T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 561
KARAR NO : 2016 / 567
KARAR TR : 28.11.2016
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, emekli olması nedeniyle talep ettiği kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A.K.
Vekili :Av. İ.E.
Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. D.K.
O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı MilliEğitim Bakanlığı bünyesinde 1982-2011 tarihleriarasında hizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçistatüsünde usta öğretici olarakçalıştığını, tatil dönemlerihariç belirtilen tarihlerde sigortasının ödendiğini,SGK’dan emekli olmasına rağmen fiilençalıştığı günler için kıdemtazminatı alamadığını, fazlaya ilişkin haklarsaklı kalmak kaydıyla 3.000 TL kıdem tazminatınınemeklilik tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle 29.01.2015 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı vekilince, cevapdilekçesinde; Yargı yolu yönünden davanın usulden,mahkeme aksi kanaatte ise hukuka ve kanuna aykırı açılandavanın esastan reddini talep etmiştir. Trabzon 2.İş Mahkemesi: 11.08.2015 gün ve 2015/87 Esas,2015/377 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve7.935,65 TL kıdem tazminatının dava tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı taraftan alınarakdavacı tarafa ödenmesine karar vermiş, verilen karar davalıvekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 9.Hukuk Dairesi: 09.12.2015 gün ve 2015/39870 Esas,2015/24748 Karar sayılı kararında; “… davacınınücretli usta öğretici olarak İlçe Milli eğitimMüdürlüğü istemi ve Kaymakamlığınonayıyla görevlendirildiği, davacının ücretinin 657sayılı kanunun 89.maddesine uygun olarak Bakanlar KuruluKararları uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen saatücreti ile ödendiği, davacı ile davalı arasındaiş sözleşmesi bulunmadığı, Uyuşmazlıkstatü hukukunu ilgilendirdiğinden davaya bakma görevinin idariyargıya ait olduğu, Mahkemece dava dilekçesinin yargıyolu yanlışlığı nedeni ile reddine karar verilmesigerekirken işin esasına girilerek isteğin kabulüne dair hükümkurulması gerektiği” görüşüyle temyizolunan kararın bozulmasına hükmetmiştir. Trabzon 2. İş Mahkemesi: 02.06.2016 gün ve 2016/363 E.2016/220 K. sayılı kararı ile: bozma ilamıdoğrultusunda davaya bakmaya idari yargının görevliolduğunu belirterek, dava dilekçesinin yargı yoluyanlışlığı nedeniyle reddine karar vermiş,verilen karar taraflarca temyiz edilmeyerek 25.08.2016 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez; aynı sebepten davalarınınkabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 1000 TL tazminatı dava tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiile idari yargı yerinde dava açmıştır. Trabzon İdare Mahkemesi: 22.09.2016 gün ve 2016/1096 Esassayılı gönderme kararı ile özetle; davacının506 sayılı Yasa yürürlükteyken mahalli mülkiamirin tasarrufu ile çalıştığı, idareylearasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdemtazminatının İş Kanunundan kaynaklanan haklardanolduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli merciinbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına,dava dosyasının ve Trabzon 2. İş Mahkemesi'nin E:2016/363sayılı dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine, dosyanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesi'nin karar vermesine değin ertelenmesine karar vererekbaşvuruda bulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’ nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ ınkatılımlarıyla yapılan 28.11.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle idari yargı dosyasının UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’ nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’ nin davada adli yargı,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Milli EğitimBakanlığı bünyesinde 1982-2011 tarihleri arasındahizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,tatil dönemleri hariç belirtilen tarihlerde sigortasınınödendiğini, SGK’ dan emekli olmasına rağmen fiilençalıştığı günler için kıdemtazminatı alamadığını ileri sürendavacının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla3.000 TL kıdem tazminatının emeklilik tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalarabakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendiadına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir. Öteyandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında; kıdem tazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise, Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğertaraftan;5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1.maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleriarasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur. Bu mahkemeler: A)(Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.) B)İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerinekaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğanitiraz ve davalara da bakarlar. İşmahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerdegörevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır. Fiili vehukuki imkansızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinintoplu olarak görevini yapamadığı hallerde deyukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. (Ekfıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunanyerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacı Aydanur Kasdan’ın 08.10.1990-29.01.2011yılları arasında Trabzon HalkEğitim Merkezi Müdürlüğü’nde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatının ödenmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır. Davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahallimülkü amirin tasarrufu ile çalıştığı,idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilenihbar ve kıdem tazminatının iş kanunundan kaynaklananhaklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Trabzon2. İş Mahkemesi’nin 02.06.2016 gün ve E:2016/363,K:2016/220 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 2. İş Mahkemesinin02.06.2016 gün ve E:2016/363, K:2016/220 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.11.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy