T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 559
KARAR NO : 2016 / 565
KARAR TR : 28.11.2016
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, emekli olması nedeniyle talep ettiği kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :S.M. O.
Vekili :Av. İ. E.
Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. D.Ç. (Adli Yargıda)
O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı MilliEğitim Bakanlığı bünyesinde Trabzon Halk EğitimMerkezi Müdürlüğünde 1981-2014 tarihleri arasındahizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,tatil dönemleri hariç belirtilen tarihlerde sigortasınınödendiğini, SGK’dan emekli olmasına rağmen fiilençalıştığı günler için kıdemtazminatı alamadığını, fazlaya ilişkin haklarsaklı kalmak kaydıyla 3.000 TL kıdem tazminatınınemeklilik tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle 22.01.2015 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı vekilince, cevapdilekçesinde; Yargı yolu yönünden davanın usulden,mahkeme aksi kanaatte ise hukuka ve kanuna aykırı açılandavanın esastan reddini talep etmiştir. Trabzon 2.İş Mahkemesi: 11.08.2015 gün ve 2015/55 E.2015/375 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne ve10.882,74 TL kıdem tazminatının dava tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı taraftan alınarakdavacı tarafa ödenmesine karar vermiş, verilen karar davalıvekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 9.Hukuk Dairesi: 09.12.2015 gün ve 2015/39869 E.2015/24747 K. sayılı kararında; “… davacınındışarıdan ücretli usta öğretici olarakİlçe Milli eğitim Müdürlüğü istemi veKaymakamlığın onayıyla görevlendirildiği,davacının ücretinin 657 sayılı kanunun 89.maddesineuygun olarak Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen saat ücreti ile ödendiği,davacı ile davalı arasında iş sözleşmesibulunmadığı, Uyuşmazlık statü hukukunuilgilendirdiğinden davaya bakma görevinin idari yargıya aitolduğu, Mahkemece dava dilekçesinin yargı yoluyanlışlığı nedeni ile reddine karar verilmesigerekirken işin esasına girilerek isteğin kabulüne dairhüküm kurulması gerektiği” görüşüyletemyiz olunan kararın bozulmasına hükmetmiştir. Trabzon 2. İş Mahkemesi: 02.06.2016 gün ve 2016/362 E.2016/221 K. sayılı kararı ile bozma ilamı doğrultusundadavaya bakmaya idari yargının görevli olduğunu belirterek,dava dilekçesinin yargı yolu yanlışlığınedeniyle reddine karar vermiş, verilen karar taraflarca temyizedilmeyerek 25.08.2016 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez; aynı sebepten davalarınınkabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla 1000 TL tazminatı dava tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiile idari yargı yerinde dava açmıştır. Trabzon İdare Mahkemesi: 22.09.2016 gün ve 2016/1095 Esassayılı gönderme kararı ile özetle; davacının506 sayılı Yasa yürürlükteyken mahalli mülkiamirin tasarrufu ile çalıştığı, idareylearasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdemtazminatının İş Kanunundan kaynaklanan haklardanolduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli merciinbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına, dava dosyasının ve Trabzon 2. İşMahkemesi'nin E:2016/362 sayılı dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin karar vermesine değinertelenmesine karar vererek başvuruda bulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 28.11.2016 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın19.maddesinde öngörülen biçimde görev uyuşmazlığıdoğduğu, son görevsizlik kararını veren mahkemece,adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle idari yargıdosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Engin SELİMOĞLU’nun,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargı, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Milli EğitimBakanlığı bünyesinde 1982-2011 tarihleri arasındahizmet akdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,tatil dönemleri hariç belirtilen tarihlerde sigortasınınödendiğini, SGK’dan emekli olmasına rağmen fiilençalıştığı günler için kıdemtazminatı alamadığını ileri sürendavacının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla3.000 TL kıdem tazminatının emeklilik tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadelisigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gerekenveya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir. Öteyandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında; kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise, Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğertaraftan;5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1.maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur. Bu mahkemeler: A)(Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.) B)İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerinekaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğanitiraz ve davalara da bakarlar. İşmahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerdegörevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır. Fiili vehukuki imkansızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin topluolarak görevini yapamadığı hallerde de yukarıdakifıkra hükmü uygulanır. (Ekfıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunanyerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davacının 01.12.1981-03.06.2014 yıllarıarasında Ortahisar Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğü’nde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır. Davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahallimülkü amirin tasarrufu ile çalıştığı,idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilenihbar ve kıdem tazminatının iş kanunundan kaynaklananhaklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ileTrabzon 2. İş Mahkemesi’nin 02.06.2016 gün ve E:2016/362,K:2016/221 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 2. İş Mahkemesinin02.06.2016 gün ve E:2016/362, K:2016/221 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.11.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy