T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 344
KARAR NO : 2016 / 376
KARAR TR : 6.6.2016
ÖZET: Davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı bulunan araçta; yol sathında gevşek malzeme kullanılması nedeni ile meydana geldiği iddia edilen maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan hasar sebebiyle araç sahibine ödenen hasar bedelinin olayda kusuru bulunan davalı idareden rücuen tazmini istemi ile açılan davanın, 2918 sayılı Kanun’un 110. Maddesi gereğince, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :L.Sigorta A.Ş.
Vekili :Av.D.Ş.B.
Davalı :Yalova İl Özel İdaresi
Vekili :Av.A.C.Ü.
.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirkete kasko sigorta poliçesiyle dava dışı AliDinç adına sigortalı bulunan 77…… plakalıaracın, 19.08.2012 tarihinde Çınarcık Ortaburun KöyYolu Erzincanlılar Mahallesi mevkiinde yol sathında gevşekmalzeme kullanılmasından dolayı virajı alamayarakşarampole devrilip hasara uğradığını, davacışirket tarafından kaza sonrasında sigortalı araçtameydana gelen hasar tutarı olarak 13.630,00 TL’ninsigortalısına ödendiğini belirterek; 10.222,50TL’sinin 30.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek en yüksekavans faizi ile birlikte olayda kusuru bulunan davalıdan rücuentahsiline karar verilmesi istemi ile adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 10.06.2014gün ve 2013/455 Esas, 2014/429 Karar sayılı kararı ile; “…Somut olayda; öncelikle dosyayasunulan uyuşmazlık mahkemesi kararında da belirtildiğiüzere bu davanın adli yargıda görülmesigerektiğinden ve yukarıda açıklanan hususlara göredavacının bu şekilde talepte bulunması mümkün veyasaya uygun bulunduğundan işin esasına geçilmiş,buna göre dosyada yer alan kaza tespit tutanağı ile kaza yerindeyapılan keşif sonucu alınan makine mühendisibilirkişinin raporuna göre, kazada davalı idarenin yolyapım kusuru nedeniyle %75 oranında kusurlu olduğu kanaatinevarılmış, belirlenen eksper raporundaki hasar durumu vediğer masrafların da bilirkişi tarafından olay ve kazayauygun olduğu tespit edilmiş, buna göre hasar bedelinin sigortabedeline oranı uyarınca aracın perte ayrılmak suretiyle,sovtaj (hurda) değeri düşüldükten sonra kalan sigortabedelinin dava dışı sigortalıya ödenmesi dosya veolaya uygun bulunduğundan, bu durumda ortaya çıkanzararın kusur oranı %75'lik kısmının talep edilen10.222,50 TL'ye uygun olduğu anlaşıldığından,buna göre davanın aşağıdaki şekilde kabulünekarar verilmiştir.
Temerrütfaizi bakımından, zarar halifıyet ilkesi gereğincehaksız eylem hükümleri çerçevesinde talepedildiğinden, buna göre avans faizi değil yasal faizehükmedilmiştir. Faiz başlangıcı olarak da talep gibiödeme tarihi kabul edilmiştir.” şeklindekigerekçesi ile davanın kabulüne, perte ayrılan aracınsovtaj değeri düşüldükten sonra kalan kısmınkusur oranına isabet eden 10.222,50 TL tazminat bedelinin ödemetarihi olan 30/10/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdantahsiline karar vermiş, verilen karar davalı vekili tarafındantemyiz edilmiştir.
Yargıtay17.Hukuk Dairesi: 15.10.2014 gün ve 2014/16988 Esas, 2014/13354 Kararsayılı kararı ile özetle; yargı yolubakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle davadilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiğinden bahislehükmün bozulmasına karar vermiştir.
Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay bozma ilamına uymak suretiyle verdiği29.04.2015 gün ve 2015/253 Esas, 2015/322 Karar sayılı kararında;“…Dava;TTK'nın 1472. maddesi kapsamında kasko sigortasısözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkinolup, dosyaya sunulan Bursa 3. İdare Mahkemesinin 2013/265-525 esas vekarar sayılı kararı ile, bu uyuşmazlığınadli yargının görev alanına girdiği belirtildiğiiçin bu davanın mahkememizdeaçılmış olması, yine dosyaya sunulanUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün2012/578-2013/179 sayı ve 04/02/2013 tarihli kararına göre deuyuşmazlığın adli yargıda görülmesiningerektiğinin bildirilmiş olması nedeniyle mahkememizce bunauygun olarak esasa ilişkin karar verilmiştir.
Ancak,Uyuşmazlık Mahkemesince, daha önce oy çokluğu ileverilen yukarıdaki karardan dönülerek, daha sonra verilen veYargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamına esas teşkil edenkararında ise, bu ilk görüştendönülmüş, dava konusu olayla ilgili davaların idariyargıda görülmesi gerektiği belirtilmişolduğundan, mahkememizce de Uyuşmazlık Mahkemesinin bu sonkararı yerinde görülmekle, davanın esasen 2577sayılı İdari Yargılama Usülü Kanunu'nun 2.maddesi kapsamında İdare Mahkemesinde tam yargı davasıolarak açılıp görülmesinin gerektiği, bunagöre davanın idari yargı yerine adli yargıdaaçılmak suretiyle yargı yolu bakımındanyanlış açıldığı kanaatinevarıldığından, bu gerekçeyle reddine”şeklindeki gerekçesi ile davanın yargı yoluyönünden reddine karar vermiş, verilen karar taraflarınkararı temyiz etmemesi üzerine 16.06.2015 tarihindekesinleşmiş, karara bu şekilde şerh edilmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı taleplerle; idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Bursa3.İdare Mahkemesi: 09.05.2016 gün ve 2015/712 Esas sayılıkararı ile; “…Dosyanın incelenmesinden, davacıtarafından 30302329 numaralı kasko sigorta poliçesiylesigortalı 77 ED 081 plakalı aracın, 19.08.2012 tarihinde yolsathında gevşek malzeme olması nedeniyle kazayaptığı, söz konusu kazanın davalı idareninkusuru nedeniyle meydana geldiğinden bahisle iş bu tazminatdavasının açıldığıanlaşılmaktadır.
Budurumda, dava konusu zararın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusuru varise tazmin sorumluluğunun, 2918 sayılı Yasa uyarınca idareninsorumluluğunu yerine getirmemesinden kaynaklandığıanlaşıldığından, yukarıda anılan 2918sayılı Yasa uyarınca, açılan iş bu davanıngörüm ve çözümünün adli yargınıngörev alanına girdiği sonuç ve kanaatinevarılmıştır.” şeklindeki gerekçesi ile davanın adli yargınıngörev alanına girdiğini belirterek, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleri uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiş,dosya Mahkememize gönderilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan6.6.2016 günlü toplantısında:
Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin adli yargı,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirketekasko sigortası ile sigortalı bulunan 77…… plakalıaraçta; 19.08.2012 tarihinde Yalova ili Çınarcıkilçesi Ortaburun Köyü civarında, yol sathındagevşek malzeme kullanılması nedeni ile meydana geldiğiiddia edilen maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan hasar sebebiylearaç sahibine ödenen hasar bedelinin olayda kusuru bulunandavalı idareden rucuen tazmini istemi ileaçılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşlarıve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; davanın, 19.08.2012 tarihinde, Yalova iliÇınarcık ilçesi Ortaburun Köyücivarında, yol sathında gevşek malzeme kullanılmasınedeni ile meydana geldiği iddia edilen maddi hasarlı trafikkazası sonucu oluşan zararın, olayda kusuru bulunan davalıdanrucuen tazmini istemi ile Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı,Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10.06.2014 gün ve 2013/455 Esas,2014/429 Karar sayılı kararı ile davanın kabulünekarar verdiği, davalı vekilinin temyiz talebi üzerine kararın,Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nin 15.10.2014 gün ve 2014/16988Esas, 2014/13354 Karar sayılı kararı ile görev nedeni ilebozulduğu; bunun üzerine Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin29.04.2015 gün ve 2015/253 Esas, 2015/322 Karar sayılıkararı ile davayı görev yönünden reddettiği,tarafların kararı temyiz etmemesi üzerinekesinleştiği, davacının bu kez aynı istemlerle Bursa3.İdare Mahkemesi’nde dava açtığı, Bursa3.İdare Mahkemesi’nin 09.05.2016 gün ve 2015/712 Esas sayılı kararı iledavada adli yargının görevli olduğunubelirterek; 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesiKanunu’nun 19.maddesi gereğince görevli yargı yerininbelirlenmesi amacı ile dosyanın Mahkememize gönderilmesine kararverdiği anlaşılmıştır.
2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)
Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir.
Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümündeadli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Bursa 3.İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin29.04.2015 gün ve 2015/253 Esas, 2015/322 Karar sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Bursa 3.İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulüile Yalova 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 29.04.2015 gün ve 2015/253Esas, 2015/322 Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 6.6.2016 gününde, Üye Süleyman HilmiAYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
KARŞI OY
UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/580, K:2015/592sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum. 6.6.2016
ÜYE
Süleyman Hilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy