Uyuşmazlık Mahkemesi - Hukuk Bölümü - Görev Uyuşmazlığı - 10.01.2016 - İdari - 10. Maddeye göre

                    T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

            HUKUK BÖLÜMÜ

            ESAS NO       : 2015 / 947

            KARAR NO : 2016 / 381

            KARAR TR   : 26.09.2016

ÖZET: Davacı şirket tarafından dava konusu taşınmazlar üzerinde şirket lehine kesin tahsis işlemi yapılmasına ilişkin anlaşmanın hukuka aykırı bir şekilde feshedilmesi nedeniyle söz konusu feshin geçersizliğinin tespiti ile davalı Bakanlığın kesin tahsis yükümlülüklerine uymaması nedeniyle yarattığı muarazanın men'i, muarazanın giderilmemesi halinde ise 2.000 TL’nin reeskont avans faizi ile birlikte davalı Bakanlıktan tahsili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

        K  A  R A  R

 

            Davacı            :Ö. Otel İşletmeleri A.Ş.

            Vekilleri          :Av. G.K. & Av. F.S.U.

            Davalı             :Kültür ve Turizm Bakanlığı

Vekili              : Av. Ö.G.H.

                                             

O L A Y         : Davacı vekili davadilekçesinde; “Mersin Tarsus Kültür ve Turizm Koruma veGelişim Bölgesi Kapsamında Mersin İli, Tarsusİlçesi, Kulak Köyünde yer alan;

102 ada, 2 numaralı parselde(2 no.lu özel parsel) bulunan, 207.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 5.000 m2 kapalı inşaat alanına sahip kongre ve sergi merkezi,

104 ada, 2 numaralı parselde(10 no.lu özel parsel) bulunan, 108.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 1.000 yatak kapasiteli, 5yıldızlı otel tesisi,

104 ada, 1. Numaralıparselde (G1 no.Iu özel parsel) bulunan., 976.500 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 18 delikli golftesisi ve 400 yatak kapasiteli, 5 yıldızlı tatil köyü,

gerçekleştirilmeküzere T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığıtarafından Müvekkil Şirket lehine 2634 sayılı TurizmiTeşvik Kanunu çerçevesinde kesin tahsis anlaşmasıyapılmış, tarafların hak ve yükümlülükleribelirlenmiş ve Müvekkil Şirket Yönetim Kurulu Kararlan ilebu şart ve yükümlülüklere uyulacağı kabul vetaahhüt edilmiştir.

Kesin tahsisşartlarının “Gerçekleştirilecek Tesisİnşaatının Zamanlaması” başlıklı(Ç) Bölümünde; “inşaatınıntamamlanarak işletmeye açılması için 2,5 yılsüre verilmiştir. Bu süre MaliyeBakanlığı’na üst hakkı tesisi sağlanmasıiçin yazılan yazı tarihinden itibaren başlar.”düzenlemesi yer almaktadır.

Kesin tahsisşartlarının “DiğerYükümlülükler” başlıklı E Maddesinin8. Fıkrasında “mevcut bulunan içme-kullanma suyu,kanalizasyon, elektrifikasyon, telekomünikasyon vb. Kentsel alt yapıhizmetlerinden yararlanılacaktır. İhtiyaca cevap vermeyen veyayenilenmesi gereken kentsel altyapı hizmetleri Belediye, ilgili kamukurumlan ve/veya yatırımcılar tarafından yapılacakveya gerekli maddi katkı sağlanacaktır.” hükmüyer almaktadır.

Aynı şekilde 13.Fıkrada ise “gerçekleştirilecek veya yatırımgiderine katkı sağlayacak alt yapı tesislerine ait projeler.Bakanlığımız ve ilgili kamu kuruluşlarınca onaylandıktansonra inşaata başlanacaktır.” hükmüne yerverilmiştir.

B- Söz konusu kesintahsisler için aşağıda belirtilen ve toplam 12.875.710,00- TL bedelli 6 (altı) adet kesin ve süresiz banka teminat mektubuMüvekkil Şirket tarafından T.C. Kültür ve TurizmBakanlığı’na teslim edilmiştir:

❖        102ada, 2 no’lu parsel için 27.04.2009 tarihli Halkbank BaşkentKurumsal Şube’den alınan 453MW006677 no Tu ve 861.500,00.- TLbedelli ve 20.04.2009 tarihli Vakıfbank Kurumsal Şube’denalınan 7000040618 no’lu ve 1.060.000,00.- TL bedelli iki adet kesinve süresiz banka teminat mektubu teslim edilmiştir.

❖        104ada, 10 no’lu özel parsel için 27.04.2009 tarihli HalkbankBaşkent Kurumsal Şube’den alınan 453MW006678 no’luve 3.180.110,00.- TL bedelli ve 20.04.2009 tarihli Vakıfbank KurumsalŞube’den alınan 7000040627 no’lu ve 3.990.000,00.- TLbedelli iki adet kesin ve süresiz banka teminat mektubu teslimedilmiştir.

❖        104ada, G1 no’lu özel parsel için 27.04.2009 tarihli DenizbankBaşkent Kurumsal Şube’den alman 3010-TM-1588 no’lu ve2.022.600,00.-TL bedelli ve 20.04.2009 tarihli Vakıfbank KurumsalŞube’den alman 7000040622 no’lu ve 1.761.500,00.- TL bedelliiki adet kesin ve süresiz banka teminat mektubu teslim edilmiştir.

C- T.C. Kültür veTurizm Bakanlığı tarafından kesin tahsis işlemlerinintamamlanmasını ve müvekkil şirket tarafından teminatmektuplarının sunulmasını müteakip tümtaşınmazlar için 28.01.2010 tarihinde Maliye Hazinesincetapuda irtifak hakkı sözleşmesi kurulmuş vetaşınmazlar 31.03.2010 tarihinde yer teslim tutanağı ilefiilen teslim edilmiştir.

D- Taşınmazlarınfiilen tesliminden hemen sonra gerek Müvekkil Şirket gerek TarsusTurizm Yatırımcıları Ortak Girişimi Ticaret A,Ş.yetkililerince sahada yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda,“...turizm tahsis alanına ulaşım yollarınınetüd projesinin Karayolları GenelMüdürlüğünce henüz ihale edildiği, turizmtahsis alanına getirilmesi gereken arıtma, doğalgaz, elektrik,su vs. alt yapı hizmetlerinin tamamlanmasının uzun sürealacağı ” husustan belirtilmek suretiyle T.C. Kültürve Turizm Bakanlığı’na başvurulmuş ve“İrtifak Hakkı Sözleşmesinin 6 ncı maddesindeyer alan 2,5 yıllık inşaat süresinin 2012 yılısonuna kadar durdurulması, duran sürenin irtifak hakkısüresine ilave edilmesi ve duran süreye ilişkin olarak irtifakhakkı bedelinin alınmaması” hususları tespitedilmiştir.

Kesin tahsis süresinindondurulduğu süreçte ‘Tarsus Kültür ve TurizmKonuna ve Gelişim Bölgesi Alt Yapı Sorunlar mmGörüşülmesi” amacıyla T.C. Mersin Valiliğitarafından rutin olarak yapılan 15.11.2012 tarihli 6.Toplantıda; yol, elektrik doğalgaz vb altyapı sorunlarınınvarlığı açıkça tespit edilmiş veayrıca tahsisli alan için su baskınına yol açmaihtimali bulunan Berdan Nehir yatağının Islahı ve Kanalyapımı öngörülmüştür.

Davalı Bakanlıktarafından söz konusu alt yapı sorunları nedeniyleinşai faaliyetlere başlanması gerekçesi ile kesin tahsissüresi müteaddit kereler dondurulmuştur. Son olarak iseDavalı Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmelersonucu ile 26.09.2013 tarihinden itibaren sürenin bölgede“yürütülen planlama sürecinin tamamlanıncayakadar” yeniden dondurulmasına karar verilmiştir.

Ancak, bölgede altyapı, üst yapı ve DSÎ tarafından Berdan Nehriıslah çalışmaları ile planlama sürecitamamlanmadan Davalı Bakanlık tarafından ile “dondurulankesin tahsis süresinin 16.12.2013 tarihinden itibaren açılmasıkararı almış ve Müvekkil Şirkete inşaatıntamamlanması için 16.12.2013 tarihinden itibaren 9 ay 15 günsüresi kaldığı” hususları bildirilmiştir.

Akabinde DavalıBakanlık tarafından 102 ada, 2 no Tu parsel; 104 ada, 10 no’luparsel ve 104 ada, G1 no Tu özel parsel ile ilgili olarak MüvekkilŞirket lehine tesis edilen kesin tahsis işlemin iptal edildiğive Kamu Taşınmazlarının Turizm YatırımlarınaTahsisi Hakkında Yönetmeliğin 17. Maddesinin 6/afıkrası uyarınca işlem yapılacağıMüvekkil Şirkete 28.10.2014 tarihli ve 206728-206730-206715sayılı yazılar ile 04.11.2014 tarihinde bildirilerek kesintahsise ilişkin anlaşma sona erdirilmiştir.

Söz konusu yazılarincelendiğinde; üzerinde turizm amaçlı yatırımgerçekleştirilmek üzere tahsis edilen parseller için tahsissüresinin dondurulduğu dönemler (13.10.2010-18.12.2012 ve26.09.2013-16.12.2013) hariç tesis inşaatınıntamamlanarak Turizm İşletmesi Belgesi alınması içinKamu Taşınmazlarının Turizm YatırımlarımTahsisi Hakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 6 ncıfıkrası uyarınca verilen toplam 3 yıllık sürenin02.10.2014 tarihinde sona ermiş olması ve söz konusutaşınmazlar üzerinde herhangi bir inşai faaliyettebulunulmamış olması gerekçe olarakgösterilmiştir.

KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmeliğin 17. Maddesinin 6/a fıkrasıuyarınca Müvekkil Şirket tarafından DavalıBakanlığa sunulan 12.875.710,00.- TL bedelli 6 adet kesin ve suresizbanka teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi amacıylaihtiyati tedbir talep edilmiş ve Ankara 2. Asliye HukukMahkemesi’nin 06.11.2014 tarihli 2014/44 D.iş ve 2014/44 K.sayılı ilamı ile ihtiyati tedbir kararı verilmiştir

Ancak, aşağıdadetaylıca belirtilen nedenlerle Davalı Bakanlık tarafındanKamu Taşınmazlarının Turizm YatırımlarımTahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine, fiili duruma vehukukun genel ilkelerine açıkça aykırı olarakkesin tahsis şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyleişbu davanın ikame edilmesi gereği hasıl olmuştur.

II-        HUKUKÎAÇIKLAMALARIMIZ:

1) TAHSİSLİTAŞINMAZ ÜZERİNDE İNŞAAT İŞLEMLERİNEBAŞLANAMAMASI MÜVEKKİL ŞİRKETİN KUSURUNDANİLERİ GELMEYİP TAMAMEN KAMUDAN KAYNAKLANAN NEDENLERLE SÖZKONUSU OLAMAMIŞTIR. BU NEDENLE DAVALI BAKANLIK TARAFINDANMÜVEKKİL ŞİRKETİN KESİN TAHSİSŞARTLARINA AYKIRI DAVRANILMASI NEDENİYLE ANLAŞMAYI SONAERDİRMESİ HUKUKA AYKIRIDIR.

Davalı Bakanlıktarafından Bölge’ye uygulanacak Çevre Düzeni,Nazım ve Uygulama İmar Planı değişikliklerinin19.05.2014 tarihinde onaylanmış olması, kesin tahsisiyapılan taşınmazların taşkın alanıiçinde yer alması nedeniyle DSİ tarafından butaşınmazlar üzerinde ıslahçalışmalarının halen yürütülmesi,diğer kamu kurum, ve kuruluşları tarafından alt yapıve enerji çalışmalarının henüztamamlanmaması ve Müvekkil Şirket tarafından talep edilenplan değişiklikleri talepleri ile ilgili Davalı Bakanlıktarafından herhangi bir işlem tesis edilmemesi nedeniyle sözkonusu taşınmazlar üzerinde inşai faaliyetlerebaşlanması fiilen ve hukuken mümkün değildir:

KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 1. Fıkrasında“Mücbir veya kamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabuledilebilir idari ve hukuki uyuşmazlıklardan doğan sebeplerleyatırıma başlanamaması veya yatırımıngerçekleştirilememesi durumunda kesin tahsis süresidondurulur. Kesin tahsis süresinin dondurulmasına ilişkin AraziTahsis Komisyon karar tarihi ile dondurulan süreninbaşlatılmasına ilişkin Arazi Tahsis Komisyon karar tarihiarasında gecen süre tahsis süresine eklenir ve bu süreiçin kullanma bedeli ödenmez.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemeyegöre kesin tahsis sürelerinin dondurulabilmesi için;mücbir sebebin varlığı, kamudan kaynaklanan bir sebebinvarlığı ya da Bakanlıkça kabul edilebilir idari vehukuki uyuşmazlıklardan doğan sebeplerin varlığıdurumlarından birinin gerçekleşmesi yeterlidir. Nitekimhâlihazırda huzurdaki davaya konu uyuşmazlıktainşaatın tamamlanabilmesi için öngörülensüre içinde gerek projenin gerçekleştirileceğibölgeye ulaşımı sağlayacak yollanılyapımı gerekse elektrik vs. gibi altyapı tesisleri ile gereklikamulaştırma işlemlerinin tamamlanması ve imarplanlarının onaylanması/revizyonu konularında yaşananproblemler nedeniyle söz konusu sürenin Yönetmeliğinyukarıda yer verilen 17/7 hükmü uyarınca dondurulmasıve kesin tahsis süresinin uzaması gerekmektedir.

Davalı,Bakanlıkça söz konusu sürenin müteaddit kerelerdondurulmuş olması açıkça tahsis edilen arazideinşaat yapımına başlanmasına engel teşkil eden veMüvekkil Şirketten kaynaklanmayan hususların var olduğunuve devam ettiğini göstermektedir.

1.1) Dilekçemiz ekindesunmuş olduğumuz Davalı Bakanlığın 28.10.2014tarihli ve 206728-206730-206715 sayılı yazılarında daaçıkça belirtildiği gibi, Davalı Bakanlıkçahazırlanan 1/25.000 ölçekli Çevre DüzeniPlanı Değişikliği ile müellifince hazırlanan1/5.000 ölçekli Nazım ve 1/1.000 ölçekli Uygulamaİmar Planı değişikliği 16.05.2014 tarihindeonaylanmıştır.

Bilindiği gibi, plandeğişiklikleri onaylanmadan ve kesinleşmeden söz konusutaşınmaz üzerinde herhangi bir inşai faaliyetyapılabilmesi için ruhsat alınması ve inşaatabaşlanılması Kültür Ve Turizm Koruma Ve GelişimBölgelerinde Ve Turizm Merkezlerinde İmar PlanlarınınHazırlanması Ve Onaylanmasına İlişkin Yönetmelikhükümleri çerçevesinde ve yasal olarak mümkündeğildir.

Dolayısıyla,Davalı Bakanlık tarafından 16.12.2013 tarihinden itibarenverilen 9 ay 15 günlük süre içerisinde plandeğişikleri onay işlemi tamamlanmamış olduğundanmüvekkil şirket tarafından bu süre içerisindeinşai faaliyetlere başlanılması hukuken beklenemez.

Başka bir ifadeyleDavalı Bakanlık tarafından plan değişikliklerinonaylanarak askıya çıkarılarak kesinleştiği19.06.2014 tarihine kadar söz konusu taşınmazlar içinruhsat alınması hukuken imkansızdır. Dolayısı ile16.12.2013 tarihinden 19,06.2014 tarihine kadar geçen süredetaşınmazlar üzerinden herhangi bir faaliyette bulunulmasımümkün değildir. Bu nedenle bu tarihler arasındageçen sürenin Davalı Bakanlık tarafındandondurulması ve kesin tahsis süresinden sayılmamasıgerekir. Davalı Bakanlık tarafından bu süreçteherhangi bir dondurma işlemi yapılmamış olması ve busürede yukarıda açıklandığı üzereherhangi bir inşai faaliyet yapılamamasına rağmenanılan gerekçe ile kesin tahsisin iptali işlemini tesis etmesiKamu Taşınmalarının Turizm YatırımlarınaTahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerineaçıkça aykırıdır.

Diğer taraftan DavalıBakanlığın 01.11.2013 tarihli ve 207569 sayılıyazısında da belirtildiği gibi 26.09.2013 tarihinden itibarensürenin “bölgede yürütülen planlama sürecinintamamlanıncaya kadar” yeniden dondurulmasına kararverilmiş olmasına rağmen, planlama süreci tamamlanmadansürenin tekrar başlatılması DavalıBakanlığın çelişkili tutumunu ve MüvekkilŞirketin tahsis süresinin dondurulmamasının hukuka vehakkaniyete aykırılığım açıkçaortaya koymaktadır.

Bölge’ye uygulanacakÇevre Düzeni, Nazım ve Uygulama İmar Planıdeğişikliklerinin onaylanmaması taşınmazlarüzerinde yatırım yapılamaması için mücbirveya kamudan kaynaklanan bir neden olmasına rağmen İdaretarafından bu sürelerin kesin tahsis süresi olarak sayılmasıaçıkça hukuka aykırıdır. Kaldı ki16.05.2014 tarihinde plan değişiklikleri onaylanan bir alanda 5aylık bir kısa süre içerisinde projelendirme, ruhsatalma, inşaata başlama ve inşaatı bitirme ve tesisinişletmeye açılmasının da fiilen ve hukukenmümkün olmadığı izahtan varestedir.

Yukarıda dabelirtildiği gibi, Kesin Tahsis şartlarının“Diğer Yükümlülükler”başlıklı E Maddesinin 8. Fıkrasında “mevcutbulunan, içme-kullanma suyu, kanalizasyon, elektrifikasyon,telekomünikasyon vb. Kentsel alt yapı hizmetlerindenyararlanılacaktır. İhtiyaca cevap vermeyen veya yenilenmesigereken kentsel altyapı hizmetleri Belediye; ilgili kamu kurumlarıve/veya yatırımcılar tarafından yapılacak veya gereklimaddi katkı sağlanacaktır.” hükmü yeralmaktadır.

Aynı şekilde 13. Fıkradaise “gerçekleştirilecek veya yatırım giderinekatkı sağlayacak alt yapı tesislerine ait projeler,Bakanlığımız ve ilgili kamu kuruluşlarıncaonaylandıktan sonra inşaata başlanacaktır.”hükmüne yer verilmiştir.

Dolayısıyla kesintahsis şartları Davalı Bakanlık tarafından yerinegetirilmeden Müvekkil Şirketin inşai faaliyetlerebaşlaması mümkün değildir. Ancak DavalıBakanlık tarafından kesin tahsis şartlarına aykırıdavranılmasına rağmen kesin tahsise ilişkin işlemleriiptal ederek anlaşmayı feshetmesi hukuka açıkçaaykırıdır.

1*2.) Taşınmazlarüzerinde inşai faaliyetlere başlanılamamasına nedenolan bir diğer husus ise söz konusu taşınmazlarıntaşkın alanı içinde yer alması ve DSİ tarafındanıslah çalışmalarının tamamlanmamışolmasıdır;

Mersin Tarsus Kültür veTurizm Koruma ve Gelişim Bölgesi Kapsamındaki Mersin İliTarsus ilçesi Kulak Köyünde yer alan taşınmazlarBerdan Nehri kıyısında bulunması nedeniyle taşkınsular kapsamında kaldığı ve bu ıslahçalışmalarının 2014 yılı Temmuzayında henüz tamamlanmış olduğu hususu DSİ 6.Bölge Müdürlüğü’nün 21.06.2012 tarihlive 276772 sayılı yazısından açıkçaanlaşılmaktadır.

Dolayısıyla DSİtarafından söz konusu taşınmazlar üzerinde devam edenıslah çalışmaları tamamlanmadan inşaifaaliyetlere başlanılması fiilen imkansızdır. Buhusus, DSİ’nin ilgili yazısında “....... mevzuatgereği faaliyet alanının bulunduğu kısımda Berdannehri yatak mihverinden itibaren 125 m mesafede hiçbiryapılaşmaya gidilmemesi gerekir Berdan nehrinin mansabındataşkın önleme ve ıslah amaçlı olarak mevcutBerdan Nehri ıslahına ait sağ şeddenin Kulak Drenaj Pompaİstasyonundan Akdeniz’e kadar uzatılması konusunda projeve inşaat çalışmalarımız devam etmektedir.”şeklinde açıkça ifade edilmiştir.

Mersin Tarsus Kültür veTurizm Koruma ve Gelişim Bölgesi Kapsamındaki Mersin İliTarsus İlçesi Kulak Köyünde yer lalantaşınmazların Berdan Nehri kıyısındabulunması nedeniyle aynı zamanda taşkın sular kapsamındakaldığı ve bu nedenle ıslahçalışmaları yapıldığı ve buıslah çalışmalarının 2014 yılı Temmuzayında henüz tamamlanmış olduğu hususu gerek02.07.2014 tarihli Tarsus Kültür ve Turizm Koruma ve GelişimBölgesi Alt Yapı Sorunları 9. ToplantıTutanağından gerekse DSİ 6. BölgeMüdürlüğü’nün 21.06.2012 tarihli ve 276772sayılı yazısından açıkça anlaşılmaktadır.

Müvekkil Şirkettarafından ekte sunulan 19.03.2012 tarih ve 34 sayılıdilekçemiz ile inşai faaliyetlere başlanılamamasınaneden olan kamudan kaynaklanan söz konusu mücbir sebep DavalıBakanlığa bildirilmesine ve bu durum KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 7. Fıkrasınagöre kesin tahsis süresinin dondurulmasına neden olan kamudankaynaklanan bir mücbir sebep olmasına rağmen DavalıBakanlık tarafından bu hususlar dikkate alınmadan sürenin sonaerdiği gerekçesi ile işlem, tesis etmesi kesin tahsisşartlarına açıkça aykırıdır.

1.3.) Tarsus Kültür veTurizm Koruma ve Gelişim Bölgesinde yer alan söz konusutaşınmazlar üzerinde kamudan kaynaklanan sebeplerle herhangi birinşai faaliyetin başlaması için alt yapı ve üstyapı çalışmaları bugün dahi sonaermemiştir.

Ekte sunmuş olduğumuz02.07.2014 tarihli Tarsus Kültür ve Turizm Koruma ve GelişimBölgesi Alt Yapı Sorunları Toplantı Tutanağındabelirtildiği üzere; “Tarsus Kültür ve Turizm Korumave Gelişim Bölgesinin 15 km’lik yolunun sadece 5 km’likkısmının tamamlandığı, diğerkısımlarının kamulaştırmalar nedeniyle 6 aydanfazla süreceğinin tahmin edildiği ve yolun yapımsürecinin oldukça uzayacağı” belirtilmiştir.

Nitekim, T.C. MersinValiliği’nin 03.11.2014 tarihli ve 6620 sayılıyazısında “Enerji Nakil Hattı ve Dağıtımisinin Toroslar EDAŞ’a devir işlemleri ve geçici kabulçalışmalarının tamamlanma aşamasındaolduğu, doğalgaz hattı ihalesi ile ilgilihazırlıkların devam ettiği, Tarsus Kültür ve TurizmKoruma ve Gelişim Bölgesinin 15 km’lik yolunun sadece 5 km'lik kısmının tamamlandığı, diğer kısımda isekamulaştırma davasının devam etmekte olduğu,davaların sonuçlanmasını müteakip bu kesimlerdeçalışmalara başlanacağı” hususlarıaçıkça ifade edilmiştir.

Görüleceğiüzere söz konusu taşınmazlar üzerinde kamudankaynaklanan sebeplerle herhangi bir inşai faaliyetin başlamasıiçin alt yapı ve üst yapı çalışmalarısona ermemiştir. T.C. Mersin Valiliği’nin 03.11.2014 tarih ve6620 sayılı yazısında ve 02.07.2014 tarihli toplantıtutanağında da belirtildiği gibi Tarsus Kültür veTurizm Koruma ve Gelişim Bölgesinin yolçalışması tamamlanmadan, bölgeye iş makinelerive diğer ekipmanların götürülerek inşaifaaliyetlere başlanması fiilen imkansızdır.

1.4.) Taşınmazlarüzerinde inşai faaliyetlere başlanılamamasına nedenolan bir diğer önemli husus, Müvekkil Şirket lehine tahsisedilen taşınmazlar ile ilgili Müvekkil Şirkettarafından talep edilen plan değişiklikleri halen tamamlanmadaninşai faaliyetlere başlanılması Turizm Teşvik Kanunuve Kamu Taşınmazlarının Turizm YatırımlarınaTahsisi Hakkında Yönetmelik hükümleriçerçevesinde mümkün değildir.

Müvekkil şirkettarafından 20.02.2012 ve 22.01.2013 tarihli dilekçeler ileDavalı Bakanlığa müvekkil şirkete tahsis edilentaşınmazlar ile ilgili plan değişikliği talebindebulunulmuş olup, Davalı İdarenin 31.01.2014 tarihli ve 22942sayılı yazısında (EK-ll/c) “plandeğişikliği talebimizin Mersin Tarsus Kültür ve TurizmKoruma ve Gelişim Bölgesi Kapsamında yürütülenplan çalışmalarınınsonuçlandırılarak bölgeye ait planlarınonaylanmasından sonra değerlendirilmesi uygungörülmektedir” şeklinde cevap verilmiştir.

Bölgeye ait plandeğişikliklerinin Davalı Bakanlık tarafından19.05.2014 tariflinde onaylanmış olduğu ve 19.06.2014 tarihindeaskıya çıkarak kesinleştiği dikkatealındığında. Müvekkil Şirket tarafındantalep edilen plan değişikliği talebinin değerlendirmeyealınmadan ve Müvekkil Şirkete herhangi bir bilgi dahiverilmeksizin olumlu veya olumsuz işlem dahi tesis edilmeden DavalıBakanlık tarafından kesin tahsisin iptal edilmesi hukukaaçıkça aykırıdır. Zira müvekkilŞirket tarafından Davalı Bakanlığa sunulan plandeğişiklikleri onaylanmadan taşınmazlar üzerindeinşai faaliyetleri için proje çalışmalarınabaşlanılarak ruhsat alınması fiilen mümkündeğildir.

Yukarıda yapmışolduğumuz açıklamalar çerçevesinde; DavalıBakanlık kesin tahsis şartlarında belirtilen ve üzerinedüşen yükümlükleri yerine getirmemesine rağmenMüvekkil Şirketin süresinde inşai faaliyetlerebaşlamaması hususunu gerekçe göstererek kesin tahsisşartlarına aykırı davranmış veanlaşmayı sona erdirmiştir.

Bu nedenle DavalıBakanlık tarafından Müvekkil Şirket lehine kesin tahsisişlemi yapılmasına ilişkin anlaşmanın hukukaaykırı bir şekilde feshedilmesi nedeniyle söz konusu feshingeçersizliğinin tespitine ve Davalı Bakanlığınkesin tahsis yükümlülüklerine uymaması nedeniyleyarattığı muarazanın mencine karar verilmesini talep etmegereği hasıl olmuştur.

KamuTaşınmazlarımın Turizm Yatırımlarım TahsisiHakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 13.Fıkrasında; “Kesin tahsis yükümlülükleriniyerine getirmeyen yatırtmanın tahsisi Bakanlıkçare’sen iptal edilir ve teminatı Hazineye irat kaydedilir. Bu durumdaarazi üzerindeki her tür yapı ve tesisler bedelsiz olarakHazineye intikal eder. Yatırımcı, bunlar için herhangibir hak ve bedel talep edemez." hükmüne yer verilmiştir.

T.C. KÜLTÜR VETURİZM BAKANLIĞI’NIN 28.10.2014 TARİHLİ VE206728-206730-206715 SAYILI YAZILARI İLE MÜVEKKİLŞİRKETE KESİN TAHSİS İŞLEMİNİN BELİRTİLENYÖNETMELİK MADDESİNE DAYANILARAK İPTALEDİLDİĞİ DOLAYISI İLE MÜVEKKİLŞİRKET TARAFINDAN İDARE’YE SUNULAN 12.875.710,00. TLBEDELLİ 6 ADET KESİN VE SÜRESİZ BANKA TEMİNATMEKTUBUNUN NAKDE ÇEVRİLECEĞİ VE HAZÎNEYE İRATKAYDEDİLECEĞİ BELİRTİLMEKTEDİR.

Müvekkil Şirkettarafından Davalı Bakanlığa sunulan teminatmektuplarının irat kaydedilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir talepedilmiş ve Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/44 D.iş ye2014/44 K. sayılı ilamı ile ihtiyati tedbir kararıverilmiştir.

Müvekkil Şirket,bugüne kadar gerek yurtiçi gerek yurtdışıbirçok yatırım gerçekleştirmektedir. MüvekkilŞirket, Belek/Antalya Bölgesinde bulunan turizmyatırımları (Gloria Hotels & Resorts) ile ülke Turizmingelişmesine önemli katkılarda bulunarak milli gelirin veülke ekonomisinin gelişmesinde önemli pay sahibi olmuştur.Müvekkil şirket Mersin Tarsus Kültür ve Turizm Koruma veGelişim Bölgesi Kapsamında da tesisler işletmeye dahiaçılmadan 15.392.040,82.- TL yatırım harcamasıyapmış, yapmaya da devam etmektedir, bu harcamalara ilişkin deyasal haklarımızın saklı tutulmasına karar verilmesinitalep ederiz.

TEMİNAT MEKTUPLARININ NAKDEÇEVRİLMESİ NETİCESİNDEMÜVEKKİLİMİN BANKALAR NEZDİNDEKİKREDİBİLİTESİ OLDUKÇA DÜŞECEK HEM DEMÜVEKKİL ŞİRKETİN MEVCUT YATIRIM PROJELERİRİSK ALTINA GİRECEKTİR. BU DURUM MÜVEKKİLŞİRKETİ MALİ OLARAK AĞIR YÜKLER İLEKARŞI KARŞIYA BIRAKACAKTIR. BU DURUMUN DÜZELTİLMESİİSE YILLAR YILLAR İÇERİSİNDE ANCAK MÜMKÜNOLABİLECEKTİR BİR ANDA BU KADAR YÜKLÜ ZARARLARİLE KARŞI KARŞIYA KALAN MÜVEKKİLİMİÇİN TELAFİSİ İMKANSIZ ZARARLARDOĞACAĞI AÇIKTIR.

MÜVEKKİLŞİRKETİN HERHANGİ BİR KUSURU OLMAKSIZIN T.C.KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TARAFINDAN 6 ADET KESİN VESÜRESİZ BANKA TEMİNAT MEKTUBUNUN NAKDEÇEVRİLMESİ VE HÂZİNEYE İRATKAYDEDİLMESİ, MÜVEKKİL ŞİRKETİN TELAFİEDİLEMEYECEK DERECEDE ZARARA UĞRAMASINA YOL AÇACAK VE BU DURUMTURİZMİN GELİŞMESİNE ÖNEMLİÖLÇÜDE KATKI SAĞLAYAN MÜVEKKİLŞİRKETİ HAKSIZ YERE CEZALANDIRMAKTAN ÖTEYEGİDEMECEYEKTİR.

Yukarıda ve Ankara 2. AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 2014/44 D.iş ve 2014/44 K. sayılıilamında da açıkça belirtildiği vebelgelendiği üzere; Müvekkil Şirket tarafındanDavalı Bakanlığa sunulan 12.875,710,00.- TL bedelli 6 adet kesinve süresiz banka teminat mektubunun nakde çevrilmesi ve Hazineyeirat kaydedilmesi Müvekkil Şirket açısından telafisiimkansız zararlara yol açacaktır. Bu nedenle Ankara 2. AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 2014/44 D.iş ve 2014/44 K. sayılıilamı ile verilen ihtiyati tedbir kararının devamına veSayın Mahkemenizce ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmegereği hasıl olmuştur.

TALEP VE SONUÇ;Yukarıda da ayrıntılı olarakaçıklandığı ve belgelendiği üzere;

Davalı Bakanlıktarafından Bölge’ye uygulanacak Çevre Düzeni,Nazım ve Uygulama İmar Planı değişikliklerinin19.05.2014 tarihinde onaylanması ve bu tarihe kadar inşaifaaliyetlere başlanılmasının yasal olarak mümkünolmaması ve bu sürelerin Yönetmelik hükümlerinegöre kesin tahsis süresinden sayılmaması,

Kesin tahsisi yapılantaşınmazların taşkın alanı içinde yeralması nedeniyle DSÎ tarafından bu taşınmazlarüzerinde ıslah çalışmalarının Temmuz 2014tarihinde tamamlanmış olması,

T.C. MersinValiliği’nin 03.11.2014 tarihli yazısında ve 02.07.2014tarihli Tarsus Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim BölgesiAlt Yapı Sorunları Toplantı Tutanağında belirtildiğiüzere; Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından altyapı ve enerji çalışmalarının henüztamamlanmaması ve bu çalışmalar tamamlanmadan inşaifaaliyetlere başlanmasının mümkün olması,

Müvekkil Şirkettarafından talep edilen plan değişiklikleri talepleri ile ilgiliT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafındanherhangi bir işlem tesis edilmemesi nedeniyle söz konusutaşınmazlar ile ilgili inşaat faaliyetleri için proje veruhsat işlemlerinin yapılamaması,

Kesin tahsise konutaşınmazlar üzerinde inşai faaliyetlerebaşlanılmamış olmasında Müvekkil Şirketinherhangi bir kusurunun bulunmaması, kamudan kaynaklanan nedenlerdendolayı inşai faaliyetlere başlanmasının fiilenimkansız olması,

Teminat mektuplarınınhaksız ve hukuka aykırı şekilde nakde çevrilmesisonucu, Bankalar nezdinde Müvekkil Şirketin kredibilitesininoldukça düşecek ve yatırımcı bir firma olanMüvekkil Şirketin mevcut yatının projelerinin riskaltına girecek olması;

Davalı Bakanlıktarafından Müvekkil Şirket lehine kesin tahsis işlemiyapılmasına ilişkin anlaşmanın hukuka aykırıbir şekilde feshedilmesi nedeniyle söz konusu feshingeçersizliğinin tespitine ve Davalı Bakanlığınkesin tahsis yükümlülüklerine uymaması nedeniyleyarattığı muarazanın men’ine karar verilmesini talepetme gereği hasıl olmuştur.

hususları dikkatealınarak;

a)         DavalıT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Mersinİli Tar$us ilçesi Kulak Köyünde yer alan 102 ada, 2numaralı parselde (2 no.lu özel parsel), 104 ada, 2 numaralıparselde (10 no.lu özel parsel) ve 104 ada, 1 numaralı parselde (G1no.lu özel parsel) bulunan taşınmazlar üzerindeMüvekkil Ö. Otel işletmeleri A.Ş. lehine kesin tahsisişlemi yapılmasına ilişkin anlaşmanın hukukaaykırı bir şekilde feshedilmesi nedeniyle söz konusu feshingeçersizliğinin tespitine;

b)         Butalebimizin kabulü ile birlikte davalı T.C. Kültür veTurizm Bakanlığı’nın kesin tahsisyükümlülüklerine uymaması nedeniyleyarattığı muarazanın men’ine;

c)         Muarazanıngiderilememesi halinde fazlaya ilişkin haklarımız saklıkalmak kaydı ile şimdilik 12.000,00. -TL’nin işleyecek reeskontavans faizi ile birlikte davalı T.C. Kültür ve TurizmBakanlığı’ndan tahsiline ve diğerhaklarımızın saklı tutulmasına,

d)        Ankara2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06.11.2014 tarihli 2014/44 D.İş. ve2014/44 K. saydı kararı ile verilen ihtiyati tedbirin devamınaveya Sayın Mahkemenizce ihtiyati tedbir karan verilmesi talebimizdir.

e)         Yargılamagiderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesinekarar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim.” demek suretiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.

Davalı Kültür veTurizm Bakanlığı vekili, süresi içerisindesunduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın idariyargının görev alanına girdiğini öne sürerekgörev itirazında bulunmuştur.

Ankara 19. Asliye HukukMahkemesi:11.06.2015 gün ve E:2014/549 sayılı kararı ile özetle;davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı vekiliningörev itirazının reddine karar vermiştir.

Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı vekili tarafından, süresiiçinde verilen dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması istemiylebaşvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyasıile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.

DanıştayBaşsavcısı;“2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun "Belgealınması:" başlıklı 5. maddesinde (a) bendinde;"Turizm sektöründe; bu Kanun ve diğer mevzuatta yer alan teşviktedbirleri ile istisna, muafiyet ve haklardan yararlanabilmek içinBakanlıktan, turizm yatırımı belgesi veya turizmişletmesi belgesi alınması zorunludur." (b) bendinde;"Belgeli yatırımlara, Bakanlıkça belirlenensüreler içinde başlanması ve yatırımıntamamlanarak işletmeye açılması zorunludur. Ancak,Bakanlıkça kabul edilen zorunlu sebeplerle bu süreuzatılabilir." hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 8. Maddesinin(A/l) bendinde; Kültür ve turizm koruma ve gelişimbölgelerinde ve turizm merkezlerinde Bakanlığın talebiüzerine, imar planlan yapılmış ve turizmeayrılmış yerlerdeki taşınmaz mallardan; Hazineye aitolan yerlerin Maliye Bakanlığınca, Bakanlığa tahsisedileceği, (H) bendinde; Kültür ve turizm koruma ve gelişimbölgesinin tamamı veya plânlarla belirlenmiş altbölgelerin veya bir veya birden fazla parsellerin, plânamaçlarına uygun olarak Bakanlıkça tahsisedilebileceği, (I) bendinde de; Tahsisi iptal edilen veya tahsissüresi sona eren araziler üzerinde bulunan yapı, tesis vemüştemilatların bedelsiz olarak Hazineye intikal edeceğiöngörülmüştür.

KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmelik'in (17-2/7) maddesinde; "Mücbir veyakamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabul edilebilir idari ve hukukiuyuşmazlıklardan doğan sebeplerle yatırımabaşlanamaması veya yatırımıngerçekleştirilememesi durumunda kesin tahsis süresidondurulur. Kesin tahsis süresinin dondurulmasına ilişkinKomisyon karar tarihi ile dondurulan sürenin başlatılmasınailişkin Komisyon karar tarihi arasında geçen süre tahsissüresine eklenir ve bu süre için kullanma bedeliödenmez." (17-2/8) maddesinde de "Ancak, kendi kusurudışında, mücbir veya kamudan kaynaklanan ve Bakanlıkçakabul edilebilir hukuki ve idari uyuşmazlıklardan doğansebeplerle süresi içerisinde yükümlülüklerinitamamlayamadıklarını belgeleyen yatırımcınıntalebi durumunda, kesin tahsisi iptal edilir ve teminat mektupları iadeedilir. Bu durumda kesin tahsisin iptal edildiği tarihe kadar olankullanım bedelleri tahsil edilir." hükümlerigetirilmiştir.

Öte yandan; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesinin(d) bendinde; 12/3/1982 tarih ve 2634 sayılı Turizmi TeşvikKanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemlerineyönelik davaların ivedi yargılama usulüne tabi olduğubelirtilmiştir.

Uygulama ve öğreti'de,kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümüsırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı iradeaçıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler,"idari işlem"; herhangi bir işlem ya da kararadayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle,görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, "idari eylem" olaraktanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre,idarelerin tek yanlı irade açıklamaları ile tesisettikleri bireysel işlemler, "idari işlem" niteliğitaşımaktadır.

İdari işlem veeylemlerden doğan zararların tazmini taleplerinin ise, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12 ve13'üncü maddeleri uyarınca, İdari Yargı yerlerindeaçılacak tam yargı davalarına konu edilmeleri,anılan yasa hükümlerinin gereğidir.

Dava konusu uyuşmazlık,davalı Bakanlığın davacıya yapmışolduğu tahsis işleminin iptali yolundaki idari işlemekarşı açılmış olup, davacınınanılan işlemin hukuka aykırı olduğu ve bu işlemnedeniyle uğradığını ileri sürerek zararıntazmini istemiyle açtığı davanın görüm veçözümü, davalı Bakanlığın idariişlemine karşı açılmış olmasınedeniyle idari yargının görevine girmektedir.

Her ne kadar davadilekçesinde açıkça davalı idare işlemininiptali istenilmemiş, muarazanın men'i talebinde bulunulmuş isede; davalı Bakanlığın idari işleminden kaynaklıbu davada idari yargının görevli olduğunda duraksamabulunmamaktadır. Dava dilekçesinde idari işlemin iptali istemiyerine muarazanın men'i talebinde bulunulması görevli idariyargı yerince 2577 sayılı Yasanın 3. maddesine göreincelenecek bir husustur.

Dolayısıyla,davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesi gereğince idari yargı yerindegörülmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncumaddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, durumun anılan Mahkemeye bildirilmesine,17/09/2015 tarihinde kesin olarak karar verildi.” şeklinde kararvermiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı’nca,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.

Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı:“Mersin Tarsus Kültür ve Turizm Koruma ve GelişimBölgesi kapsamındaki Mersin İli Tarsus İlçesi KulakKöyünde yer alan dört adet taşınmazın 2634sayılı "Turizmi Teşvik Kanunu" ve "KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmelik" hükümleri uyarıncadavacı şirkete kesin tahsisi işlemlerinin 24/03/2009 tarihindeyapıldığı, tahsis belgesine göre, inşaatınbitirilerek işletmeye açılması amacıyla MaliyeBakanlığına üst hakkı tesisi sağlanmasıiçin yazılan yazı tarihinden itibaren davacıya 2,5yıl süre verildiği, taşınmazların bulunduğubölgede yol, su, elektrik, kanalizasyon, doğalgaz, telefon vediğer teknik alt yapı çalışmalarınıntamamlanması için gereken süreler gözönünealınarak bu sürenin dondurulması nedeniyle 2,5 yıllıksürenin 3 yıla uzatıldığı,

-102 Ada 2 numaralı parsel,104 Ada 1 numaralı parsel ve 104 Ada 2 numaralı parselde busürenin 02/10/2014 tarihinde sona ermesi üzerine 28/10/2014 tarihli206715, 206730, 206728 sayılı işlemler ile,

-102 Ada 1 numaralı parselde(1 nolu özel parsel) bu sürenin 01/02/2015 tarihinde sona ermesiüzerine 03/03/2015 tarih ve 41780 sayılı işlem ile,

KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmeliğin 17. maddesinin altıncıfıkrasının (a) bendi ve 13. maddesi hükümleriuyarınca kesin tahsislerin iptaline karar verildiği,

Söz konusutaşınmazların davacı şirkete yapılan kesintahsisinin iptaline ilişkin Kültür ve TurizmBakanlığı Yatırım ve İşletmeler GenelMüdürlüğü işlemlerinin iptali istemiyledavacı şirket tarafından Mersin 1. İdare Mahkemesine herbir taşınmaz yönünden ayrı davaaçıldığı, anılan Mahkemenin 2014/1421 Esas,2014/1422 Esas, 2014/1423 Esas ve 2015/413 Esas sayısına kaydengörülen davalar sonunda davacı şirkete yapılan tahsisişlemlerinin iptaline ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka vemevzuata uyarlık bulunmadığından iptal kararlarıverildiği,

Davalı Kültür veTurizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler GenelMüdürlüğü'nün 13/07/2015 tarih ve 136293sayılı yazılarından, davacının Mersin İdareMahkemesinde açtığı iptal davaları sonunda"dava konusu işlemlerin iptaline" karar verilmesi üzerine,söz konusu tahsislerin ihya edildiği ve teminatmektuplarının da tekrar Merkez SaymanlıkMüdürlüğünde muhafaza işlemlerinin işlerlikkazandığının belirtildiği,

Davacı şirkettarafından "söz konusu taşınmazlar üzerindeşirket lehine kesin tahsis işlemi yapılmasına ilişkinanlaşmanın hukuka aykırı bir şekilde feshedilmesi nedeniylesöz konusu feshin geçersizliğinin tespiti, davalıBakanlığın kesin tahsis yükümlülüklerineuymaması nedeniyle yarattığı muarazanın men'i,muarazanın giderilmemesi halinde 12.000 TL.nin reeskont avans faizi ilebirlikte davalı Bakanlıktan tahsili, ihtiyati tedbirkonulması" talebiyle dava açtığı, Ankara 19.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/549 Esas sayısına kaydengörülen (23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/173 Esas sayılıdavasının da birleştiği) davada davalı idareceyapılan görev itirazının, 11/06/2015 tarihli ara kararlareddedilmesi üzerine davalı vekilinin 24/06/2015 tarihlidilekçesi ile olumlu görev uyuşmazlığıtalebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği gibi, 12/03/1982tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8/C maddesinde;"Bakanlığın tasarrufuna geçentaşınmazların yatırımcılara tahsisi,kiralanması ve bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisineilişkin esaslar ile süreler, bedeller, hakların sona ermesi ve diğerşartlar, saydamlık, güvenilirlik, eşit muamele, kamukaynaklarının etkin ve verimli kullanımı ilkeleridoğrultusunda Bakanlık, Maliye Bakanlığı veÇevre ve Orman Bakanlığı tarafından 8/9/1983 tarihlive 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 31/8/1956 tarihli ve 6831sayılı Orman Kanunu hükümlerine bağlıolmaksızın müştereken tespit edilir."

8/D maddesinde ise;"Bakanlığın tasarrufuna geçentaşınmazları (C) fıkrası uyarınca tespitedilmiş olan şartlarla Türk ve yabancı uyruklugerçek ve tüzel kişilere tahsis etmeye Bakanlıkyetkilidir. Bu taşınmazlar üzerinde bağımsız vesürekli nitelikli üst hakları dahil olmak üzere irtifakhakkı tesisi ve bunlardan altyapı için gerekli olanlarüzerinde, alt yapıyı gerçekleştirecek kamu kurumulehine bedelsiz irtifak hakkı tesisi, Bakanlığın uygungörüşü üzerine, Maliye Bakanlığıncabelirlenen koşullarla ve bu Bakanlık tarafındanyapılır." hükümleri yer almaktadır.

Kültür ve turizm korumave gelişim bölgeleri, bu bölgelerin veya bu bölgelerinplanlarla belirlenmiş alt bölgeleri ve turizm merkezlerininiçinde veya dışındaki kamu taşınmazlarınınBakanlığa tahsisi, özel mülkiyete tabitaşınmazların kamulaştırılması, Hazineadına tapuya tescili, yatırımcılara tahsisi,bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları dadahil olmak üzere irtifak hakkı tesisi, kiralama, işletme vedevir işlemleri ile bu işlemlere ilişkin süre, bedel,hakların sona ermesi ve diğer koşullarla turizmamaçlı kullandırılmasına ilişkin usul veesasları belirlemek amacıyla hazırlanan ve 21 Temmuz 2006 tarihve 26235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren "KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmeliğin, ''Tanımlar'' kenarbaşlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (n)bendinde "Tahsis şartnamesi" kavramı, "Bakanlıkçaher ilan döneminde tahsise konu taşınmazların özelşartlarını ve genel hükümlerini içerenşartname" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin;

"TaşınmazlarınTahsis İlanı ve Taleplerin Değerlendirilmesi"başlıklı Üçüncü Bölümündeyer alan "Duyuru" kenar başlıklı 9. maddesinde "Kültürve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleriiçinde ve dışında, imar planları ile turizmeayrılmış yerlerde bulunan ve Bakanlık tasarrufunaalınmış olan kamu arazilerinden girişimcilere tahsisi uygungörülenlerin yeri, imar durumu, özellikleri, altyapıdurumu, krokileri, yatırımın tamamlanma süresi ve tahsisiçin son başvuru tarihi de belirtilerek Bakanlıkçayapılacak ilan ile girişimcilere duyurulur.

"Başvuru usul veesasları" kenar başlıklı 10. maddesinin onuncufıkrasında; "Bakanlığa yapılan kamutaşınmazları tahsis talepleri, tahsis şartnamesindebelirlenen tüm bilgi ve belgelerin Bakanlığa teslim tarihindenitibaren altı ay içinde Komisyoncasonuçlandırılır. Bu süre gerekligörüldüğü hallerde Bakanlıkça uzatılabilir.”

"Tekliflerindeğerlendirilmesi" kenar başlıklı 11. maddesinde;

"(1) Bu Yönetmeliğin10 uncu maddesi ve tahsis şartnamesinde belirlenecek hususlarkapsamında başvurusu Bakanlıkça uygun görülengirişimcilerle sosyal ve teknik altyapıya katılım payıüzerinden müzakere yapılır.

(2) Müzakereye ilişkinusul ve esaslar Arazi Tahsis Komisyonunca belirlenerek, müzakereyekatılacak girişimcilere tebliğ edilir ve müzakerelerMüzakere Komisyonu tarafından yürütülür. (...)

(3)       AraziTahsis Komisyonu gerekçesini belirtmek suretiyletaşınmazı tahsis edip etmemekte serbesttir. Tahsis etmemeyönünde karar alınması halinde girişimcilerinteminatları iade edilir. Müzakere sonucunda; Arazi TahsisKomisyonunca tahsis karan alınması halinde, sosyal ve teknikaltyapıya en fazla katılım payını önerengirişimciden, müzakere başlangıcında teklifettiği miktar ile müzakere sonucunda teklif ettiği miktararasındaki fark kadar teminatın en geç otuz güniçerisinde Bakanlığa verilmesi istenir. (...)

"Arazi tahsis komisyonununve müzakere komisyonunun oluşumu" kenar başlıklı14. maddesinde;

"(1) Arazi Tahsis Komisyonu;Yatırım ve İşletmeler GenelMüdürlüğünden sorumlu MüsteşarYardımcısı başkanlığında, Yatırımve İşletmeler Genel Müdürü, Arazi Tahsis Dairesi ileYatırım Geliştirme ve Planlama Dairesinden sorumlu GenelMüdür Yardımcıları, Kontrolörler KuruluBaşkanı, Arazi Tahsis Daire Başkam, YatırımGeliştirme ve Planlama Daire Başkanından oluşur.

(2)       MüzakereKomisyonu, Müsteşarın başkanlığında, 1.Hukuk Müşaviri ve Arazi Tahsis Komisyonu üyelerindenoluşur.

(3)       Gerekligörüldüğü hallerde, görüşünebaşvurmak üzere Arazi Tahsis Komisyonuna Bakanlık 1. HukukMüşaviri veya konunun uzmanıçağırılabilir. Ayrıca, tescilli taşınmazkültür varlıkları ve korunma alanlarına ilişkinkonularda Arazi Tahsis Komisyonuna ve Müzakere Komisyonuna üyeolarak, Kültür Varlıkları ve Müzeler GenelMüdürü katılır.

(4)       AraziTahsis ve Müzakere Komisyonlarının sekretaryası, AraziTahsis Daire Başkanlığı tarafındanyürütülür. "

"Kesin tahsis" kenarbaşlıklı 17. maddesinde;

”(1) Ön izinyükümlülüklerini yerine getirerek turizmyatırımı belgesi veya ana turizm yatırımı belgesialan girişimci adına Arazi Tahsis Komisyon kararı ile kesintahsis yapılır. (...)

(5)       Girişimcilere,Arazi Tahsis Komisyon karan ile kırk dokuz yıla kadar; anayatırımcılara ise Bakanlar Kurulu kararı ile yetmişbeş yıla kadar tahsis yapılabilir. Tahsis süresi, kesintahsis yazısının tebliği tarihinden başlar.

(6)       Kesintahsis yazısının tebliğinden itibaren, bir yıliçerisinde irtifak hakkının kurulması ve ruhsatalınarak inşaata başlanılması zorunludur.İnşaata başlanılmaması halinde Kanunun 32 nci ve 33üncü maddeleri uyarınca cezai işlem tesis edilir.Yatırımın tamamlanabilmesi için inşaatabaşlanma süresine ilave olarak iki yıla kadar süre verilir.

a)         Busüreler içerisinde yatırımın en az yüzdeonbeşinin tamamlanmaması halinde, kesin tahsis iptal edilir veteminat Hazineye irat kaydedilir. Yatırımcı, bunlar içinherhangi bir hak ve bedel talep edemez.

b)         Ancak,inşaatın en az yüzde onbeşinintamamlandığının belgelenmesi halinde,yatırımı tamamlama için ilk verilen süreleri geçmemekkaydıyla ek süre verilebilir. Verilen ek süre içerisindede yatırımın tamamlanmaması halinde tahsis iptal edilir veteminat Hazineye irat kaydedilir. Yatırımcı, bunlar içinherhangi bir hak ve bedel talep edemez."

"Tahsisin iptali vesözleşmenin feshi" kenar başlıklı 24. maddesinde;

"(1) Tahsiskoşullarına, irtifak hakkı, kiralama veya kullanma iznisözleşmelerine aykırı davrananların kesin tahsislerive sözleşmeleri iptal edilir. Bu durumdayatırımcıların tüm hakları sona erer,taşınmazlar üzerinde bulunan yapı ve tesislermüştemilatları ile birlikte bedelsiz olarak Hazineye intikaleder ve teminatları nakde çevrilerek Hazineye irat kaydedilir.Yatırımcılar bunlar için herhangi bir hak, bedel veyatazminat talebinde bulunamaz. Yatırımcılar tarafındantaşınmaza veya üzerinde bulunan yapı, tesis vemüştemilatlara zarar verilmiş ise, bunun bedeli de ayrıcaalınır. "

Hükümleri yeralmaktadır.

Yukarıda belirtilen Yasa veYönetmelik hükümleri dikkate alınarak davaya konu olayincelendiğinde, "tahsis şartnamesi"nin idarenin tektaraflı iradesi ile hazırlandığı ve şartnamedebelirtilen hususları yerine getiren kişi veya şirketlere arazitahsis edilip edilmemesi konusunda takdir yetkisinin de idareye ait olduğu,idarenin kamusal yetkisinin verdiği üstünlük veayrıcalıklara dayanarak, konusu, hüküm vekoşulları bakımından özel hukuk sözleşmesiniteliği taşımadığı, yine idarenin kamuyararı ve kamu hizmetlerinin gerekleri dolayısıyla, tekyanlı iradesi ile arazi tahsisi işlemlerini tümaşamalarında etkileyebildiği ve karşı tarafhakkında işlemler yapabildiği de gözönünealındığında, davalı idarenin, turizmi teşvikuygulamaları kapsamında davacı şirkete arazi tahsisi işlemlerinin,kamu gücüne dayalı, re’sen ve tek yanlı idariişlem niteliği taşıması sebebiyle, 2634sayılı Kanuna dayanılarak açılan davanıngörüm ve çözümünde de idari yargı yeriningörevli olduğu düşünülmektedir.

Bu nedenle, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulüile Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/06/2015 tarih ve 2014/549 Esassayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.”şeklinde yazılı düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:

Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 26.09.2016 günlütoplantısında:

l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıKültür ve Turizm Bakanlığı vekilinin anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı’nca, 2247sayılı yasanın 10. maddesinde öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava, Mersin TarsusKültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi kapsamında,Mersin İli Tarsus İlçesi Kulak Köyünde yer alan;

-102 Ada 2 numaralı parselde(2 nolu özel parsel),

-104 Ada 2 numaralı parselde(10 nolu özel parsel),

-104 Ada 1 numaralı parselde(G1 nolu özel parsel) ve -102 Ada 1 numaralı parselde (1 noluözel parsel)

Bulunan orman vasıflıtaşınmazlar üzerinde, davacı Ö. Otel İşletmeleriA.Ş. tarafından beş yıldızlı tatilköyü, golf tesisi, kongre ve sergi merkezi ile dörtyıldızlı tatil köyü inşaa edilmek üzereadı geçen şirkete yapılan arazi tahsis işleminin,ilgili Yönetmelikte öngörülen süreler içindeşirketçe taahhüt edilen inşaatın tamamlanmayarakişletmeye açılmaması nedeniyle Kültür ve TurizmBakanlığı Yatırım ve İşletmeler GenelMüdürlüğü tarafından kesin tahsisin iptal edilmesiişlemi nedeniyle, davacı şirket tarafından davalıKültür ve Turizm Bakanlığı aleyhine, 'feshin geçersizliğinintespiti, davalı Bakanlığın kesin tahsisyükümlülüklerine uymaması nedeniyleyarattığı muarazanın men'i, muarazanın giderilememesihalinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla12.000 TL'nin işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdantahsiline, teminat mektubuna ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesiistemiyle açılmıştır.

2634 sayılı TurizmiTeşvik Kanununun "Belge alınması:"başlıklı 5. maddesinde (a) bendinde; "Turizmsektöründe; bu Kanun ve diğer mevzuatta yer alan teşviktedbirleri ile istisna, muafiyet ve haklardan yararlanabilmek içinBakanlıktan, turizm yatırımı belgesi veya turizmişletmesi belgesi alınması zorunludur." (b) bendinde;"Belgeli yatırımlara, Bakanlıkça belirlenensüreler içinde başlanması ve yatırımıntamamlanarak işletmeye açılması zorunludur. Ancak,Bakanlıkça kabul edilen zorunlu sebeplerle bu süreuzatılabilir." hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 8. Maddesinin(A/l) bendinde; Kültür ve turizm koruma ve gelişimbölgelerinde ve turizm merkezlerinde Bakanlığın talebiüzerine, imar planlan yapılmış ve turizmeayrılmış yerlerdeki taşınmaz mallardan; Hazineye aitolan yerlerin Maliye Bakanlığınca, Bakanlığa tahsisedileceği, (H) bendinde; Kültür ve turizm koruma ve gelişimbölgesinin tamamı veya plânlarla belirlenmiş altbölgelerin veya bir veya birden fazla parsellerin, plânamaçlarına uygun olarak Bakanlıkça tahsisedilebileceği, (I) bendinde de; Tahsisi iptal edilen veya tahsissüresi sona eren araziler üzerinde bulunan yapı, tesis vemüştemilatların bedelsiz olarak Hazineye intikal edeceğiöngörülmüştür.

KamuTaşınmazlarının Turizm Yatırımlarına TahsisiHakkında Yönetmelik'in (17-2/7) maddesinde; "Mücbir veyakamudan kaynaklanan ve Bakanlıkça kabul edilebilir idari ve hukukiuyuşmazlıklardan doğan sebeplerle yatırımabaşlanamaması veya yatırımıngerçekleştirilememesi durumunda kesin tahsis süresidondurulur. Kesin tahsis süresinin dondurulmasına ilişkinKomisyon karar tarihi ile dondurulan sürenin başlatılmasınailişkin Komisyon karar tarihi arasında geçen süre tahsissüresine eklenir ve bu süre için kullanma bedeliödenmez." (17-2/8) maddesinde de "Ancak, kendi kusurudışında, mücbir veya kamudan kaynaklanan veBakanlıkça kabul edilebilir hukuki ve idariuyuşmazlıklardan doğan sebeplerle süresi içerisindeyükümlülüklerini tamamlayamadıklarınıbelgeleyen yatırımcının talebi durumunda, kesin tahsisiiptal edilir ve teminat mektupları iade edilir. Bu durumda kesin tahsisiniptal edildiği tarihe kadar olan kullanım bedelleri tahsiledilir." hükümleri getirilmiştir.

Öte yandan; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesinin(d) bendinde; 12/3/1982 tarih ve 2634 sayılı Turizmi TeşvikKanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemlerineyönelik davaların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu belirtilmiştir.

Uygulama ve öğreti'de,kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümüsırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı iradeaçıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler,"idari işlem"; herhangi bir işlem ya da kararadayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle,görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, "idari eylem" olaraktanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre,idarelerin tek yanlı irade açıklamaları ile tesisettikleri bireysel işlemler, "idari işlem" niteliğitaşımaktadır.

İdari işlem ve eylemlerdendoğan zararların tazmini taleplerinin ise, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12 ve 13'üncümaddeleri uyarınca, İdari Yargı yerlerinde açılacaktam yargı davalarına konu edilmeleri, anılan yasahükümlerinin gereğidir.

Dava konusu uyuşmazlık,davalı Bakanlığın davacıya yapmışolduğu tahsis işleminin iptali yolundaki idari işlemekarşı açılmış olup, davacınınanılan işlemin hukuka aykırı olduğu ve bu işlemnedeniyle uğradığını ileri sürerek zararıntazmini istemiyle açtığı davanın görüm veçözümü, davalı Bakanlığın idariişlemine karşı açılmış olmasınedeniyle idari yargının görevine girmektedir.

Her ne kadar davadilekçesinde açıkça davalı idare işlemininiptali istenilmemiş, muarazanın men'i talebinde bulunulmuş isede; davalı Bakanlığın idari işleminden kaynaklıbu davada idari yargının görevli olduğunda duraksamabulunmamaktadır. Dava dilekçesinde idari işlemin iptali istemiyerine muarazanın men'i talebinde bulunulması görevli idariyargı yerince 2577 sayılı Yasanın 3. maddesine göreincelenecek bir husustur.

Dolayısıyla,davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesi gereğince idari yargı yerindegörülmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nın başvurusununkabulü ile davalı Kültür ve Turizm Bakanlığıvekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 19.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ: Davanınçözümünde İDARİ YARGI YERİNİNgörevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ iledavalı Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilininGÖREV İTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN Ankara19. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 11.06.2015 gün ve E:2014/549 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 26.09.2016gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

 

 

 

Başkan

Nuri

NECİPOĞLU

 

Üye

Ali

ÇOLAK

 

 

 

 

 

Üye

Süleyman Hilmi

AYDIN

Üye

Yusuf Ziyaattin

CENİK

 

 

 

 

 

Üye

Mehmet

AKBULUT

Üye

Alaittin Ali

ÖĞÜŞ

 

 

 

 

 

Üye

Yüksel

DOĞAN

 

Full & Egal Universal Law Academy