KARAR NO : 2016/411
KARAR TR : 26.09.2016 ÖZET :İstanbul/Harbiye Orduevi Müdürlüğü, Emniyet Hizmet Birlik Komutanlığı, Teknik Hizmet Takımı, Takım Karargahında “yardımcı hizmetler” sınıfında kaloriferci kadrosunda sivil memur olarak görev yapan davacının sınıfının “teknik hizmetler” olarak değiştirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın ASKERİ İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : M.E.A. Vekili : Av. S.A.Davalı : MilliSavunma BakanlığıVekili : Av. Y.Ç. O L A Y :Davacıvekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 30.07.2001tarihinden beri Harbiye Orduevi Müdürlüğü, EmniyetHizmet Birlik Komutanlığı, Teknik Hizmetler Takımında,yardımcı hizmetler sınıfında kaloriferci olarakgörev yaptığını; 09.05.2011 tarihinde meslek lisesitesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanı, ısıtma vedoğalgaz iç tesisatı bölümünden mezunolduğunu; 16.09.2011 tarihli dilekçesi ile kalorifercilikbranşından kalorifer teknisyenliğine geçebilmekiçin müracaat ettiğini; bu talebine, sınıf ve unvandeğişikliği dilekçelerinin, Şubat 2012 itibari ileOrdu Komutanlığına gönderilmesi gerektiği, budönem itibari ile değerlendirme yapılacağınınbeyan edilmesi sureti ile işlem yapılmadığını;bunun üzerine müvekkilinin 07 Şubat 2012 tarihli dilekçesiile yeniden aynı şekilde talepte bulunduğunu, ancak bu talebininde 21 Mart 2012 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelikdeğişikliği gereği sınıf ve unvandeğişikliği işleminin sınav yolu ileyapılacağının beyan edilmek suretiyle reddedildiğini,müvekkilinin söz konusu hususları içeren birden fazladilekçe verdiğini, ancak son olarak 11 Ocak 2014 itibari ileaynı gerekçeler ile istemin reddedildiğini belirterek,sınıf değişikliği yapılmaması işlemininiptaline ve bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı önesürülen özlük haklarının ödenmesine kararverilmesi istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davaaçmıştır.ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİİKİNCİ DAİRESİ: 28.1.2015 gün ve E:2015/108 K:2015/209 sayıile, Harbiye Orduevi Müdürlüğünde yardımcıhizmetler sınıfında “kaloriferci” kadrosunda sivilmemur olarak görev yapan davacının asker kişi olduğu,ancak davacının öğrenim durumu dikkatealınmaksızın yardımcı hizmetler sınıfında“kaloriferci” kadrosunda memuriyete alındığı,oysa öğrenim durumu ve fiilen yaptığı iş dolayısıyla657 sayılı Yasanın 36'ncı maddesinde düzenlenen"teknik hizmetler sınıfı” için belirtilenşartları taşıdığını önesürerek, memuriyete giriş tarihi itibariyle teknik hizmetlersınıfına geçirilmemesi işlemini dava konusuyaptığı, bu haliyle "kaloriferci" kadrosundagörev yapan davacının, yardımcı hizmetlersınıfından teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminin, bir kamu kurum veya kuruluşunda“kaloriferci" olarak görev yapan ve davacıyla benzeröğrenim durumuna sahip olanların teknik hizmetler sınıfınageçirilmemesi işleminden herhangi bir farkıbulunmadığı, işlemin yargısal denetimde askerlikmesleğinin gereklerini yakından bilmenin önemtaşımadığı gibi, " kaloriferci " kadrosununyardımcı hizmetler sınıfında ya da teknik hizmetlersınıfında yer almasının askeri ihtiyaçlarla dabir ilgisinin bulunmadığı, bu uyuşmazlığın657 sayılı Yasanın 36'ncı maddesi kapsamındaçözüme kavuşturulacak bir işlem olduğu,dolayısıyla davacı hakkında tesis edilen işlem ve onunçözümünde varılacak sonuç ile, aynı durumdakisivil kişi hakkında aynı işlemden doğan dava ve onunçözümünde varılacak sonucun farklıolmadığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin askerihizmete ilişkin olmadığı, Anayasanın 157 ve 1602sayılı Kanunun 20’nci maddeleri uyarınca "askerkişiyi ilgilendirme” ve “askeri hizmete ilişkinbulunma" koşullarının birliktegerçekleşmediği, bu nedenle davanın görüm veçözüm yerinin AYİM değil Genel İdari Yargıyeri olduğu kanaat ve sonucuna varıldığıgerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, davalı idare vekili tarafından karar düzeltmeisteminde bulunmuştur. AskeriYüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi: 30.9.2015 gün veE:2015/1179, K:2015/1442 sayı ile, davalı idarenin kararındüzeltilmesi istemini içeren dilekçesinde ilerisürdüğü sebeplerin yerinde görülmemesi,taleplerinin kararda karşılanmış olması,düzeltilmesi istenen kararda çelişki olmadığıgibi kararın kanuna ve usule uygun bulunması nedeniyle; kararındüzeltilmesi isteminin reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Davacı vekili aynı istemleidari yargı yerinde dava açmıştır. İSTANBUL 12. İDAREMAHKEMESİ: 21.4.2016gün ve E:2015/1547 sayı ile, Anayasa’nın 157. ve 1602sayılı Kanunun 20. maddelerinde öngörülen, idariişlemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunmasıkoşulları birlikte gerçekleştiğinden, davanıngörüm ve çözümünün Askeri Yüksekİdare Mahkemesinin görevine girdiğine ve mahkemeleriningörevsizliğine, 2247 sayılı Kanunun 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyaincelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceyekadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 26.09.2016 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde askeri yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümündeaskeri yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Danıştay Savcısı Yakup BAL ileAYİM Savcısı Oğuz PÜRTAŞ’ın davadaaskeri yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, İstanbul/Harbiye OrdueviMüdürlüğü, Emniyet Hizmet BirlikKomutanlığı, Teknik Hizmet Takımı, TakımKarargahında yardımcı hizmetler sınıfında,kaloriferci olarak görev yapan davacının, 09.05.2011 tarihindeMeslek Lisesi Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Alanı, Isıtmave Doğalgaz İç Tesisatı bölümünden mezunolduğunu belirterek, teknik hizmetler sınıfındaki kaloriferteknisyenliği kadrosuna geçmek için yaptığıbaşvurunun reddedilmesine yönelik işlemin iptali ile mahrumkalınan özlük haklarının ödenmesine kararverilmesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmıştır. 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ‘Tespit Edilen Sınıflar’başlıklı 36. maddesinde; “Bu Kanuna tabi kurumlardaçalıştırılan memurların sınıflarıaşağıda gösterilmiştir… II-TEKNİKHİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamına giren kurumlardameslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümleregöre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar,jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager,matematikçi, istatikçi, yöneylemci (Hareketaraştırmacısı), matematiksel iktisatçı,ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olupda, öğretmenlik mesleği dışında teknikhizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve MühendislikFakültesi veya bölümlerinden mezun şehirplancısı, yüksek şehir plancısı, yüksekBölge Plancısı, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177 sayılıKanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ilemüskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker,tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecedemesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetlersınıfını teşkil eder. …VIII-YARDIMCIHİZMETLER SINIFI: Yardımcı hizmetlersınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosyadağıtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karşılamakve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma veısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklimrasatlarını yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veyatedavi kurumlarında hastaların ve hastanelerin temizliği vebasit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma vemuhafaza hizmetleri gibi ana hizmetlere yardımcı mahiyettekigörevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bumahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğüyardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4üncü maddenin (D) bendinde tanımlananlarındışında kalanları kapsar. (Ek: 28/03/1988 - KHK - 318/1 md.) Busınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gerekenhizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temizlenmesi,tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri niteliktekihizmetlerin üçüncü şahıslara ihale yoluylagördürülmesi mümkündür…”şeklindeki düzenleme ile devlet memurluğununsınıfları açıklanmış, davacınıniçinde bulunduğu sınıfın maddenin 8.bendindedüzenlenen “Yardımcı Hizmetler”sınıfı olduğu, geçmek istediğisınıfı ise maddenin 2.bendinde düzenlenen “TeknikHizmetler” sınıfı olduğuanlaşılmıştır. 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun ‘Bir Sınıftan BaşkaSınıfa Geçme’ başlıklı 71. maddesinde;“(Değişik madde: 30/05/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/05/1975 -1897/1 md.) (Değişik fıkra:29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasındaveya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmelericaizdir. Bu şekilde sınıf değiştirecekleringeçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veyakuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmalarışarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerineski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerdegeçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerindedikkate alınır. Kurumlar, memurlarınımeslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetlerisınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfındanmeslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliğigözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler. Eski sınıflarında,görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa dahayüksek bir derece ve kademeden başlamış olup dasınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerlemesüreleri eski sınıflarında kazandıkları derece vekademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süretamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmelerisırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesiverilmez.” şeklindeki belirleme ile devlet memurlarınıneşit dereceler arasında veya sınava girmek sureti ilesınıf değiştirmesinin mümkün olduğu,kurumların genel idare hizmetleri sınıfındaki bir memuru meslekibir sınıfa veya mesleki sınıftaki bir memuru genel idarehizmetleri sınıfına atayabilecekleri düzenlenmiştir. Milli Savunma Bakanlığı,Genelkurmay Başkanlığı ve KuvvetKomutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği’nin 2. Bölümünün‘Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğineİlişkin Esaslar’ başlıklı 5. maddesinde;Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmetgrupları, aynı yönetmeliğin ‘GörevdeYükselme ve Unvan Değişikliği Suretiyle AtanacaklardaAranacak Genel Şartlar’ başlıklı 6. maddesi ile‘görevde yükselme talebinde bulunacaklara ilişkinnitelikler belirlenmiş; ‘Görevde Yükselme ve UnvanDeğişikliği Suretiyle Atanacaklarda Aranacak ÖzelŞartlar’ başlıklı 7. maddesinde de özel veayrıksı durumlar ayrıca kaleme alınmıştır. Anayasa’nın 157.maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, askeri olmayanmakamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınyargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu; ancak,askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Yasa ile değişik 20.maddesinin birinci fıkrasında, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargıdenetimini ve diğer kanunlarda gösterilen, görevleri yapar.Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” denilmiştir.Buna göre, AskeriYüksek İdare Mahkemesi’nin bir davaya bakabilmesi içindava konusu idari işlem veya eylemin “asker kişiyiilgilendirmesi” ve “askeri hizmete ilişkinbulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir. 1602 sayılıYasa’nın değişik 20. maddesinde, Türk SilahlıKuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olansubay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzmançavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ilesivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.Davacının 1602sayılı Yasa’nın 20. maddesinde sayılan askerkişilerden olduğu ve bu nedenle dava konusu işlemin askerkişiyi ilgilendirdiği tartışmasızdır.Dava konusu işlemin askerihizmete ilişkin olup olmadığına gelince:İdari işlemin,görevli yargı yerinin tespiti yönünden “askerihizmete ilişkin” olup olmadığının saptanabilmesiiçin işlemin konusuna bakılması gerekmektedir. Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmeteilişkin olduğu kabul edilmelidir. Daha açık bir ifadeyle,askeri hizmete ilişkin idari işlemler; idarenin bir askerkişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemektemenfaati ihlal edilen asker kişinin açtığıdavanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’ndegörülmesi gerekmektedir.Dosya kapsamındayapılan inceleme neticesinde; Davacının, Harbiye OrdueviMüdürlüğü Emniyet Hizmet BirlikKomutanlığı, Teknik Hizmetler Takımında,yardımcı hizmetler sınıfında kaloriferci olarakgörev yaptığını; 09.05.2011 tarihinde meslek lisesitesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanı, ısıtma vedoğalgaz iç tesisatı bölümünden mezunolduğunu; 16.09.2011 tarihli dilekçesi ile kalorifercilikbranşından kalorifer teknisyenliğine geçebilmekiçin müracaat ettiğini; bu talebine sınıf ve unvandeğişikliği dilekçelerinin Şubat 2012 itibari ileOrdu Komutanlığına gönderilmesi gerektiği, budönem itibari ile değerlendirme yapılacağının beyanedilmesi sureti ile işlem yapılmadığını, bununüzerine 07 Şubat 2012 tarihli dilekçesi ile yeniden aynışekilde talepte bulunduğunu, ancak bu talebinin de 21 Mart 2012tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelikdeğişikliği gereği sınıf ve unvandeğişikliği işleminin sınav yolu ileyapılacağının beyan edilmek suretiyle reddedildiğini,söz konusu hususları içeren birden fazla dilekçeverdiğini, ancak son olarak 11 Ocak 2014 tarihi itibari ile aynıgerekçeler ile istemin reddedildiğini belirterek, sınıfdeğişikliği yapılmaması işleminin iptaline ve buişlem nedeniyle mahrum kaldığı öne sürülenözlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiylebakılan davayı açtığıanlaşılmıştır.Tüm bu tespitler veyukarıda ayrıntısı ile açıklanan yasal mevzuathükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde; 657 sayılıKanunu’nun 36. maddesinin 8. bendinde düzenlenen yardımcıhizmetler sınıfında yer alan davacının, aynımaddenin 2. bendinde düzenlenen teknik hizmetler sınıfınageçmek istediği, talebinin konusu itibari ile 657 sayılıYasa’nın 71. maddesi kapsamında görevde yükselmetalebi olduğu anlaşılmış olup; davacının askerkişi olması nedeni ile konunun 657 sayılı Kanungereğince çıkartılan Milli SavunmaBakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve KuvvetKomutanlıklarında Görevli Devlet MemurlarınınGörevde Yükselme ve Unvan DeğişikliğiYönetmeliği’nin 2. Bölümünün‘Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğineİlişkin Esaslar’ başlıklı 5. maddesikapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu itibarla askerigörev yerlerinin özellikleri, askeri kural ve gerekler gözönünde tutularak tesis edilen iptal istemine konu işlemin, askeri hizmete ilişkin olduğu kanaatineulaşılmıştır.Buradan hareketle dava konusueylemin, asker kişinin askeri yeterlik ve yetenekleri, icra ettiğiaskeri görevler kapsamındaki tutum ve davranışları,askeri geçmişi, asker kişi olmaktan kaynaklanan hak veyükümlülükleri, askeri hizmetten kaynaklanandurumları, askeri görevlerin icra ediliş biçimleri,askeri kural ve gerekleri göz önünde tutularakdeğerlendirilmesinde “askeri hizmete” ilişkinlikunsurunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir.Belirtilen durumlara göre veolayda Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılı Yasa’nın20. maddelerinde öngörülen, idari eylemin asker kişiyiilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunmasıkoşulları birlikte gerçekleştiğinden, davanıngörüm ve çözümü Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nin görevine girmektedir. Açıklanan nedenlerle,İstanbul 12. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile,Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi’nin 28.1.2015gün ve E:2015/108 K:2015/209 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanın çözümündeASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ’NİN görevliolduğuna, bu nedenle İstanbul 12. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinciDairesi’nin 28.1.2015 gün ve E:2015/108 K:2015/209 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.09.2016 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN .
Full & Egal Universal Law Academy