T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/547
KARAR NO : 2016/560
KARAR TR : 28.11.2016
ÖZET : 2918 sayılı Yasanın 110. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce, hizmet kusuruna dayalı olarak açılan tazminat davasının, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı lar: Kendi Adına Asaleten
1-M.Ç.
2-M.Ç.
3-Ö.Ç.
4-Ö.Ç.
5-Ö. C.Ç.'ya velayeten G.Ç.
Vekili
: Av. Ö.S.
Davalı : Karayolları GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. N.Ö.
O L A Y : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılarınyakınının 03.09.2009 tarihinde Bilecik İli, Osmaneliilçesinden Bozoyük İlçesine doğru seyir halindeiken daralan yolda trafik levhası dibinde bulunan taşparçasına çarpması sonucu meydana gelen trafikkazası sonucunda yaşamını yitirmesi olayındadavalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisleuğranıldığı belirtilen 80.000,00 TL manevi ve60.000,00 TL maddi olmak üzere toplam 140.000,00 TL zararın olaytarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle28.4.2010 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 9.İdare Mahkemesi 15.10.2010 gün ve E:2010/619, K:2010/1365 sayıile, davanın 2577 sayılı Kanunun 15/1-a maddesi uyarıncayetki yönünden reddedilerek dosyanın yetkili mahkeme olanEskişehir İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Eskişehir1. İdare Mahkemesi 10.2.2011 gün ve E:2011/56, K:2011/102 sayıile, davacı tarafından 2577 sayılı Yasanın 13. maddesiuyarınca, idareye başvuru yapılmadan, davanınaçıldığı anlaşıldığındandosyanın merciine tevdiine karar vermiştir.
ESKİŞEHİR1. İDARE MAHKEMESİ: 14.7.2011 (sehven 30.6.2011) gün ve E:2011/924,K:2011/926 sayı ile, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu'nun uygulanmasına ilişkin bir tazminat davasıolduğu, anılan Kanunun 110. maddesi uyarınca davanıngörüm ve çözümünde adli yargı mercileriningörevli olduğu anlaşıldığından, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasası'nın 15/1 -a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacılarvekili aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesi: 17.2.2015 gün ve E:2011/429, K:2015/59sayı ile, olay nedeniyle kusur oranına göredavacıların her birinin maddi ve manevi tazminat talep etmehakları doğduğundan; tarafların sosyal ve ekonomik durumları,olay tarihi, kusur durumu, zararın ağırlık derecesi dikkatealınarak, hak ve nesafet ölçüleri içerisindedavacıların her biri için ayrı ayrı manevi tazminatuygun bulunduğu gerekçesiyle tüm dosya kapsamınagöre davanın kısmen kabulüne karar vermiş, bu karardavalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay17. Hukuk Dairesi: 13.1.2016 gün ve E:2015/14756, K:2016/264 sayıile, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşu veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesinde "Adli, idari,askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin‘karar vermesine değin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."düzenlemesinin yer aldığı; açıklamalarışığında mahkemece, somut durumda yeniden harçalınarak açılan davada, idari yargının görevliolduğu nazara alınarak 2247 sayılı Yasanın 19. maddesigereğince işlem yaparak Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurması ve sonucuna kadar davayı ertelemesi gerektiğigerekçesiyle yazılı olduğu şekilde verilenhükmün bozulmasına karar vermiştir.
ANKARA 21. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:21.6.2016 gün ve E:2016/242 sayı ile, bozma kararına uyarak,mahkemelerinin görevsizliğine, davanın idari yargınıngörev alanına girdiği sonucunavarıldığından, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine,dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan28.11.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Asliye Hukuk Mahkemesince,2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargıdosyasının Mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
I-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı idareninsorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğuöne sürülen zararın tazmin edilmesi istemiyleaçılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; Tanımlar başlıklı 3.maddesinde ise,trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazişeridi, köprüler ve alanların karayolu olduğubelirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihli Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacılarınyakınının aracıyla seyir halindeyken kazayaptığı, bu kaza neticesinde oluştuğuönesürülen zararın tazmini talebiyle bakılan budavanın 28.4.2010 tarihinde açıldığıanlaşılmaktadır.
İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukukaaykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılacak davalar ile idarenin aynıplan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesive bakımı sırasında kişilere verdiğizararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Yukarıdasözü edilen 2918 sayılı Yasanın19.1.2011 tarih ve 6099sayılı Yasa’nın 14. maddesi ile değiştirilen110.maddesinin 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe girdiğigözetildiğinde, göreve ilişkin hükmün bu tarihtenönce idari yargı yerinde açılmış olan davalarauygulanmayacağı açıktır.
Olayda, KarayollarıGenel Müdürlüğünün, yukarıdaaçıklanan Yasa hükümlerinden doğan görevinibelirlenen şekilde yerine getirip getirmediğinin, kamu hizmetiniyöntemine ve hukuka uygun olarak yürütüpyürütmediğinin, idarenin hizmet kusurunun bulunupbulunmadığının yargısal denetimi 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan“idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlartarafından açılacak tam yargı davası”kapsamında, idari yargı yerlerine aittir.
Bu durumda,görev maddesinin yürürlük tarihi olan 19.1.2011 tarihindenönce (28.4.2010 tarihinde) idari yargı yerindeaçılmış olan iş bu davanın idari yargıyerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde idariyargının görevli olduğu dolayısıyla, Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Eskişehir 1.İdare Mahkemesince verilen 14.7.2011 (sehven 30.6.2011) gün veE:2011/924, K:2011/926 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Eskişehir 1. İdare Mahkemesince verilen 14.7.2011 (sehven30.6.2011) gün ve E:2011/924, K:2011/926 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASI, 28.11.2016 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy