T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 338
KARAR NO : 2016 / 388
KARAR TR : 26.9.2016
ÖZET : Maddi hasarlı trafik kazası sonucu düzenlenen trafik kazası tespit tutanağının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : B.A.Ö. Vekili : Av. Ç.D. Davalı : - Mersin Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü(Adli Yargıda) - Mersin Valiliği(idari Yargıda) O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin19/08/2014 günü saat 00:35 sıralarında babasına ait 33DF 505 plaka sayılı araç ile seyir halindeyken, İsmetİnönü Bulvarı ile Kuyuluk Caddesinin kesiştiğiyeni açılan yol ışıklı kavşakta,sürücüsü S.Ş.(D.) olan 33 R 5699 plaka sayılı araçile çarpıştığını ve maddi hasarlıkaza meydana geldiğini; müvekkilinin kazanın heraşamasında orada olmasına rağmen, trafik kazası tespitraporunda müvekkilinin firar olarak gösterildiğini, bunaitiraz etmesine rağmen raporun bu şekilde düzenlendiğini;raporun gerçeği yansıtmadığını,kazayı yapanın kendisi olduğunu ısrarla ikrar etmesinerağmen, polis memurunun, kaza esnasında orada olmayankişilerin beyanlarından yola çıkarak raporu düzenlediğini;görgü tanıklarının da müvekkilini doğrulayacağınıifade ederek; açılacak tazminat davasına esas olmak üzeretanıklarının da dinlenerek 19/08/2014 tarihli maddi hasarlıtrafik kazası tespit tutanağının iptali ile yenidendüzenlenmesine karar verilmesi istemiyle 25.8.2014 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır. MERSİN1.SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 1.9.2014 gün veDeğ.İş No: 2014/764 sayı ile, kaza tespittutanağı fotokopisinin incelenmesinden; tutanağı tanzimedenlerin polis memurları olduğunun anlaşıldığı;trafik kazası sonrası talep üzerine ya da görevlerigereği olay yerine giden polis memurlarının trafikkazasının nasıl olduğuna ilişkin tespit tutanağıdüzenlemesinin idari işlem niteliğinde olduğu, bununsonucunda kazaya karışan taraflara verilmiş, bir idari paracezası bulunmadığı, buna göre idari görevgereği düzenlenen ve idari görev gereği yapılan tespitsonuçlarına itiraz etmenin idari yargının görevalanına giren bir idari görev niteliğinde bulunduğu; ayrıca 5326 Sayılı Kanunun 27/8 maddesi uyarınca, idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararlarının da verilmişolması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiile birlikte idari yargı merciinde görüleceği, adli yargımercii olarak mahkemelerinin görevsiz olduğunun dahi düzenlendiği,itiraza konu talebin ise sadece idari işlem niteliğinde olan kazatespit tutanağının iptaline ilişkin olduğugerekçesiyle; 15271 sayılı CMK 3-4-5 ve 5326 sayılıKanunun 19. ve 27/8 maddeleri uyarınca Hâkimliklerinin görevsizliğine,yetkili ve görevli mahkemenin Mersin İdare Mahkemesi olduğunakarar vermiş, bu karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekili, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmış,Mersin 2.İdare Mahkemesince, idari eylem ve işlem niteliğindekarar verilemeyeceğinden bahisle, 23.10.2014 gün ve E:2014/1537,K:2014/1065 sayı ile dava dilekçesinin reddine karar vermiş;davacı vekili dilekçesini yenileyerek; Mersin EmniyetMüdürlüğü Trafik Denetleme ŞubeMüdürlüğü Ekiplerince düzenlenen 19.08.2014 tarihve 1553 sayılı Maddi Hasarlı trafik kazası tespittutanağının iptali istemiyle yeniden davaaçmıştır. MERSİN2.İDARE MAHKEMESİ: 26.5.2015 gün ve E:2014/1841, K2015/797sayı ile, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun"Tescil Plakasına Göre Tutanak Düzenlenmesi"başlıklı 116/1. maddesinde; "Trafiği tehlikeyedüşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmışyerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarınaaykırı davranışları belirlenmiş bulunan,Karayolları ağırlık kontrol mahallerinde işaret,ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmentartı sistemine girmeden seyrine devam eden vesürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescilplakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir."hükmüne yer verildiği; dava dilekçesi ve eklerininincelenmesinden; 19.08.2014 tarihinde saat 00.35 sıralarında MersinBölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüekiplerince kaza sonrası tutulan maddi hasarlı trafik kazasıtespit tutanağı neticesinde 33 DF 505 plaka sayılıaracın 2918 sayılı Kanunun 47. maddesini ihlal ettiğinintespit edildiği, bu tespit doğrultusunda davacının firarettiğine ilişkin düzenlenen maddi hasarlı trafikkazası tespit tutanağının iptali istemiyle görülmekteolan davanın açıldığının anlaşıldığı;bu durumda; bakılan uyuşmazlıkta davacı hakkında tesisedilen firar ettiğine dair maddi hasarlı trafik kazası tespittutanağına karşı açılan iş bu davanıngörüm ve çözümünde 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 116/1. maddesi kapsamındasürücünün yokluğunda düzenlendiğianlaşılan tutanağa karşı açılan davadaSulh Ceza Mahkemesinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığıgerekçesiyle; 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15 inci maddesinin 1/a bendi uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş; bu karar temyiz edilmeksizinkesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 26.9.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının onaylıörneğinin Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasınınonaylı örneği ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, trafik kazası tespittutanağının iptali istemiyleaçılmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun “Trafik kazalarına el koyma vebilirkişilik” başlığını taşıyan83. maddesinde, “Trafik kazalarına; a) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, b) Kazanın oluşnedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespittutanağı düzenlemek üzere de trafik zabıtasıncael konulur. Trafik zabıtasınıngörevli olmadığı veya bulunmadığıkarayollarında meydana gelen kazalarda trafik kaza tespittutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir ve birörneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir. Karayollarında meydana gelenve yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarındatarafların anlaşması halinde ve fiil başka bir suçoluşturmuyorsa adli kovuşturma yapılmaz ve Türk CezaKanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz. Trafik kazalarında yoluntrafiğe kapandığı hallerde; trafik zabıtası veyagenel zabıta; iz ve delilleri kaybolmayacak şekildeişaretledikten ve gerekli işlemleri yaptıktan sonra, karayolunutrafiğe açmaya yetkilidir. Karayolunun trafiğekapanmasına ölümlü ve hayati tehlike yaratanyaralanmalı kazalar neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafikgüvenliğini etkiliyor ve başka bir yoldan geçişverilemiyorsa Cumhuriyet savcısının gecikeceğininanlaşılması halinde, gerekli işaretlemeler yapılıparaç ve ölüler kenara alınarak durum bir tutanakla tespitedildikten sonra yol trafiğe açılır. Trafik zabıtası, usulkanunlarına göre görevlendirilirse, trafik kazalarındabilirkişilik yapar. Trafik kazaları, kaza tahkikmemurluğu, bilirkişilik ve bunlarda aranacak şartlar ilediğer esaslar yönetmelikte gösterilir.” hükmü; “Görevli ve Yetkili Mahkeme” başlıklı110.maddesinde, “ (Değişik: 11/1/2011-6099/14 md.) İşleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, buKanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıdagörülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bufıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir.” hükmü; yine aynı Yasanın “Suç ve ceza tutanakları” başlıklı 114.maddesinde “– (Değişik: 18/1/1985-KHK 245/13md.; Değiştirilerek kabul: 28/3/1985-3176/13 md.) (Değişik birincifıkra : 3/5/2006 - 5495/3 md.) Bu Kanunda yazılı trafiksuçlarını işleyenler hakkında yetkisınırları içinde Emniyet GenelMüdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığıpersoneli ile Ulaştırma Bakanlığının veKarayolları Genel Müdürlüğünün ilgilibirimlerinin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkilikılınmış personelince tutanak düzenlenir. Birkaç trafiksuçunun bir arada işlenmesi halinde her suç içinayrı ceza uygulanır. (Değişik fıkra:3/11/1988 - 3493/48 md.) Yargı yetkisine giren suçlarla ilgilitutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günüiçinde gönderilir. (…) Bu maddenin uygulanmasınaait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. (Ek fıkra: 3/7/2003-4916/32md.) Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir. Kredikartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarınaaktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar MaliyeBakanlığınca belirlenir.” hükmü yeralmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’na dayanılarakçıkarılmış bulunan Karayolları TrafikYönetmeliği’nin, “Trafik Kazalarına ElKonulması” başlıklı 154. maddesinde, “Trafikkazalarına el konulmasında aşağıda gösterilenesas ve usuller uygulanır. a) Trafik kazalarına; 1) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, 2) Kaza nedenlerini, iz vedelillerini belirleyecek “Kaza Tespit Tutanağı”düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca (polis veyajandarma), el konulur. Trafik zabıtasınıngörev alanı dışında kalan yerler ile elkoyamadığı durumlarda, trafik kaza tespit tutanağı,örneğine uygun olarak mahalli zabıta tarafından düzenlenirve bir örneği o yerin trafik zabıtasınagönderilir.(…)” denilmiş; aynıYönetmeliğin, “Trafik Kazalarına ilişkinişlemler” başlıklı 156. maddesinde de, “(Değişik:RG-21/3/2012-28240) Trafik kazaları ile ilgiliolarak yapılacak işlemlerde aşağıdaki usul ve esaslaruygulanır. a) Trafik kazası tespittutanağının düzenlenmesi 1) Örneğine uygunolarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışansürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar veyazarar, gün ve saat ile gerekli görülen diğer hususlar belirtilmeküzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokide gösterilir.Tutanağa kazazedelerin olay yerindeki ölüm veya yaralanma durumuişlenir. Trafik Kazası TespitTutanağı; soruşturma evrakına eklenmek, dosyasındasaklanmak ve sayısına göre taraflara verilmek üzere yetersayıda düzenlenir. Trafik kazası tespittutanağının düzenlenmesi ile tutanakta yer alan bilgilerinbir veri tabanında toplanmasına ve bu bilgilerin ilgili taraflarlapaylaşımına ilişkin usul ve esaslar Emniyet Genel Müdürlüğüncebelirlenir. 2) Trafik kazası tespittutanağı düzenlemeye 154 üncü maddenin (a) bendigereğince trafik zabıtası ve genel zabıtanıngörevli personeli yetkilidir. Tutanaklar en az iki görevlitarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı veya hasarlıkazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde dedüzenlenebilir. Ancak, Türk SilahlıKuvvetlerine ait araçların karıştığıtrafik kazalarında bir askeri temsilcinin bulundurulması mecburidir. 3) Tutanak düzenleyenler,tutanakta taraflar için kusur oranı belirtmeksizin sadecekazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlalettiğini belirtirler. 4) Karayolu üzerindeölüm veya yaralanma ile sonuçlanıp, olay yerindeki iz vedelillerin tespit ve değerlendirilmesi sonucunda trafik kazasıolduğu anlaşılan durumlarda; kazaya karışan taraf veyaunsurlardan birinin, birkaçının ya da tamamının olayyerinden ayrılmış olması halinde de trafik kazasıtespit tutanağı düzenlenir. 5) Önceden meydanagelmiş veya olay yerinden kaldırılmışaraçların karıştığı ve yalnız maddihasarla sonuçlanan kazalar için trafik zabıtası vegenel kollukça hasar tespitine dair kazaya karışanlaraverilmek üzere tutanak veya rapor düzenlenmez. Bu durumlarda hasartespitleri ilgililerin sigortalarına veya yetkili mahkemelerebaşvurmaları suretiyle yapılır. Ancak; Can, mal ve trafikgüvenliğini etkileyen veya yolun trafiğekapandığı maddi hasarlı trafik kazalarında, kazayakarışanların kazanın oluşuna göre iz ve delilleriişaretleyerek, mümkün olduğu takdirde olay yerininfotoğraflarını çekerek araçlarını enyakın ve uygun yerlere çekmeleri, Karayolu üzerinde birdenfazla sayıda aracın karıştığı sadece maddihasarla sonuçlanan ve tarafların bu Yönetmelikçerçevesinde Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağıdüzenlemediği trafik kazalarında; taraflara aitaraçlardan en az birinin olay yerinde bulunması ve olay yerindekiiz ve delillerden kazanın oluşumu ile o yerde meydana geldiğinekanaat getirilmesi, hallerinde görevlilercetrafik kazası tespit tutanağı düzenlenir. b) Kaza istatistikleri Kazaların nedenlerini tespitetmek ve alınacak tedbirlerin belirlenmesinde kullanılmak üzere,trafik kazası tespit tutanaklarındaki bilgilerdenyararlanılarak, kazaya el koyan birimlerce örneğine uygunistatistik formu düzenlenir. Düzenlenen istatistikformları, her ilde şehiriçi trafik denetleme şubemüdürlüklerinde toplanarak, il genelinde değerlendirmesiyapıldıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğünegönderilir.” hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde,idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. Bu düzenlemelere göre, trafikkazası tespit tutanağı, kazaya karışan taraflararasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarınçözümüne esas olacak ve trafik zabıtasıncadüzenlenecek bir belge olup, idari işlem niteliği de bulunmayanbu belgenin, adli yargı yerlerinde çözümlenecekuyuşmazlıkların görümü sırasında omahkemelerce değerlendirilecek olduğundan, 19.8.2014 tarih, 1553 kazasıra no.lu Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespittutanağına yönelik davanın idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda, davacıtarafından; maddi hasarlı trafik kazası tespittutanağına itirazen açılan ve idari yargı yerindegörülmesi olanağı bulunmayan davanın görümve çözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Mersin 2.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Mersin1.Sulh Ceza Hakimliğince verilen 1.9.2014 gün veDeğ.İş No: 2014/764 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Mersin 2.İdareMahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Mersin 1.Sulh CezaHakimliği’nin 1.9.2014 gün ve Değ.İş No:2014/764 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.9.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy