lojman sakinlerinin kullanımına tahsisedilenlerin ısıtılması durumunda, bu mahaldekitüketimin ait olduğu dairenin fatura bedeline ilave edilmesigerekeceğinden, yaşam alanı olarak kullanılmayandepoların ısıtılmasının lojman sakinlerini ilavemaddi külfete sokacağı,
Lojmansakinlerinin kullanımına tahsis edilmeyen ve lojman binasıiçinde bulunan depo ve benzeri mahallerin ısıtılmasıdurumunda, bu mahallerin de ortak kullanım alanı olarakdeğerlendirilmesi sebebiyle ısınma bedelinin lojman sakinlerininfaturasına yansıyacağı hususlarının,
Isı payölçer veya kalorimetre cihazı montajıtamamlanmış olan lojmanlarda yakıt bedelitahsilatının, ilgili mevzuat hükümleri ve yayımlananuygulama esasları doğrultusunda, Lojman YönetimKurullarınca tespit edilerek bildirilecek tutarlar üzerindeyapılması gerektiğinin bildirildiği;
Benzer konuda;
ErlerMahallesi Lojman Üst Yönetim KuruluBaşkanlığınca, termostatik vana ve ısı payölçer kullanımı ve yakıt tüketimoranlarında karşılaşılan problemlere yönelikdilekçeler ile,
3’üncüOr.K.lığınca;
2013yılı konut kira bedellerinin belirlendiği Milli Emlak GenelTebliği (Sıra No 360) gereği lojmanlardan istifade edenpersonelden tüketim miktarı oranında yakıt bedellerinintahsilinin yapıldığı,
SarıkamışGarnizonunda, Kars Kültür ve Tabiat VarlıklarınıKoruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce onaylanantescilli ve koruma altında toplam 37 adet lojman binasınınmevcut olduğu, bu binaların ısınmasının merkezisistem kazan dairelerinden beslenerek sağlandığı,“koruma altında bina" statüsünde olması nedeniyle,Enerji Verilmiliği Kanunun 1 ’inci bölüm, 2’ncimadde, 2’nci bendine göre termostatik vana ve ısı payölçer uygulamasına bağlı yakıt ödemesindenmuaf tutulup tutulmayacağının yazı ile bildirildiği,
Bildirildiğiüzere, ısı pay ölçer veya kalorimetre cihazımontajı tamamlanmış olan lojmanlarda yakıt bedelitahsilatının, ilgili mevzuat hükümleri ve yayımlananuygulama esasları doğrultusunda, Lojman YönetimKurullarınca tespit edilerek bildirilecek tutarlar üzerindenyapılmasının uygun olacağınındeğerlendirildiği; bu kapsamda, uygulamanın 360 SıraNumaralı Millî Emlak Genel Tebliği esasları doğrultusundayürütülmesinin uygun olacağınındeğerlendirildiği anlaşılmıştır.
Bunagöre, kamu hizmetine özgülenmiş olan kamukonutlarının işletilmesi, bakımı veonarımını yapmakla yükümlü bulunan idarelerin, bugörevlerini yerine getirdikleri sırada tesis ettikleriişlemlerin iptali ile kişilere verdiği zararın tazminiistemiyle açılan davaların, kamu hizmetinin yöntemine vehukuka uygun yürütülüpyürütülmediğinin, işlemlerin yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönünden hukuka uygun olupolmadığının, hizmet kusuru veya başka nedenle idareninsorumluluğu bulunup bulunulmadığınınsaptanmasının gerektiği; bu hususların saptanması iseidare hukuku ilkelerine göre yapılabileceğinden, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-amaddesi kapsamında bulunan iptal davasının görüm veçözümünde idari yargı yerleri görevlidir.
Hal böyleiken, yukarıda zikredilen Kamu KonutlarıYönetmeliği’nin 8.maddesinde Türk SilahlıKuvvetlerine ait görev tahsisli konutların ilgilisine ne şekildetahsis edileceği, 9.maddesinde ise yine Türk SilahlıKuvvetlerine ait sıra tahsisli konutların hak sahiplerine neşekilde tahsis edileceği ifade edilmiş olmakla, bu yasaldüzenlemeler yapılırken Türk Silahlı Kuvvetlerimensuplarının ayrı tutulmadığı, dolayısıylamevzuatın asker veya sivil, kamu konutunda ikamet eden bütünkamu görevlilerini kapsadığı anlaşılmışbulunmaktadır.
Buradanhareketle; uyuşmazlığa konu olayda, asker kişinin askeriyeterlilik ve yetenekleri, tutum ve davranışları, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevleri, askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri gibi askeri hizmeteilişkin hususlar önem arz etmemekte olup, böylece dava konusuuyuşmazlıkta askeri hizmete ilişkinlik şartınıngerçekleşmediği anlaşılmakla, askeri hizmeteilişkinlik şartının oluşmadığı gibi,uyuşmazlığın bir kamu kanunu olan Kamu KonutlarıKanunu temelli olduğu ve çözümünde de bu kanunhükümlerinin uygulanacağı nedenleriyle dava konusuuyuşmazlığın askeri yargı ve adli yargıyerlerinde değil, genel idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmışbulunmaktadır.
Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümü genelidari yargı yerinin görevine girdiğinden Ankara 9. İdareMahkemesinin 9.6.2014 gün ve E:2014/1048, K:2014/509 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde GENELİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 9.İdare Mahkemesinin 9.6.2014 gün ve E:2014/1048, K:2014/509sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,20.02.2017 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Yüksel
DOĞAN
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Fikret
ERES
Full & Egal Universal Law Academy