T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/ 284
KARAR NO : 2016/ 331
KARAR TR : 06.06.2016
ÖZET: Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, 1998-2008 tarihleri arasında fiilen çalıştığı döneme ait kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacağının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A.Ö.
Vekili :Av. H.K.
Davalı : Melikgazi BelediyeBaşkanlığı
Vekili :Av. A.D.
OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının 20.11.1998-20.5.2008tarihleri arasında davalı belediyeye bağlı Kültürve Sanat İşleri Müdürlüğü bünyesinde açılankurslarda Ev Tekstili ve Perdecilik Kurs öğretmeni olarakçalıştığını, asgari ücretin1/3’ünün ödendiğini, işverence iş akdininfeshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatınınödenmediğini ve ücret alacağının bulunduğunuileri sürerek 300,00 TL alacağın faiziyle birliktedavalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Kayseri2. İş Mahkemesi: 13.10.2011 gün ve E:2009/794, K:2011/423sayı ile, dinlenen tanık beyanlarından davacınındavalı belediyece düzenlenen kurslarda öğretmenlikyaptığı, okulların açıldığındaişe başlayıp kapandığında işibıraktığı, iş akdinin işveren tarafındanhaksız olarak feshedildiği dosyada mevcut belgelerdenanlaşılmakla, davacının kıdem ve ihbartazminatına hak kazanacağı, belediye tarafından dosyayasunulan belgelerdeki ödeme miktarları mahsup edildiğinde asgariücret üzerinden fark ücret alacağı bulunduğu,davalı vekilince görev itirazında bulunulmuş ise deişçinin işyerine onay-atama şeklinde statü hukukunadayalı olarak değil hizmet akdine göre alınıpçalıştırıldığıanlaşıldığından, davanın kabulü ile,4.005,30 TL kıdem tazminatının fesih tarihi olan 20/05/2008itibariyle bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birliktedavalıdan alınarak davacıya verilmesine, 1.135,68 TL ihbartazminatından 100,00 TL’sinin dava 1.035,68 TL sinin ıslahtarihinden itibaren İşletilecek yasal faiziyle birliktedavalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12.142,61 TL ücretalacağının 100,00 TL’sinin dava 12.042,61 TL’sininıslah tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksekfaiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine kararvermiş; karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay9. Hukuk Dairesi: 25.12.2013 gün ve E:2011/49325 K:2013/34963sayı ile, davacının görevlendirilmesinin ne şekildeyapıldığı ve statü hukukuna tabi olupolmadığı araştırılmadan eksik inceleme ilehüküm kurulması hatalı olduğundan temyiz olunankararın bozulmasına karar vermiştir.
KAYSERİ2. İŞ MAHKEMESİ: 3.6.2014 gün ve E:2014/64, K:2014/316sayı ile, mahkemece bozma kararına uyularak, Kocasinan MilliEğitim Müdürlüğü ve Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünden davacının öğreticiolarak çalışıpçalışmadığı çalışmışise görevlendirilmesinin ne şekilde yapıldığıhususu sorulmuş cevabi yazıda davacının söz konusutarihler arasında öğretici olarak hiççalışmadığı bildirilmiş, davacı iledavalı arasında herhangi bir hizmet akdi bulunmadığıtaraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdine değil statühukukuna dayandığının kabulü ile davanın idaremahkemesi görev alanına girdiğianlaşıldığından görev yönünden reddine,dosyanın karar kesinleştiğinde talep halinde yetkili vegörevli Kayseri İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş,karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay9. Hukuk Dairesi: 27.11.2014 gün ve E:2014/25772, K:2014/35888sayı ile, Mahkemece davanın HMK. nun 114/b ve 115/2. Maddeleriuyarınca yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddinekarar verilmesi gerekirken farklı yargı yollarına tabimahkemeler arasında dosyanın gönderilmesine kararverilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde “Mahkemeningörevsizliğine ve dosyanın karar kesinleştiğinde talephalinde yetkili ve görevli Kayseri İdare Mahkemesinegönderilmesine” karar verilmesi hatalı olup, bozma sebebi isede bu yanlışlığın düzeltilmesi yenidenyargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nungeçici 3. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. maddesiuyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerektiğigerekçesiyle; Hüküm fıkrasının ilkparagrafının çıkartılarak, yerine;“Davacının statü hukukuna tabi olup, idariyargının görevli olduğuanlaşıldığından davanın HMK. nun 114/b ve 115/2.Maddeleri uyarınca yargı yolunun caiz olmaması nedeni usuldenreddine” paragrafının yazılmasına, hükmünbu şekli ile düzeltilerek onanmasına karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Kayseri 2.İdare Mahkemesi: 23.3.2015 gün ve E:2015/163, K:2015/262 sayıile, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca süreaşımı yönünden davanın reddine karar vermiş,davacı vekilince itirazda bulunulmuştur.
KayseriBölge İdare Mahkemesi: 19.11.2015 gün ve E:2015/1337sayı ile, davacının talep ettiği parasal hak vetazminatların İş Kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu veişe alındığı tarihte yürürlükte olan506 sayılı Kanunun 134. maddesi hükmü uyarınca buuyuşmazlıkta İş Mahkemelerinin görevli bulunduğuhususu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göregörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un20. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin adli yargı dosyası da temin edilerek dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, dosya incelemesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü 28.12.2015 gün ve E:2015/934,K:2015/958 sayı ile, 2247 sayılı Yasa’nın 20.maddesinden sözederek, bu madde kapsamında görevuyuşmazlığının çözümüiçin Uyuşmazlık Mahkemesine başvuru yapabilecek merciilerintemyiz incelemesi yapmaya yetkili Yüksek Mahkeme ve Bölge İdareMahkemesinin Yasa metninde geçtiği şekilde yüksek mahkemeolarak kabulünün mümkün olmadığı; ancak 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesi gereğinceUyuşmazlık Mahkemesine başvurmasında herhangi bir engelbulunmadığı; yapılan başvurunun kabulü veincelenebilmesi için de, müracaatın Yasa’nın 19.maddesine göre yapılması gerektiği gerekçesiylebaşvuruda 20. madde de belirtilen koşullarınoluşmadığı anlaşıldığından aynıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayanbaşvurunun reddine karar vermiştir.
KayseriBölge İdare Mahkemesi: 27.1.2016 gün ve E:2015/1337, K:2016/167 sayı ile, Uyuşmazlık Mahkemesi kararıdoğrultusunda; davacının talep ettiği parasal hak vetazminatların İş Kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu veişe alındığı tarihte yürürlükte olan506 sayılı Kanunun 134. maddesi hükmü uyarınca buuyuşmazlıkta İş Mahkemelerinin görevli bulunduğuhususu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmış olup, buitibarla davanın görüm ve çözümününadli yargının görevine girdiği gerekçesiylegörev yönünden reddi gerekirken, görev husususeçilerek davanın süre aşımı nedeniyle reddinekarar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyleitirazın kabulüne, mahkeme kararının görevyönünden bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzeredosyanın mahkemesine iadesine karar vermiştir.
Kayseri 2.İdare Mahkemesi: 17.3.2016 gün ve E:2016/227 sayı ile, davacınıntalep ettiği parasal hak ve tazminatların İş Kanunundankaynaklanan haklardan olduğu ve işe alındığıtarihte yürürlükte olan 506 sayılı Kanunun 134.maddesi hükmü uyarınca bu uyuşmazlıkta İşMahkemelerinin görevli bulunduğu hususu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247sayılı Yasanın 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan06.06.2016 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Melikgazi Belediye Başkanlığı Kültürve Sosyal İşler Müdürlüğünde ustaöğretici olarak görev yapan davacı tarafından,1998-2008 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı ücret alacağı, kıdem veihbar tazminatının en yüksek faizi ile birlikteödenmesi istemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğegiren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi,Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında,kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresindenkaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlaraise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanununun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere göre bakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; 1998-2008yılları arasında Melikgazi BelediyeBaşkanlığı Kültür ve Sosyal İşleriMüdürlüğü tarafından düzenlenen meslekieğitim kurslarında kurs eğitmeni (usta öğretici)olarak hizmet verdiği halde, belirtilen döneme ilişkin olarakasgari ücretin 2/3 oranında eksik ödenen kısmından oluşan12.142,61.-TL bakiye ücret alacağı, 1.135,68.-TL ihbartazminatı ve 4.005,30.-TL kıdem tazminatı olmak üzeretoplam 17.283,59.-TL'nin iş sözleşmesinin feshedildiğitarihinden itibaren hesaplanacak bankalarca uygulanan en yüksek mevduatfaiziyle birlikte tarafına ödenmesi istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken çalıştığı,idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilenkıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacağınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,Kayseri 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Kayseri 2.İş Mahkemesinin verdiği görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Kayseri 2. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kayseri 2. İş Mahkemesinin 3.6.2014gün ve E:2014/64, K:2014/316 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 06.06.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy