T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 503
KARAR NO : 2016 / 509
KARAR TR : 24.10.2016
ÖZET : İcra takibine yapılan itirazın iptali ve duran takibin devam edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : E.Sigorta A.Ş.
Vekilleri : Av.D. B., Av.Ö.Y. B.
Davalı : Karayolları GenelMüdürlüğü
Vekili :Av.Y. P.
O L A Y :Davacı vekili; müvekkili Şirket tarafından kasko sigortapoliçesi ile sigortalı 21 … 900 plaka sayılıaracın 02.02.2012 tarihinde F. K.'nın sevk ve idaresindeDiyarbakır istikametinden Siverek istikametine doğru seyirhalindeyken, Km 32+700'e geldiğinde sağ şeritte bulunançukurlara aracın sol ön ve sol arka tekerleği ile girerekiki lastiğin patlaması ve sağ ön tekerlekjantının hasar görmesi neticesinde maddi hasarlı trafikkazası meydana geldiğini; kaza sonucu müvekkili Şirketin,31.07.2012 tarihinde ilgilisine 1.129,00 TL ödediğini, kazanınmeydana gelmesinde, yolun bakım ve onarımından sorumlu olanidarenin kusurlu olduğunu; müvekkilinin, ilgilisine ödediğimiktarı Davalıdan tahsil etmek amacıyla Diyarbakır8.İcra Müdürlüğü'nün 2013/11 Esassayılı dosyası ile icra takibi başlattığını,davalının borca itiraz ettiğini, haksız olan itirazınİptalinin gerektiğini ifade ederek; fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla Davalının Diyarbakır 8.İcraMüdürlüğünün 2013/11 Esas nolu dosyasınayaptığı bütün itirazların iptaline kararverilmesi istemiyle 24.6.2013 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Diyarbakır5.Asliye Hukuk Mahkemesi; 23.1.2014 gün ve E:2013/726, K:2014/85 sayıile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek;davanın kabulü ile davalı tarafın Diyarbakır 8.İcra Müdürlüğünün 2013/11 esassayılı dosyasına yapmış olduğu itirazıniptali ile takibin kaldığı yerden devamına kararvermiş; hükmün temyiz edilmesi üzerine Yargıtay17.Hukuk Dairesi; 6.5.2014 gün ve E:2014/7881, K: 2014/7123 sayıile,”(…) Davacı, davalı Karayolları GenelMüdürlüğü'nü hizmet kusuru nedeniyle davaetmiştir. Kamu hizmeti görmekle yükümlü olandavalı kamu hizmeti sırasında verdiği zararlardandolayı özel hukuk hükümlerine tabi değildir. İdarikarar ve eylemlerden doğan zararlar niteliğinde bulunan zararınödetilmesi istekleri 11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılıYargıtay İçtihatı Birleştirme Kararındadeğinildiği üzere tam yargı davasının konusunuoluşturur. Bu davaların ise 2577 Sayılı İdariYargılama Usulü Kanunun 2. maddesi hükmünce idariyargı yerinde açılması gerekir. Yargı yolu davaşartlarından olup mahkemece resen incelenmesi ve davadilekçesinin yargı yolu bakımından reddi gerekirken,işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesidoğru görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmünBOZULMASINA…” karar vermiş; karar düzeltme istemi deaynı Dairece; 25.12.2014 gün ve E:2014/20200, K:2014/19438 sayıile reddedilmiştir.
DİYARBAKIR5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:12.5.2015 gün ve E:2015/106, K:2015/175sayı ile, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyduktansonra; “Tüm dosya kapsamına göre; davacı, davalıKarayolları Genel Müdürlüğü'nü hizmet kusurunedeniyle dava etmiştir. Kamu hizmeti görmekle yükümlüolan davalı kamu hizmeti sırasında verdiği zararlardandolayı özel hukuk hükümlerine tabi değildir. İdarikarar ve eylemlerden doğan zararlar niteliğinde bulunan zararınödetilmesi istekleri 11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılıYargıtay İçtihatı Birleştirme Kararındadeğinildiği üzere tam yargı davasının konusunuoluşturur. Bu davaların ise 2577 Sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunun 2.maddesi hükmünce idari yargı yerindeaçılması gerekir. Bu nedenle dava dilekçesininyargı yolu bakımından reddi gerekmiş, aşağıdakihüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
1-Davada idariyargı görevli olduğundan dava dilekçesinin görevyönünden REDDİNE…” karar vermiş, bu karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu defa aynı istemle 11.9.2015 tarihinde idari yargı yerindedava açmıştır.
DİYARBAKIR1. İDARE MAHKEMESİ: 16.9.2015 gün ve E:2015/1041, K:2015/885sayı ile, “(…) Somut uyuşmazlıkta, idarenin hizmetkusurundan doğan tam yargı davasına konu olabilecek bir alacakilamsız icra takibine konu edilmiştir. Bu tür biralacağın tahsilinde icra dairesi görevsiz olduğundan davaönşartı olan geçerli bir icra takibinin bulunmasıkoşulu gerçekleşmemiştir. Adli Yargı yerince,önşart yokluğu kapsamında açılan davanındeğerlendirilmesi gerekirken, dava görev yönüyle reddedilmiştir.
2004Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde; "Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden birsene içinde mahkemeye başvurarak genel hükümlerdairesinde alacağının varlığını ispatsuretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yerverildiğine göre itirazın iptali davalarıaçıkça adli yargının görev alanınagirmektedir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.04.2007 günve 2007/4-141 E-188 K; 23.06.2010 gün ve 2010/7-332 E- 344 K; 14.04.2010gün ve 2010/7-184-214 K; 22.12.2010 gün ve 2010/3-635 E- 686 Kararsayılı ilamlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.
İdariyargının görev alanına giren davalar, idarenin hizmetkusurundan kaynaklanan alacak ve tazminat davalarıdır. Oysaİncelenmekle olan iş bu dava itirazın iptali istemineilişkin olup, yukarıda belirtildiği gibi 2004 sayılıİİK 58, 60, 61, 62, 65 ve 67.madde hükümleri uyarıncaitirazın iptali davaları idari yargının görevalanında olmayıp adli yargının görev alanınagirmektedir.
Nitekim, Adlive İdari yargı merciileri arasındaki görevuyuşmazlıklarını gidermek ve görevli yargı kolunubelirlemek üzere görevli bulunan Uyuşmazlık Mahkemesinin bukonudaki istikrarlı kararları (13.05.2013 gün E.2012/305,K:2013/632 sayılı kararı v.b.) itirazın iptalidavalarında görevli yargı kolunun adli yargı olduğuyönündedir.
Diğeryandan, 2247 sayılı Kanun’un yukarıda anılanhükümleri uyarınca, bakılmakta olan davanınkesinleşmesinden sonra, taraflardan birinin istemi halinde görevlimahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderileceği de açıktır.
Açıklanannedenlerle; davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanun'un 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine…” karar vermiş; itiraz edilmesiüzerine Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesince; 8.4.2016gün ve E:2015/4418, K:2016/912 sayı ile, itiraz istemi reddedilerekonanan görevsizlik kararı kesinleşmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan24.10.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu; davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren idari yargı yerince, adli yargı davadosyasının da temin edilerek dava dosyalarının 15. maddedebelirtilen yönteme uygun olarak Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibindevamına karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanıngörüm ve çözümünde adli yargınıngörevli olduğu dolayısıyla, Diyarbakır 5.AsliyeHukuk Mahkemesinin 12.5.2015 gün ve E:2015/106, K:2015/175sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır 5.Asliye HukukMahkemesinin 12.5.2015 gün ve E:2015/106, K:2015/175 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 24.10.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy