T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 541
KARAR NO : 2016 / 557
KARAR TR : 28.11.2016
ÖZET : Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma başvurusu üzerine, Uyuşmazlık Mahkemesinin idari yargıyı görevli kılan ve kesin olan kararı sonrasında, aynı görev uyuşmazlığının bu kez 2247 sayılı Yasanın 19. maddesi kapsamında, doğrudan başvuru yoluyla Uyuşmazlık Mahkemesi önüne yeniden getirilebilmesi imkanı bulunmadığından, BAŞVURUNUN REDDİ GEREKTİĞİ hk.
K A R A R
Davacılar : 1- H.K. 6-S.B.
2- M.K. 7- A.K.
3- S.K. 8-A.A.
4- N.E. 9-T.K.
5- R.K. 10- A.T.
Vekili :Av. A. E.
Davalı :Bağcılar Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. H.S.T.
O L A Y : 1-Davacılar vekili,müvekkillerinin İstanbul İli, Bağcılarİlçesi, 15 pafta, 1183 parsel sayılı taşınmazınhisseli malikleri olduklarını, dava konusu arsanın Peyami Safa,Halkalı caddesi, Millet caddesinin kesiştiği ve üçcaddeye de cephesi olan parsel olduğunu, merkezi iş alanındabulunduğunu belirterek, taşınmaza davalı idarecekamulaştırmasız el atılması sebebiyle, fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle,5.6.2012 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
2- Davalı vekilininsüresi içerisinde verdiği cevap dilekçesinde görevitirazında bulunması üzerine Bakırköy 9.Asliye HukukMahkemesi; 18.09.2012 gün ve E:2012/274 sayı ile, davalıvekilinin görev itirazının reddine karar vermiştir.
3- Davalı vekilinin, idariyargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içindeverdiği dilekçesi üzerine, dava dosyasınınonaylı bir örneği DanıştayBaşsavcılığı'na gönderilmiş;Danıştay Başsavcısı; İdarelerin 3194sayılı İmar Kanunu’nun 8'inci maddesi uyarınca tekyanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel vedüzenleyici imar planları ile bu planlara dayanılarak tesisedilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat gibi bireysel işlemler,"idari işlem, bu imar planı uyarınca yapmak zorundaoldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamandagerçekleştirmemeleri yani, bu konudaki hareketsizliklerin de, idarieylem niteliği taşıdığını belirterek,davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde yeralan "idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları," hükmü gereğince idari yargı yerindegörülmesinin gerektiği belirtilerek, 2247 sayılıYasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir.
4-Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü; 04.02.2013 günve E:2013/171, K:2013/279 sayı ile; , imar planı ve buna dayalıimar uygulaması sonucunda uğranılan zararın tazminineyönelik bulunan davanın, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesigerektiğinden bahisle; DanıştayBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ile,davalı Bağcılar Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının Bakırköy 9.Asliye HukukMahkemesince reddine ilişkin kararın kaldırılmasına,oy birliği ile kesin olarak karar vermiştir.
5-BAKIRKÖY9.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 28.3.2013 gün ve E:2012/274,K:2013/210 sayı ile, “(…)Uyuşmazlık Mahkemesinin2013/171-279 E-K.sayılı ilamına göre mahkememizinvermiş olduğu görevlilik kararınınkaldırıldığı, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğuna karar verildiğianlaşılmakla, dava şartlarından olan yargı yolubakımından mahkememizin bu davaya bakmaya görevliolmadığına karar verilerek aşağıdaki şekildehüküm kurulması yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığıüzere;
1-HMK.l 15/2maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyledavanın USULDEN REDDİNE,(…)” karar vermiş; bu karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
6-Davacılarvekili bu kez, Adli Yargıda tazminat davasıaçtıklarını, ancak davalı tarafıngörev uyuşmazlığı çıkarmasıüzerine Uyuşmazlık Mahkemesinin davaya bakmaya görevliyargı yerinin İdari Yargı olduğuna dair kararıüzerine, Bakırköy 9.Asliye Hukuk Mahkemesinin kararıile davanın görev yönünden reddine kararverildiğini, bu kararın kesinleşmesi nedeni ile İYUK.9maddesi uyarınca Mahkemelerinde aynı talebe dayalı davaaçılması gerektiğini belirterek; 23.5.2014tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.
İstanbul2.İdare Mahkemesi, hasım düzeltme kararıyla,Bağcılar Belediye Başkanlığı yanında,İstanbul Büyükşehir BelediyeBaşkanlığını da hasım mevkiinealmıştır.
7-İSTANBUL2.İDARE MAHKEMESİ: 18.5.2016 gün ve E:2014/1082 sayıile,”(…) Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden,davacıların maliki olduğu İstanbul İli,Bağcılar İlçesi, Mahmutbey Mahallesi, 15 pafta, 1183parsel sayılı taşınmazın imar planlarında belirlenenfonksiyonu nedeniyle mülkiyet hakkınınkısıtlandığından bahisleuğranıldığı ileri sürülen 10.000,00-TLzararın tazmini istemiyle Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeaçılan davanın anılan Mahkeme'nin 28/03/2013 tarih veE:2012/274, K:2013/210 sayılı kararı ile davanın görevyönünden reddine karar verildiği, kararın kesinleşmesiüzerine bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta;davacılar tarafından, taşınmazın fiili olarak elatılan kısımlarının bedelinin tazmini istemiyleBakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/86 esasına kaydenkamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasıaçıldığı, anılan Mahkemece yapılankeşif sonrası dosyasına sunulan 25/06/2014 tarihlibilirkişi raporu ile dava dosyası içeriğinde mevcutölçü krokisinin birlikte değerlendirilmesinden,davacılara ait İstanbul İli, Bağcılarİlçesi, Mahmutbey Mahallesi, 15 pafta, 1183 parsel 4120.00-m2yüzölçümlü taşınmazın toplam 221.75-m2sinin yol ve kaldırım yapılmak suretiyle davalı idarecefiilen el atıldığı, dolayısıyla,taşınmazın bir bütün olarakdüşünülmesi ve kısmen fiili el atmanınvarlığı halinde de taşınmazın tamamınafiilen el atmanın varlığı kabul edilerek buna göredeğerlendirilmesi gerektiğinden, uğranıldığıileri sürülen zararların tazmini istemiyle açılaniş bu davanın görüm ve çözümünde adliyargı mercilerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, 2247 sayılı Yasanın 19.maddesi uyarıncaBakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlikkararı üzerine Mahkememizde açılan davada, görevliyargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, Uyuşmazlık Mahkemesince bu konuda kararverilinceye kadar davanın incelenmesinin ertelenmesine…” kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan28.11.2016 günlü toplantısında: Raportör-HakimTaşkın ÇELİK’in, başvurunun reddi yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıların sahibiolduğu İstanbul İli, Bağcılar İlçesi,Mahmutbey Mahallesi, 15 pafta, 1183 parsel sayılıtaşınmazın imar planlarında belirlenen fonksiyonu nedeniylemülkiyet hakkının kısıtlandığındanbahisle uğranıldığı ileri sürülen10.000,00-TL zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1. Maddesinde;“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasıile görevlendirilmiş, adli, idari ve askeri yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir.
Özelkanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğuhallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafından yerinegetirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdakifıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerindensayılır.” şeklindeki düzeleme ileUyuşmazlık Mahkemesi’nin farklı yargı kollarıarasında ortaya çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin şekilde çözmeyeyetkili yüksek bir yargı organı olduğuaçıkça belirtilmiştir.
AynıKanun’un 29. Maddesinde; “Bölümlerin ve Genel Kurulunkararları kesindir. İlke kararları ile Başkanın uygungöreceği Bölümlerin kararları Resmi Gazete'deyayımlanır.” denilmek sureti ile de kararlarınkesinliği bir kez daha vurgulanmıştır.
Sözkonusu görev uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesi’ne yargılamanın her aşamasındagecikmeksizin gelebilmesi amacı ile aynı kanunun 10. MaddesindeOlumlu Görev Uyuşmazlığı Çıkarmausulü, 14. Maddesinde Olumsuz Görev Uyuşmazlığıusulü, 17. Maddesinde Olumlu Görev Uyuşmazlığıusulü, 19. Maddesinde Yargı Merciilerinin GörevUyuşmazlığının Giderilmesi İstemi İleBaşvurabilmesi usulü ve 20. Maddesinde de Temyiz İncelemesiYapan Yargı Merciilerinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nebaşvuru usulü düzenlenmiş, bu şekilde göreveilişkin uyuşmazlığın yargılamanın hersafhasında ve gecikmeksizin kesin şekilde sona erdirilmesiamaçlanmıştır.
2247sayılı Kanun’un 10. Maddesinde; “ Görevuyuşmazlığı çıkarma; adli, idari ve askeri biryargı merciinde açılmış olan davada ilerisürülen görev itirazının reddi üzerine ilgiliBaşsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafındangörev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesindenistenmesidir.
YetkiliBaşsavcı veya BaşkanunsözcüsününUyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için,görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birincioturumda, ceza mahkemelerinde delillerin ikamesine başlamadan önce;idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadanyapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendileriningörevli olduklarına karar vermiş bulunmalarışarttır.
Görevitirazının yargı merciince yerinde görülerekgörevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusununUyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararınbozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevliolduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır.
Uyuşmazlıkçıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilengörevsizlik itirazı adli yargı yararına ilerisürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idariyargı yararına ileri sürülmüş iseDanıştay Başkanının sözcüsü, askericeza yargısı yararına ileri sürülmüş iseAskeri Yargıtay Başsavcısı, Askeri İdari Yargıyararına ileri sürülmüş ise bu mahkemeninBaşkanının sözcüsüdür.
Görevitirazının reddine ilişkin karara karşı itiraz yolununaçık bulunduğu ceza davalarında ret kararıkesinleşmeden uyuşmazlık çıkarma istenemez.”denilmek sureti ile, yetkili Başsavcılıklar tarafındançıkarılacak görev uyuşmazlığınailişkin kurallar açıkça ortaya konulmuştur.
Dava konusuolayda da, davacılar vekili tarafından adli yargıdaaçılan ilk dava sırasında davalı tarafçaileri sürülen, davada idari yargının görevliolduğu yönündeki itiraz, Asliye Hukuk Mahkemesincereddedilmiş ve bunun üzerine davalı vekili tarafından 2247sayılı Kanun’un 10. maddesi uygulanmak sureti ile, görevuyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın DanıştayBaşsavcılığına gönderilmesi talep edilmiş, DanıştayBaşsavcısı tarafından da söz konusu müracaatuygun bulunarak dava konusu olayda idari yargı mercileri yararınaolumlu görev uyuşmazlığıçıkartılmıştır. Başvuruyu usule uygunbulan Uyuşmazlık Mahkemesince de dava konu olayda idariyargının görevli olduğuna kesin ve bağlayıcışekilde karar verilmiş ve görev uyuşmazlığıbu şekilde nihai olaraksonuçlandırılmıştır.
Halböyle iken, İstanbul 2.İdare Mahkemesinin, 18.5.2016 gün veE:2014/1082 sayı ile, 2247 sayılı Yasanın 19.maddesiuyarınca yaptığı başvuru kararı, 2247sayılı Kanun’un 1,10 ve 29. Maddeleri gereğince kesin vebağlayıcı olan Mahkememizin 04.02.2013 gün ve E:2013/171,K:2013/279 sayılı kararına aykırıdır. Aynıtaraflar arasında aynı konuya ilişkin olarak verilmiş vegörev uyuşmazlığını nihai şekildesonlandıran Mahkememizin belirtilen kararı mevcut iken, aynıdavada ikinci kez inceleme yapılması ve tekrar karar verilmesimümkün değildir.
Diğer birdeyişle, Uyuşmazlık Mahkemesinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarma başvurusu üzerine idari yargıyıgörevli kılan ve kesin olan kararı sonrasında, aynıgörev uyuşmazlığının bu kez 2247 sayılıYasanın 19. maddesi kapsamında, doğrudan başvuru yoluylaUyuşmazlık Mahkemesi önüne yeniden getirilebilmesiimkanı bulunmamaktadır.
Açıklanannedenlerle, 2247 sayılı Yasa’nın 27. Maddesi uyarıncaİstanbul 2.İdare Mahkemesinin, 18.5.2016 gün veE:2014/1082 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
S O N UÇ : 2247 sayılı Yasa’nın 27. Maddesiuyarınca İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 18.5.2016 gün veE:2014/1082 sayılı BAŞVUSURUNUN REDDİNE, 28.11.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy