T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 320
KARAR NO : 2016 / 537
KARAR TR : 28.11.2016
ÖZET : Davacının paydaşı olduğu arsası ile üzerinde bulunup daha sonra yıkılan gecekondularına kamulaştırmasız el atıldığın-dan bahisle açtığı tazminat davasının; “payların ve yapıların bedelinin tazminat olarak hüküm altına alınması istemine ilişkin kısmının”; 3194, 2981 ve 5393 sayılı Yasalar kapsamında İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N. İ.
Vekili :Av. A. S. A.
Davalı :Altındağ Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. M. Ö. A.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde, müvekkilinin Ankara İli,Altındağ İlçesi, Gökçenefe Şenyurt Mahallesi,23043 ada 1 parselde bulunan arsa ile arsa üzerinde bulunan ve daha sonrayıkılan, 94/A, 94/B, 94/C, 94/D, 94/E, 94/F, 94/G numaralıgecekonduların maliklerinden olduğunu; bahsi geçentaşınmaza ilişkin olarak, Altındağ BelediyeEncümeni’nin 06.05.2009 gün ve 373 sayılı kararıile kat karşılığı inşaat yapım işininihale edildiğini; davalı İdarenin, müvekkilin malikiolduğu arsa üzerindeki yapıları yıkarak, kentseldönüşüm projesini uygulamaya koyduğunu, ancak,kamulaştırma gerçekleşmeden yapılan bu işlemlerdemüvekkiliyle herhangi bir anlaşma yapılmadığıgibi bu el atma sebebiyle bir bedel yahut inşaattanbağımsız bölüm payı dasunulmadığını; hak kaybına ve mağduriyeteuğrayan müvekkili tarafından davalı idareye karşıAnkara 21.Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/412 E. sayılı dosyası iletazminat davası ikame edildiğini; belirtilen davada, davalıidarenin vermiş olduğu cevap dilekçesinde aynen "...Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında Belediyemizce 23043ada 1 parselde hissedar olup olmadıklarınabakılmaksızın gecekondusu yıkılan tüm haksahiplerine daire ayrılmış olup davacıya da B-l Blok 7numaralı daire tahsis edilmiştir... ” denilmek suretiyletaraflar arasında söz konusu dairenin müvekkile devredilmetaahhüdünün olduğunun ikrar edildiğini ve bu hususunuyuşmazlık kapsamı dışındabırakıldığını; nitekim aynı dosyaya sunulan İmarve Şehircilik Müdürlüğünün 12.10.2012tarihli yazısında da aynen “… KentselDönüşüm Projesi kapsamında Belediyemizce 23043 ada 1parselde hissedar olup olmadıklarına bakılmaksızın gecekondusuyıkılan tüm hak sahiplerine daire ayrılmış olupdavacıya da B-l Blok 7 numaralı daire tahsis edilmiş olup,ayrıca daire tesliminin yapılması için Belediyemizebaşvuruda bulunması gerekmekte olduğu davacıyabildirilmiştir...” denilmek suretiyle, bahsi geçen adres veada-parselde bulunan ve davalı idarenin katkarşılığı inşaat işi ilegerçekleştirdiği yeni yapıdaki B-l Blok 7 numaralıbağımsız bölümde müvekkilin hak sahibi olduğununikrar edildiğini; bunun yanı sıra, davalı idarebeyanında, müvekkilinin dava konusu 23043 ada 1 parselde bulunan arsaüzerindeki payının 23044 ada 1 parsel ve 23045 ada 1 adaparsellere kaydırıldığının ifade edildiğini,ancak yetkisiz ve haksız olarak Belediye tarafından yapılanhisse değişikliğine rağmen, ilgili arsa üzerindebulunan taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkınınsonlanmadığının, hukuken ve davalı idareninverdiği cevaplarda yer verilen ikrar beyanı ile sabit olduğunu;öte yandan yukarıda belirtilen 2012/412 E. sayılı davadosyası takip edilmediğinden müracaata bırakıldığınıve sonrasında düştüğünü; davalıtaraf her ne kadar müvekkilinin bağımsızbölümü teslim alması hususunda yaptığınıiddia ettiği bildirime rağmen başvurudabulunulmadığını ileri sürmüşse de,müvekkiline usulüne uygun hiçbir tebligatyapılmadığını, müvekkilininyaptığı başvuruların sonuçsuzkaldığını ifade ederek; müvekkiline ait olduğusabit olan arsa paylarına kamulaştırmasız el atılmasısebebiyle, tüm bu taşınmaz paylarına ilişkinkeşif ve bilirkişi marifetiyle hesap edilecek rayiç değermukabilinde fazlaya ilişkin haklar ile ecr-i misil ve diğer alacaklariçin talep ve dava hakları mahfuz kalmak kaydı ile,şimdilik 200,00 TL tazminata hükmedilmesi; ayrıca, Ankaraİli Altındağ İlçesi GökçenefeŞenyurt Mahallesi 23043 ada 1 parselde bulunan arsa üzerinde yer alantaşınmazın B-l Blok 7 numaralı bağımsızbölümünün davalı idare tarafından müvekkiledevredileceği yönündeki açık ve birden çokkez ifade ettiği ikrarına binaen bu devrin mahkeme kararıylagerçekleştirilmesi, bağımsız bölümündevrinin diğer sebeplerle mümkün görülmemesi halindehesaplanacak rayiç bedelinin el atma tarihi itibariyle işleyecekfaizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle 7.11.2014tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıidare vekili, idari karar işlemden kaynaklanan zararın tazmini taleplerininidare mahkemelerinde açılacak tam yargı davası ile talepedilmesi gerektiğini ileri sürerek görev itirazındabulunmuştur.
ANKARA14.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 25.2.2016 gün ve E:2014/542 sayıile, yargı yolu itirazının reddine karar vermiştir.
Davalıvekilinin idari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundakisüresi içerisinde verdiği dilekçe üzerine, davadosyasının örneği DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI; aynen “Ankara İli, Altındağİlçesi, Gökçenefe Şenyurt Mahallesi 23043 ada, 1parsel sayılı davacının paydaşı olduğutaşınmaz üzerinde bulunan yapıların KentselDönüşüm Projesi kapsamında davalı idaretarafından yıktırılması nedeniyle fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla 200,00 TL'nin yasal faiziylebirlikte tahsili ile davalı idarenin devretmeyi kabul ettiğibağımsız bölümün tapuda ferağınınverilmesi, devir gerçekleşmezse bedelinin tahsiline karar verilmesiistemiyle adli yargıda açılan davada, davalı idarece,davanın görüm ve çözümünün idariyargının görevine girdiği ileri sürülerekgörev itirazında bulunulduğu ve itirazın reddi üzerineolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istenildiğianlaşılmış olmakla gereğidüşünüldü.
5393sayılı Belediye Kanunu'nun "Kentsel dönüşümve gelişim alanı" başlıklı 73. maddesinde;Büyükşehir belediye ve mücavir alansınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehirbelediyelerinin yetkili olduğu, Büyükşehir belediyemeclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerinin kendisınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projelerini uygulayabileceği, Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyelerinin yetkili olduğu, kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolunun esas olduğu,kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındakigayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara UygulanacakBazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun BirMaddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibiolmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentseldönüşüm ve gelişim proje alanında haklarınınverileceği, 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondusahiplerine enkaz ve ağaç bedellerinin verileceği veyabelediye imkanları ölçüsünde kentseldönüşüm ve gelişim proje alanıdışında arsa veya konut satışı yapılabileceği,Belediyenin, kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkiliolduğu hükmü yer almıştır.
Uygulama veöğretide, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları işlemler, "idari işlem";herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızıngerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgilihareketsizlikleri de, "idari eylem" olaraktanımlanmaktadır. Bu tanıma göre, idarelerin 3194sayılı İmar Kanununun 8'inci maddesi uyarınca tekyanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel vedüzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm vegelişim projeleri, bu projeler uyarınca tesis edilen imaruygulamaları, konut tahsisi ve satışı,kamulaştırma, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemler,"idari işlem"; bu imar planı ve projeler uyarınca yapmakzorunda oldukları program ve uygulamaları zamanındagerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizlikleri de, idarieylem niteliği taşımaktadır.
Dosyanınincelenmesinden; Ankara İli, Altındağ İlçesi,Gökçenefe Şenyurt Mahallesi 23043 ada, 1 parselsayılı davacının paydaşı olduğu veüzerinde yapılarının bulunduğu taşınmazınGökçenefe Kentsel Dönüşüm Alanındakaldığı, bu parsel ve 23044 ada, 1 sayılı parseldedüzgün yapılaşmanın gerçekleştirilebilmesiamacıyla 04.07.2007 günlü, 633 sayılıAltındağ Belediye Encümeni kararıyla 3194 sayılıİmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı yasanın 10/cmaddesi gereğince anılan parsellerde hisse değişikliğiyapıldığı, bu karar uyarınca davacının 23043ada, 1 parseldeki paylarına karşılık 23044 ada, 1 parsel ve23045 ada, 1 parselden pay verildiği, kentsel dönüşümkapsamında da davacıya ait yapılarınyıktırıldığı, 23043 adanın diğerpaydaşları ile yapılan anlaşma uyarınca 06.05.2009günlü, 373 sayılı belediye encümeni kararı ile katkarşılığı inşaat sözleşmesi yapımişinin ihale edilerek taşınmazda inşaatlarıntamamlanmasından sonra davacıya tahsis edildiği belirtilenbağımsız bölümün teslimi içindavacının başvurmaması üzerine tahsisingerçekleşmediği, davacı tarafından, kamulaştırmayapılmadığı ve herhangi bir bedel de ödenmeksizinyapıların yıktırıldığından bahislepayları ve yapılarına karşılık tazminatahükmedilmesi ve davalı idarenin devretmeyi kabul ettiğibağımsız bölümün tapuda ferağınınverilmesi, devir gerçekleşmezse bedelinin tahsiline karar verilmesiistemiyle bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda,davacıya ait yapıların bulunduğu taşınmazdakidavacının paylarına karşılık 3194 ve 2981sayılı Yasalar uyarınca davacıya başka parsellerdenpay tahsis edildikten sonra, herhangi bir bedel ödenmeksizin 5393sayılı Yasa hükmü uyarınca kentseldönüşüm projesi kapsamında kalan yapılarınyıktırılması nedeniyle uğranıldığıöne sürülen zarar, davalı idarenin KentselDönüşüm Projesinin uygulanması sırasındakamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekildetesis ettiği işlemlerden kaynaklanmaktadır.
Bu durumda,davanın; davacıya ait payların başka parsellere tahsisi ile23043 ada, 1 parselde bulunan yapıların KentselDönüşüm Projesi kapsamında kalması nedeniyleyıktırılması sonucunda tazminat istenilmesine ilişkinkısmının, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2'nci maddesi l'inci fıkrasının (b)bendinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları," hükmügereğince idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
SONUÇ:Açıklanan nedenle, davanın, davacınınpaydaşı olduğu taşınmaz üzerinde bulunanyapılarının davalı idare tarafındanyıktırılması nedeniyle payların ve yapılarınbedelinin tazminat olarak hüküm altına alınmasıistemine ilişkin kısmı yönünden 2247 sayılıYasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine…”karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı'nın yazılıdüşüncesi istenilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan28.11.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı'nca, 10. maddedeöngörülen biçimde, “davanın,davacının paydaşı olduğu taşınmazüzerinde bulunan yapılarının davalı idaretarafından yıktırılması nedeniyle payların veyapıların bedelinin tazminat olarak hüküm altınaalınması istemine ilişkin kısmıyönünden” olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacınınAnkara İli, Altındağ İlçesi, GökçenefeŞenyurt Mahallesi, 23043 ada 1 parselde bulunan arsa ile arsa üzerindebulunan ve daha sonra yıkılan gecekonduların maliklerindenolduğundan bahisle; arsa paylarına kamulaştırmasız elatılması sebebiyle, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla, şimdilik 200,00 TL tazminatahükmedilmesi; ayrıca, Ankara İli Altındağİlçesi Gökçenefe Şenyurt Mahallesi 23043 ada 1parselde bulunan arsa üzerinde yer alan taşınmazın B-l Blok7 numaralı bağımsız bölümünün devrininsağlanması, bunun mümkün görülmemesi halindehesaplanacak rayiç bedelinin el atma tarihi itibariyle işleyecekfaizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyleaçılmış; Danıştay Başsavcısınca“davanın, davacının paydaşı olduğutaşınmaz üzerinde bulunan yapılarının davalıidare tarafından yıktırılması nedeniyle paylarınve yapıların bedelinin tazminat olarak hüküm altınaalınması istemine ilişkin kısmıyönünden” olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmıştır.
3194sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesinde, “İmarhududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazilerimalikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatıaranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamukurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye,bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya,müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre haksahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemleriniyaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediyeve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilenyetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyelerveya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsalarındağıtımı sırasında bunlarınyüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenlemedolayısıyla meydana gelen değer artışlarıkarşılığında "düzenleme ortaklıkpayı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye görealınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabitutulan arazi ve arsaların düzenlemeden öncekiyüzölçümlerinin yüzde kırkınıgeçemez.
(Değişiküçüncü fıkra: 3/12/2003-5006/1 md.) Düzenlemeortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerinihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlıilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark,çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibiumumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başkamaksatlarla kullanılamaz.
Düzenlemeortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fıkradasözü geçen umumi hizmetler için, yenidenayrılması gereken yerlerin alanları toplamından azolduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçekamulaştırma yolu ile tamamlanır.
Herhangi birparselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasınıngerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı,kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır.
Bu fıkrahükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazladüzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hükümo parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasınamani teşkil etmez…” hükmü;
24.2.1984 gün ve 2981 sayılı İmar veGecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun’un 22/5/1986 gün ve3290 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile değişik 10.maddesinin (c) bendinde, “İmarmevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa vearaziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adasıveya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veyabinasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veyaDevletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerlebirleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya,yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanlarıyapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerinemüstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına görevermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemidışında kalanların hisselerini 2942 sayılıKamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşinödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapusicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resenyetkilidir…” hükmü;
5393sayılı Belediye Kanunu'nun "Kentsel dönüşümve gelişim alanı" başlıklı 73. maddesinde;Büyükşehir belediye ve mücavir alansınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehirbelediyelerinin yetkili olduğu, Büyükşehir belediyemeclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerinin kendisınırları içinde kentsel dönüşüm vegelişim projelerini uygulayabileceği, Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyelerinin yetkili olduğu,kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındabulunan yapıların boşaltılması, yıkımıve kamulaştırılmasında anlaşma yolunun esasolduğu, kentsel dönüşüm ve gelişim projealanlarındaki gayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanuna istinaden, hak sahibi olmuş kimselerle anlaşmalarıhalinde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanındahaklarının verileceği, 2981 sayılı Kanunkapsamına girmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaçbedellerinin verileceği veya belediye imkanlarıölçüsünde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanı dışında arsa veya konutsatışı yapılabileceği, Belediyenin, kentseldönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılatpaylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkiliolduğu hükmü;
2942sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Ek 1.maddesinin ilkfıkrasında; “ (Ek: 20/8/2016-6745/33 md.)
Uygulama imarplanlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmaksuretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacakşekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlarhakkında, uygulama imar planlarınınyürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllıksüre içerisinde imar programları veya imar uygulamalarıyapılır ve bütçe imkânları dâhilinde butaşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veyaher hâlde mülkiyet hakkını kullanmasına engelteşkil edecek kısıtlılığı kaldıracakşekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır.Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmamasıhâlinde taşınmazların malikleri tarafından, buKanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idaribaşvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazınkamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıdadava açılabilir.” hükmü;
2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı” başlığınıtaşıyan 2. maddesinin 1. fıkrasında(Değişik:10/6/1994 - 4001/1 md.) ise, “İdari dava türlerişunlardır:
a) (İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih veE:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme:8/6/2000 - 4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptaldavaları,
b) İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar” hükmü yer almıştır.
Davadosyasının incelenmesinden; davacının, Ankara İli,Altındağ İlçesi, Gökçenefe ŞenyurtMahallesi, 23043 ada 1 parselde bulunan arsa ile arsa üzerinde bulunan vedaha sonra yıkılan, 94/A, 94/B, 94/C, 94/D, 94/E, 94/F, 94/Gnumaralı gecekonduların hissedarlarından olduğu; buparselin Gökçenefe Kentsel DönüşümAlanında kaldığı; bu parsel ve 23044 ada, 1sayılı parselde düzgün yapılaşmanıngerçekleştirilebilmesi amacıyla 04.07.2007 günlü,633 sayılı Altındağ Belediye Encümeni kararıyla onaylananparselasyon planı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi ve 2981 sayılı yasanın 10/c maddesi gereğinceanılan parsellerde hisse değişikliğiyapıldığı, bu karar uyarınca davacıya, 23043 ada,1 parseldeki paylarına karşılık 23044 ada, 1 parsel ve23045 ada, 1 parselden pay verildiği, 23043 ada 1 nolu parselde hissesininkalmadığı; 11333.00 m2 den ibaret 23043 ada 1 nolu parselin 8369.52 m2 sinin davalı Altındağ Belediye Başkanlığına aitolduğu, diğer hissedarlarla da anlaşmak suretiyleAltındağ Belediye Encümeninin 06.05.2009 tarih ve 373sayılı kararı ile kat karşılığıinşaat yapım işinin ihale edildiği; KentselDönüşüm Projesi kapsamında İdarece 23043 ada 1parselde hissedar olup olmadıklarına bakılmaksızıngecekondusu yıkılan tüm hak sahiplerine daire ayrıldığı,davacıya da B-l Blok 7 numaralı dairenin tahsis edildiği,dairesini teslim almak üzere davacının bilgilendirildiği,ancak bugüne kadar anahtar teslim almak üzere idareye başvurmadığıiçin tahsisin gerçekleşmediği; davacıtarafından, 23043 ada 1 parselde bulunan arsa ile arsa üzerindebulunan ve daha sonra yıkılan gecekonduların maliklerindenolduğundan bahisle; arsa paylarına kamulaştırmasız elatılması sebebiyle, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydı ile, şimdilik 200,00 TL tazminata hükmedilmesi; ayrıca, Ankara İli Altındağ İlçesiGökçenefe Şenyurt Mahallesi 23043 ada 1 parselde bulunan arsaüzerinde yer alan taşınmazın B-l Blok 7 numaralıbağımsız bölümünün devrininsağlanması, bunun mümkün görülmemesi halindehesaplanacak rayiç bedelinin el atma tarihi itibariyle işleyecekfaizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle davaaçıldığı; DanıştayBaşsavcısınca “davanın, davacınınpaydaşı olduğu taşınmaz üzerinde bulunanyapılarının davalı idare tarafındanyıktırılması nedeniyle payların ve yapılarınbedelinin tazminat olarak hüküm altına alınmasıistemine ilişkin kısmı yönünden” olumlugörev uyuşmazlığıçıkarıldığıanlaşılmıştır.
Davacıvekili tarafından açılan davaya ilişkin verilendilekçede; açıkça belirtilmediği halde, DanıştayBaşsavcılığınca; “davanın; davacıyaait payların başka parsellere tahsisi ile 23043 ada, 1 parseldebulunan yapıların Kentsel Dönüşüm Projesikapsamında kalması nedeniyle yıktırılmasısonucunda tazminat istenilmesine ilişkin kısmı”yönünden olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı ve davacının talebikonusunda tereddüt oluştuğu düşünülebilirise de; davacı vekili tarafından DanıştayBaşsavcılığına gönderilen 9.3.2016 tarihliyazıda; “(…)Davamıza konu teşkil eden olay,davalı belediyenin müvekkilime ait, Ankara İliAltındağ İlçesi Gökçenefe ŞenyurtMahallesi 23043 ada 1 parselde bulunan tapulu taşınmazını23044 ve 23045 adalara usulsüz ve kanuna aykırı olarakşuyulandırması ve 23043 ada 1 parsel üzerinde kainmüvekkile ait evleri yıkmasından kaynaklanmaktadır.(…)”denilmek suretiyle, dava konusuna bir nebze açıklıkgetirildiği; dolayısıyla, davacının tazminat istemininkısmen; 5393 sayılı Yasanın 73.maddesi uyarıncadüzenlenen Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamındadavacıların yapılarınınyıktırılması suretiyle yapıların bulunduğutaşınmaza kamulaştırmasız el atılmasındankaynaklandığı sonucuna varılmıştır.
Bunagöre, uyuşmazlığın, 3194 sayılı İmarKanunu'nun "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı18., 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi ve 5393sayılı Yasanın 73.maddesi hükmü uyarıncadüzenlenen Kentsel Dönüşüm Projesi uyarınca tesisedilen imar uygulaması işlemlerinden kaynaklandığıaçıktır.
Bu durumda,idarece kamu gücü kullanılarak, resen ve tek yanlıbiçimde tesis edilen uygulama işlemlerinden kaynaklanan zararıntazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları" kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanannedenlerle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı vekilinin görevitirazının, Ankara 14.Asliye Hukuk Mahkemesince reddine ilişkin25.2.2016 gün ve E:2014/542 kararının,“davacının paydaşı olduğu taşınmazüzerinde bulunan yapılarının davalı idaretarafından yıktırılması nedeniyle payların veyapıların bedelinin tazminat olarak hüküm altınaalınması istemine ilişkin kısmıyönünden” kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının reddineilişkin Ankara 14.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 25.2.2016 gün veE:2014/542 sayılı KARARININ, “davacınınpaydaşı olduğu taşınmaz üzerinde bulunanyapılarının davalı idare tarafındanyıktırılması nedeniyle payların ve yapılarınbedelinin tazminat olarak hüküm altına alınmasıistemine ilişkin” KISMI YÖNÜNDEN KALDIRILMASINA,28.11.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy