T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 312
KARAR NO : 2016 / 357
KARAR TR : 6.6.2016
ÖZET: Tüzel kişiliği sona eren Belediyede görev yaparken sicil nedeniyle resen emekliye sevk edilmesi üzerine, Emekli Sandığınca tahakkuk ettirilen emekli ikramiyesini almayarak sicil affı ile yeniden memuriyete döndükten sonra çalıştığı Belediyenin hesabına yatıran davacının, yatırdığı miktarın güncel değerinin tahsili istemiyle açtığı davanın Borçlar Kanununun sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M. Ü. Vekili : Av. E.Ş. Davalı : Niğde İl Özelİdare Müdürlüğü(YeşilyurtBelediyesi’nin tüzel kişiliği sona erdiğinden) Vekili : Av. N.Y. O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde; müvekkilinin 27.06.1983 yılında YeşilyurtBelediye Başkanlığında zabıta memuru olarakgöreve başladığını, 12.12.1997 yılındaresen emekliye sevk edildiğini; 16 yıl 1 ay 15 günlükçalışma süresine karşılık EmekliSandığı tarafından 686.600.000 TL emekli ikramiyesiyatırıldığını; müvekkilinin, tekrar işedönerse emekli olamama kaygısı ile bu parayı almadığını;1999 yılında çıkarılan sicil affı ile05.07.2000 tarihinde tekrar göreve başladıktan sonra, EmekliSandığı tarafından kendi hesabına öncedenyatırılmış olan 686.600.000 TL emekli ikramiyesini,aynı gün Ziraat Bankası Niğde Şubesinde, davalı Belediyenin(YeşilyurtBelediyesi) hesabına makbuz karşılığındayatırdığını; davalı BelediyeBaşkanlığının, sicil affı ile tekrar görevedönen müvekkili için Emekli Sandığıtarafından önceden ödenen 686.600.000 TL.’yi 5434sayılı Kanunun 89. maddesine göre EmekliSandığına iade etmesi gerekirken söz konusu parayıiade etmediğini; müvekkilinin 23.01.2008 tarihinde emekliyeayrıldığını, Emekli Sandığının15.10.1999- 23.01.2008 tarihleri arasındaçalışmış olduğu emekli ikramiyesini ödediğini,27.06.1983 -12.12.1997 tarihleri arasında kalan 16 yıl 1 ay 15günlük emekli ikramiyesini ödemediğini; EmekliSandığı tarafından müvekkiline, kalanparanın ilgili kurum tarafından ödeneceğinin söylendiğini,ancak, Yeşilyurt Belediye Başkanlığının buzamana kadar ödeme yapmadığını; müvekkilininemekli olduğu 23.01.2008 tarihinde 25 yıl 27 gün toplam hizmetsüresi üzerinden 21.558,73 TL ikramiye alması gerekirkendavalı Belediyenin tutumundan dolayı 7.186,24 TL. emekli ikramiyesi aldığınıifade ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıylamüvekkilinin emekli olduğu 23.01.2008 tarihindealamadığı 14.372.49 TL.nin 23.01.2008 tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesiistemiyle Yeşilyurt Belediye Başkanlığınakarşı 10.2.2014 tarihinde dava açmış; YeşilyurtBelediye Başkanlığı 6360 sayılı Yasakapsamında köy tüzel kişiliğinedönüştüğünden, dava Niğde İl Özelİdaresi husumetiyle yürütülmüş ancak Mahkeme kararında,Yeşilyurt Belediyesi de davalı olarak gösterilmiştir. BOR ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ; 6.5.2015 gün ve E:2014/93, K:2015/197 sayı ile, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün E: 2011/211,K: 2012/98 sayılı kararında; 5510 sayılı Yasanınyürürlüğe girmesinden önce iştirakçisıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğerkamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılıKanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar veayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ilerideemekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal GüvenlikKurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin“idari işlem” ve “idari eylem” niteliğinikorumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilenidari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları kapsamında bulunan, kamu personeliolan davacı tarafından açılan davanın,görüm ve çözümünün idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varıldığınınbelirtildiği; emeklilik ikramiyesinin eksik hesaplanıp eksiködendiğine dair idari işleme karşı açılaniş bu alacak davasında, davacının SGK hizmetdökümü ve hizmet belgesi incelendiğinde 5510sayılı Yasanın yürürlüğe girmesindenönce (31.05.2006) 657 sayılı Kanuna tabi olarakçalışmaya başladığınınanlaşıldığı, görülmekte olan davada idariyargı yolunun görevli olduğu gerekçesiyle; yargıyolu farklılığı nedeni ile dava dilekçesiningörev yününden reddine ve Mahkemeleriningörevsizliğine karar vermiş; temyiz edilmesi üzerineYargıtay 22. Hukuk Dairesince 2.9.2015 gün ve E:2015/21854,K:2015/23700 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kezaynı istemle, Niğde İl Özel İdareMüdürlüğüne karşı idari yargı yerindedava açmıştır. AKSARAY İDAREMAHKEMESİ; 29.12.2015 gün ve E:2015/1234, K:2015/1397 sayıile, davacının kapanan Altunhisar-Yeşilyurt Belediyesi'ndezabıta memuru olarak çalışmakta iken 12.12.1997 tarihindesicilen görevine son verildiği, toplam 16 yıl 1 ay 14 günhizmetinin tespit edildiği, bu hizmetine karşılık 686,60-TLikramiye tahakkuk ettirildiği, bilahare davacının 4455sayılı Kanuna göre 15.10.1999 tarihinde yeniden Belediye'degörevine başladığı, hak kaybına uğramakistemeyen davacının, kendisine ödenen ikramiyeyialmadığı; dosyada bulunan 05.07.2000 tarihli makbuzdan da anlaşılacağıüzere, davacının Emekli Sandığı tarafındanödenen emekli ikramiyesini makbuz karşılığındaYeşilyurt Belediyesi'ne iade etmiş olduğu; incelenendavanın, davacının 2008 yılında emekli olmasıüzerine, söz konusu tutar mahsup edilerek ikramiye ödenmesindendolayı, iade ettiği bu tutarın Belediye'den (Kanunla kapatılmışolduğundan bağlı bulunduğu İl Özelİdaresi'nden) talep etmesine ilişkin bulunduğu, söz konusuuyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümleriuyarınca Adli Yargı mercilerindeçözümleneceğinin açık olduğu; budurumda, görülen davanın "emekli ikramiyesinin eksikhesaplanıp eksik ödendiğine dair idari işlem"dendeğil, davacının Belediye'ye iade etmiş olduğu emekliikramiyesini talep etmesinden ibaret olduğundan ve Borçlar Kanunuuyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göreuyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiğinden,dosyanın görüm ve çözümün AdliYargı'ya ait olduğu kanaatine varıldığıgerekçesiyle; 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 15 inci maddesinin (l/a) bendi uyarınca davanıngörev yönünden reddine, olumsuz görevuyuşmazlığının giderilebilmesi için, davadosyasının Bor Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 6.5.2015 tarihli veE.:014/93 sayılı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine, yargılama giderlerineUyuşmazlık Mahkemesi'nin vereceği karar doğrultusundatekrardan esasa alınacak dosyada karar verileceğinden, buaşamada yargılama giderlerine ilişkin hükümkurulmamasına karar vermiş, bu karar itiraz edilmeksizinkesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, Zafer TURANLI,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, MehmetAKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ın katılımlarıylayapılan 6.6.2016 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Olay kısmındabelirtildiği üzere, tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada; adli yargı yerince idari yargı yerinin görevliolduğu gerekçesiyle verilmiş ve kesinleşmiş birgörevsizlik kararı bulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelendavayı inceleyen idari yargı yerinin sahip olduğuseçenekler ile verdiği karar bakımından birdeğerlendirme yapılması gerekmektedir. 1- 2247 sayılıYasa’nın 14. maddesinde yer alan, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargı mercilerindenen az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davadakendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir” hükmüne göre, adli yargıyerinin kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine idari yargıyerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararınkesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığıdoğmuş olacak; hukuk alanında doğmuş bulunan buuyuşmazlığın giderilmesi istemi ise, ancak davanıntaraflarınca ileri sürülebilecektir. 2- 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesindeki “Adli, idari, askeri yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendine gelen bir davayı incelemeye başlayanveya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararıveren merciin görevli olduğu kanısına varırsa,gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işinincelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değinerteler.” hükmüne göre ise, idari yargı yeri, davayabakma görevinin daha önce görevsizlik kararı veren adliyargı yerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar iledoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaolanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvurukararının, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu daihtiva etmesi gerekir. Yasakoyucu, 14. maddeye görehukuk alanında olumsuz görev uyuşmazlığıdoğması halinde her iki yargı merciince işten elçekilmiş olduğundan başvurma iradesini davanıntaraflarına bırakmış iken, bu yönteme nazaran dahakısa zamanda çözüme ulaşılmasınıamaçladığı 19. madde ile, daha önce görevsizlikkararı veren yargı merciinden sonra davayı inceleyen yargımerciine, işten el çekmeden doğrudan UyuşmazlıkMahkemesi’ne başvurma olanağınıtanımıştır. Olayda, idari yargı yerince,öncelikle görevsizlik kararı verilip karar numarasıalınmakla birlikte, bununla yetinilmemiş ve görevli merciinbelirtilmesi için re’sen Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına da karar verilmiştir. Bu haliyle, her ne kadar 2247sayılı Yasa’da öngörülen yönteme uymamaktaise de, davanın taraflarınca başvurudabulunulmadığı gözetilerek, Aksaray İdareMahkemesi’nce re’sen yapılan başvurunun 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesi kapsamındaolduğunun kabulü ile Uyuşmazlık Mahkemesi’ninönüne gelmiş bulunan görev uyuşmazlığınınçözüme kavuşturulması, gerek dava ekonomisinegerekse Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kuruluş amacınauygun olacağından, görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, tüzelkişiliği sona eren Niğde İli, Altunhisar ilçesi,Yeşilyurt Belediyesi'nde görev yaparken sicil nedeniyle resenemekliye sevk edilmesi üzerine, Emekli Sandığıncatahakkuk ettirilen emekli ikramiyesini almayarak sicil affı ile yenidenmemuriyete döndükten sonra adıgeçen Belediyeninhesabına yatıran davacının, yatırdığımiktarın güncel değeri olan 14.372,49-TL'nin yasal faiziylebirlikte tahsili isteminden ibarettir. Dava dosyalarınınincelenmesinden; davacının kapanan Altunhisar-YeşilyurtBelediyesi'nde zabıta memuru olarak çalışmakta iken12.12.1997 tarihinde, 657 sayılı Kanunun 120. maddesine ve 5434sayılı Kanunun 39. maddesine istinaden sicilen görevine sonverilerek ilişiğinin kesildiği, toplam 16 yıl 1 ay 14gün hizmetinin tespit edildiği, bu hizmetine karşılık686,60-TL ikramiye tahakkuk ettirildiği, davacınınmüracaatına kadar emanet hesabına alındığı; bilaharedavacının 4455 sayılı (Mülga) Memurlar İleDiğer Kamu Görevlilerinin Disiplin Cezalarının AffıHakkında Kanuna göre 15.10.1999 tarihinde yeniden Belediyedegöreve başladığı, ancak görevebaşlaması idari yargı kararına göreolmadığından ikramiyenin BelediyeBaşkanlığına iade edilmeyerek 03.05.2000 tarih 7526 ödemenumarası ile davacı adına bankaya gönderildiği; davacınınise, 05.07.2000 tarihinde Emekli Sandığı tarafından kendihesabına yatırılmış olan 686.600.000 TL emekliikramiyesini, Yeşilyurt Belediyesine, 57461 no.lu tahsilat makbuzukarşılığında yatırdığı;davacının 23.01.2008 tarihinde yeniden emekliyeayrıldığı, 15.02.2008 tarihinden itibaren kendisine 25yıl 27 gün hizmeti üzerinden emekli aylığıbağlandığı, ancak daha önce 16 yıl hizmetinekarşılık ikramiye ödendiğinden, bu sefer kalan 8 tamhizmet yılına karşılık gelen 7.186,24-TL emekliikramiyesi ödendiği davacının ise; emekli olduğu23.01.2008 tarihinde 25 yıl 27 gün toplam hizmet süresiüzerinden 21.558,73 TL ikramiye alması gerekirken davalıBelediyenin tutumundan dolayı 7.186,24 TL. emekli ikramiyesialdığını ifade ederek; fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla emekli olduğu 23.01.2008 tarihindealamadığı 14.372.49 TL.nin 23.01.2008 tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesiistemiyle Yeşilyurt Belediye Başkanlığınakarşı dava açtığı; Yeşilyurt BelediyeBaşkanlığının 6360 sayılı Yasakapsamında köy tüzel kişiliğine dönüşmesinedeniyle, davanın Niğde İl Özel İdaresi husumetiyleyürütüldüğüanlaşılmıştır. Davacının 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 120. maddesine istinadenolumsuz sicil nedeniyle görevine son verildiği, daha sonra 4455sayılı (Mülga) Memurlar İle Diğer KamuGörevlilerinin Disiplin Cezalarının Affı HakkındaKanuna göre yeniden kamu görevine başladığı, 5434sayı Emekli Sandığı Kanunu kapsamında kendisine hizmetsürelerine karşılık emekli ikramiyesi tahakkukettirildiği; hizmet süreleri ya da ikramiyenin hesaplanmasınailişkin taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığıaçıktır. Dava konusu edilen olay; davacınınsicilen görevine son verilip resen emekliye ayrıldığıdönemde adına tahakkuk ettirilen emekli ikramiyesini alıp,yeniden kamu görevine başlaması üzerine,çalıştığı Belediyenin hesabına makbuzkarşılığı yatırdığı miktarıngüncel değerinin, anılan Belediyeden(Kanunlakapatılmış olduğundan bağlı bulunduğuİl Özel İdaresinden) talep etmesine ilişkinbulunmaktadır. Bu haliyle, bakılandavanın, "emekli ikramiyesinin eksik hesaplanıp eksiködendiğine dair idari işlem"den değil,davacının Belediye hesabına yatırdığı emekliikramiyesini talep etmesinden ibaret olduğuanlaşıldığından, uyuşmazlığınBorçlar Kanununun sebepsiz zenginleşme hükümlerikapsamında adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden Aksaray İdare Mahkemesinin 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesi kapsamında görülenbaşvurusunun kabulü ile Bor Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Aksaray İdare Mahkemesi’nin 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesi kapsamında görülen BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileBor Asliye Hukuk Mahkemesinin 6.5.2015 gün veE:2014/93, K:2015/197 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 6.6.2016 gününde, OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Zafer TURANLI Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy