T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 573 KARAR NO : 2016 / 578 KARAR TR : 28.11.2016 ÖZET : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre imzalanan kira sözleşmenin feshine ilişkin 03.11.2015 tarih ve 2015/1444 sayılı encümen kararının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : M. Ül. Vekili : Av. A. S. Davalı :Kahramanmaraş Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. N. Ş.K. O L A Y : Davacı vekilininKahramanmaraş İdare Mahkemesi Başkanlığınahitaben verdiği 06.11.2015 tarihli dava dilekçesindeözetle; davalı idare tarafından düzenlenen 06.12.2014tarihli ihale ile davalı uhdesindeki muhtelif caddelerdeki toplam 600araçlık cadde kenarı park alanlarınınmüvekkiline kiraya verildiğini, ihale kapsamında teslim edilenyerlerden olan Yeni Hükümet Caddesinde ikamet eden daire sakinlerininGaziantep 2.İdare Mahkemesinin 2006/2752 E. 2008/102 K. sayılıkararını ibraz ederek ücret ödemediklerini, söz konusukararla Yeni Hükümet Caddesi üzerinde bulunan otopark yerlerininücretli olmasına dair encümen kararının iptaledilmiş olduğunu öğrendiğini, ihaleaşamasında davalının mahkeme kararına rağmen buyeri ihale şartnamesine ve sözleşmeye koyduğunu,müvekkilinin davalı idareye 20.08.2015 tarih ve 10243sayılı dilekçeyle başvurarak ücret ödemeyen 75kişi nedeniyle uğradığı zararın borcundan mahsupedilmesini istediğini, ancak davalının bu talebe cevapvermediği gibi, müvekkiline borçlarınıödemediğinden bahisle 05/10/2015 tarih ve 36477409-315-4924/16071sayılı ihtarnameyi gönderdiği ardından 03/11/2015tarih ve 2015/1444 sayılı encümen kararı ilesözleşmenin feshedildiğini belirterek, yürütmenindurdurulmasına ve hatalı yapılan işlemin iptaline kararverilmesi istemi ile idari yargı yerinde davaaçmıştır. Kahramanmaraş İdareMahkemesi; 12.11.2015 gün ve 2015/1078 Esas sayılıkararıyla, “davalı idareden dava konusu işlemin hukukigerekçelerinin sorulmasına, işlem ile işleme dayanaktüm belgelerin onaylı suretlerinin istenmesine, idarenin birincisavunması alındıktan sonra yürütmenindurdurulması isteminin görüşülmesine” kararvermiş, Davalı vekili, süresiiçerisinde verdiği cevap dilekçesinde özetle;davanın kötü niyetli olarakaçıldığını, davacının ihaleşartnamesinde belirtilen kira bedelini kendi kusur ve ihmali ileödemediğini, bu sebeple ihalenin feshedildiğiniyürütmenin durdurulması talebinin ve davanın reddigerektiğini ileri sürmüştür. Kahramanmaraş İdareMahkemesi; 22.12.2015 gün ve 2015/1078 Esas sayılıkararıyla,“dava konusu işlemin uygulanması halindetelafisi güç zararlar doğabileceğinden, 2577sayılı Kanunun 27. Maddesi uyarınca teminatalınmaksızın YürütülmesininDurdurulmasına” karar vermiş, Davalı vekili kararakarşı itiraz yoluna başvurmuştur. Gaziantep Bölge İdareMahkemesi; 26.01.2016 tarih ve 2016/86İtirazsayılı kararıyla “…2577 sayılı Kanunun27/2 maddesinde öngörülen şartlarıngerçekleşmediği…” gerekçesiyleitirazın kabulüne, Kahramanmaraş İdare Mahkemesinin22.12.2015 gün ve 2015/1078 E. sayılı“yürütmenin durdurulması isteminin kabulüneilişkin kararının kaldırılmasına” kararvermiştir. Davalı İdare vekili12/02/2016 tarihli dilekçesinde “Uyuşmazlığınkira sözleşmesinden kaynaklanan fesih işlemine dair olup, adliyargının görev alanına girdiğini” ilerisürerek görev itirazında bulunmuştur. Kahramanmaraş İdareMahkemesi; 18.02.2016 gün ve 2016/1078 E. sayılı kararıyla,“Görevlilik” kararı vermiş, Davalı İdare vekilinin,adli yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içindeverdiği dilekçesi üzerine, dava dosyası YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir. YargıtayCumhuriyet Başsavcısı; Davanın konusunun kira bedelininödenmemesi sebebiyle, kira sözleşmesinin tek taraflıfeshine ilişkin olduğu, somut olayda ihale aşamasınıntamamlanmış ve taraflara karşılıklı hak veyükümlülükler yükleyen kira sözleşmesininimzalanmış olduğu; Borçlar Kanununun 299. maddesinegöre, kira sözleşmesinin, kiraya verenin bir şeyinkullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondanyararlanılmasını kiracıya bırakmayı,kiracının da buna karşılıkkararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiğisözleşme olduğu; Borçlar Kanunu'nun kirasözleşmelerinde, tarafların hak veyükümlülüklerini düzenleyen 301. maddesindeki"Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte,sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumdateslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmaklayükümlüdür. Bu hüküm, konut veçatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhinedeğiştirilemez; diğer kira sözleşmelerinde ise,kiracı aleyhine genel işlem koşulları yoluyla bu hükmeaykırı düzenleme yapılamaz." şeklindekihükmünün, davaya konu olayda taraflar arasındaki soruna ilişkindüzenleme getirdiği; davaya konu olayda, ihale aşamasıtamamlandıktan sonra, sözleşme koşullarınınyerine getirilmesi sırasında yaşanan sorundan kaynaklanandavanın, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesive olayda uygulama yeri bulunan, Borçlar Kanunu hükümleridikkate alınarak özel hukuk hükümlerine göreçözülmesinin gerektiği; açıklanannedenlerle, kamu tüzel kişisi olan davalı İstanbulÜniversitesi Rektörlüğü ile kantin ve mağazaişletmecisi olan davacı arasındaki, 2886 sayılı Devletİhale Kanunu hükümlerine göre yapılan ihale sonucundadüzenlenmiş bulunan kira sözleşmesi yoluyla BorçlarKanunu'nun 299. maddesinde ifadesini bulan kiracı- kiralayanilişkisinin kurulduğu; taraflar arasında kirasözleşmesi ve eki şartname hükümlerininuygulanmasından doğan uyuşmazlıkların görümve çözümünde adli yargının görevliolduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle; 2247sayılı Kanun'un 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ın katılımlarıylayapılan 28.11.2016 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı kurum vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca, davalıbakımından 10.maddede öngörülen biçimde, olumlugörev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Engin SELİMOĞLU’nun, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı ile davalıKahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi arasında 2886sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göreimzalanan kira sözleşmenin feshine ilişkin 03.11.2015 tarih ve2015/1444 sayılı encümen kararının iptaline kararverilmesi istemiyle açılmıştır. 2886sayılı Devlet İhale Kanununun 1.maddesinin birincifıkrasında, genel bütçeye dahil dairelerle katmabütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım,satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni haktesisi ve taşıma işlerinin, bu Yasa'da yazılıhükümlere göre yürütüleceğibelirtilmiş; aynı Yasa'nın 4.maddesinde, İhale: bu Yasa'dayazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasındanseçilecek birisi üzerindebırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerinonayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemlerşeklinde tanımlanmış ve "İhaleninsözleşmeye bağlanması"başlığını taşıyan 53. maddeden önce yeralan hükümlerde, ihale aşaması düzenlenmiştir. Kanunun 1. maddesindesayılan işlerle ilgili olarak yapılacak ihalelerde, idaredekanunilik ilkesi gereğince, idarenin çeşitli usulkurallarına uyması zorunlu olup, bu Yasa kapsamına giren bir işinveya ihtiyacın belirlenmesi, ihale yönteminin tespiti, ihaleilanı ve ihale kararı alınması sürecindengeçilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda,2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun kamu hukukunu ilgilendiren bir kanun olmasınedeniyle, öğreti ile adli ve idari yargı uygulamasındasözleşme aşamasına kadar kanuna dayanılarak idarecealınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyleaçılan davaların idarî yargı yerinde, sözleşmeyapıldıktan sonra sözleşme hükümlerininuygulanması nedeniyle ortaya çıkanuyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukukhükümlerine göre adlî yargı yerindegörülmesi gerektiği hususu genel kabul görmektedir. Dava dosyasınınincelenmesinden; Davalı Kahramanmaraş BüyükşehirBelediyesinin 06.02.2014 tarih ve 2014/294 sayılı encümenkararıyla, Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddesigereğince yapılacak ihaleler sonucunda il merkezindeki çeşitlicaddelerde bulunan 600 araçlık cadde kenarınınücretle park yeri olarak işletmesinin verilmesininplanlandığı; ilgili mevzuat çerçevesindeşartnameler hazırlanarak ihaleyeçıkıldığı, hazırlanan şartnamedekiraya verilecek alanların hangi şartlarda kiralanacağınailişkin hususların belirlendiği, daha sonra ihalenin yapılarakKahramanmaraş 1. Noterliğinde 11.03.2014 tarih ve 3160 yevmiyesayılı kira sözleşmesinin imzalandığı;bilahare davalı idarece alınan 03.11.2015 tarih, 2015/1444sayılı Encümen Kararıyla; davacı tarafındansözleşmenin 9. maddesinde belirtilen taahhüdünsözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerinegetirilmemesi sebebiyle sözleşmenin feshedildiğinindavacıya bildirildiği; bunun üzerine davacıtarafından; ihale kapsamında teslim edilen yerlerden olan YeniHükümet Caddesinde ikamet eden daire sakinlerinin Gaziantep2.İdare Mahkemesinin 2006/2752 E. 2008/102 K. sayılıkararını ibraz ederek ücret ödemedikleri, ihaleaşamasında davalının mahkeme kararına rağmen buyeri ihale şartnamesine ve sözleşmeye koyduğu bu nedenle,idarenin kira sözleşmesini haksız ve hukuka aykırıolarak feshettiği, imzalanan kira sözleşmenin feshineilişkin 03.11.2015 tarih ve 2015/1444 sayılı encümenkararının iptali istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır. Bu durum karşısında, idarenin tarafolduğu özel hukuk sözleşmesi hükümlerininuygulanarak yükümlülüğün yerinegetirilmediği gerekçesiyle KahramanmaraşBüyükşehir Belediye Encümenince alınan kararınkaldırılmasına ilişkin davanın özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerekeceği açıktır. Açıklanan nedenlerle,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı KahramanmaraşBüyükşehir Belediyesi vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Kahramanmaraş İdare Mahkemesi’nin18.02.2016 gün ve E:2016/1078 sayılı kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı KahramanmaraşBüyükşehir Belediyesi vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Kahramanmaraş İdare Mahkemesi’nin18.02.2016 gün ve E:2016/1078 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,28.11.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy