T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 297
KARAR NO : 2016 / 343
KARAR TR : 6.6.2016
ÖZET: Davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı bulunan araçta; davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle meydana geldiği iddia edilen zararın olayda kusuru bulunan davalıdan rücuen tazmini istemi ile açılan davanın, 2918 sayılı Kanun’un 110. Maddesi gereğince, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :G.Sigorta A.Ş. Vekili :Av.F.Ö. Davalı :Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı-.KarayollarıGenel Müdürlüğü 14.Bölge Müdürlüğü Vekili :Av.E.K. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirket tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen 10…..plakalı aracın, Balıkesir-Edremit Karayolu, Havrancivarında seyrederken, yolda bulunan çukurlara altınıvurması sonucunda hasarlanması nedeniyle ödenen 6.534,00 TLtazminatın 20.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birliktedavalıdan tahsiline karar verilmesi istemi ile idari yargı yerindedava açmıştır. Balıkesirİdare Mahkemesi: 25.06.2014 gün ve 2014/867 Esas, 2014/885 Karar sayılıkararı ile özetle; bakılmakta olan davanın, davalıidarenin yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevlive sorumlu olduğu ve de üzerinde meydana gelen engel ve tehlikeleriortadan kaldırmakla yükümlü olduğu bir karayolundameydana gelen kazadan doğan zararın tazmini istemindenkaynaklandığı ve bu nedenle de 2918 sayılı Kanundandoğan bir sorumluluk davası niteliğinde olduğundan bahisle,uyuşmazlığın görüm veçözümünde 2918 sayılı Kanunun 110.maddesiuyarınca adli yargının görevli olduğu, nitekim benzerbir uyuşmazlık hakkında Bursa Bölge İdare Mahkemesinceverilmiş olan 28.11.2013 tarih ve E:2013/4129 K:2013/4011 sayılıkararın da bu yönde olduğu gerekçesi ile davanın2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a maddesi hükmü uyarınca görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karara davalı vekili tarafındanitiraz edilmiştir. BursaBölge İdare Mahkemesi: 04.12.2014 gün ve 2014/4133Esas, 2014/4353 Karar sayılı kararı ile; itirazın reddi ileanılan kararın onanmasına karar vermiş, verilen karar12.02.2015 tarihinde kesinleşmiş, karara bu şekilde şerhedilmiştir. Davacıvekili bu kez aynı taleplerle; adli yargı yerinde davaaçmıştır. Edremit3.Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.01.2016 gün ve 2015/193 Esas, 2016/33Karar sayılı kararı ile; “…Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; davave cevap dilekçeleri, davacı vekilinin mahkememizdeki beyanları,mahkememizce incelenen idare mahkememsi kararı, icra dosyası vetüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;davacı vekili, müvekkiline kasko sigortalı aracın, yolunbakım, onarım ve işaretlenmesinden sorumlu davalı kurumunhizmet kusuru nedeniyle alt kısmını yoldaki derinçukurlar ve tümseklere çarparakhasarlandığını ve müvekkilinin hasar bedeli olaraksigortalısına 20/03/2013 tarihinde 6.534,00 TL ödediğiniileri sürerek ödenen hasar bedelinin ödeme tarihinden itibarenişleyecek avans faizi ile davalı idareden tahsilini talepetmiştir. Davalı Karayolları GenelMüdürlüğü, davaya verdiği cevapdilekçesinde öncelikle görev itirazında bulunarakdavanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, kasko sigortasözleşmesine ve halefıyet kurallarına dayanılarakaçılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.Uyuşmazlığın hangi yargı kolundabakılacağı hususu, davanın genel koşullarındanolup mahkemece resen dikkate alınması gereklidir. Bir kamu hizmetigörmekle yükümlü olan davalı KGM,karayollarının yapım ve onarım hizmetlerisırasında verdiği zararlardan dolayı özel hukukhükümlerine tabi değildir. Hizmet kusurundan kaynaklananzararlar yönünden İdari Yargılama UsulüHakkındaki Kanunu'nun 2. maddesi gereğince, idare aleyhine tamyargı davasının, idari yargı yerindeaçılması gereklidir. Esasen 2918 sayılı KTK'nunhukuki sorumluluğa ilişkin 85. ve devamı maddelerindearaç işleteninin sorumluluğu düzenlenmiş olupidarenin hizmet kusurundan kaynaklanan sorumluluğu ise bu yasakapsamı dışında tutulmuştur. Görev kurallarıkamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece kendiliğindengözetilmesi zorunludur. Somut olayda, davalı idare aleyhinde hizmetkusuruna dayanılarak dava açılmıştır. Budurumda, davalı Karayolları Genel Müdürlüğüaleyhine açılan bu davada adli yargı, yargı yolubakımından görevsizdir. Bu nedenle, dava dilekçesiningörev yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.Balıkesir İdare Mahkemesi, aynı davaya ilişkin 2014/867 E.ve 2014/885 K. sayılı ilamı ile adli yargınıngörevli olduğundan bahisle davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve karar Bursa Bölge İdare Mahkemesinceonanarak kesinleşmiştir. Bu durumda yargı yerleri arasındaolumsuz görev uyuşmazlığı söz konusu olduğundan2247 s. Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunun 19. maddesi uyarıncadosyanın görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine” şeklindekigerekçesi ile davalının görev itirazınınkabulü ile açılan davada adli yargının yargıyolu bakımından görevsiz olması nedeniyle davadilekçesinin görevsizlik nedeniyle 6100 s. HMK'nin 114/1 ve 115/2.maddeleri gereğince reddine, görevli yargı merciininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vermiş, verilen karar davacı vekiline15.03.2016 tarihinde, davalı vekiline 22.03.2016 tarihinde tebliğedilmiş olup, süresi içerisinde yasal yollarabaşvurulmadığından kesinleşmiştir. Davacı vekili adli ve idari yargı yerlerinceverilen görevsizlik kararları nedeniyle oluşan olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi istemiylebaşvuruda bulunmuştur. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan6.6.2016 günlü toplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Yasa’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu,davacı vekilinin istemi üzerine, adli yargı dosyasınınson görevsizlik kararını veren mahkemece, idari yargıdosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin adli yargı,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirketekasko sigortası ile sigortalı bulunan 10…… plakalıaraçta; davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle meydanageldiği iddia edilen zararın, olayda kusuru bulunan davalıdanrücuen tazmini istemi ile açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları,hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasınıve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev,yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davalının bakım gözetim vesorumluluğunda bulunan yolun, yapım çalışmalarınedeniyle bozuk olması sonucu meydana gelen kazada hizmet kusuru bulunandavalı idareden, meydana gelen zararın rücuen tazmini istemi ileBalıkesir İdare Mahkemesi’ndeaçıldığı, Balıkesir İdareMahkemesi’nin görevsizlik kararı verdiği, davalıvekilinin itirazı üzerine Bursa Bölge İdareMahkemesi’nin 04.12.2014 gün ve 2014/4133 Esas, 2014/4353 Kararsayılı kararı ile onanarak kesinleştiği; bununüzerine davacı vekili tarafından aynı istemlerle Edremit3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açıldığı, Edremit3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın görevden reddedildiği,taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmediğinden kararınkesinleştiği; davacının, 2247 SayılıUyuşmazlık Mahkemesi Kanunu’nun 14.maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi istemi ile Mahkememizemüracaat ettiği anlaşılmaktadır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Edremit 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.01.2016gün ve 2015/193 Esas, 2016/33 Karar sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Edremit 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.01.2016 gün ve 2015/193Esas, 2016/33 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 6.6.2016 gününde, Üye SüleymanHilmi AYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/580, K:2015/592sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum. 6.6.2016 ÜYE SüleymanHilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy