T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 280
KARAR NO : 2016 / 329
KARAR TR : 6.6.2016
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yapan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın; özel hukuk hükümlerine göre ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M. Ç.
Vekili :Av.İ. E.
Davalı : Milli EğitimBakanlığı
Vekili :Av. D. Ç.
O L A Y :Davacı vekili; müvekkilinin Milli EğitimBakanlığı bünyesinde Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1987-2010 tarihleri arasında hizmetakdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden müvekkilinin dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK’dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günleriçin kıdem tazminatı alamadığınıbelirterek; 1.000,00 TL kıdem tazminatının iştenayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan enyüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adliyargıda dava açmıştır.
Davacıvekili 11.9.2015 havale tarihli dilekçe ile, bilirkişi raporuuyarınca davasını 4.431,20TL değerinde artırarakıslah etmiştir.
Trabzon 2.İş Mahkemesi: 15.10.2015 gün ve E:2015/104, K:2015/442 sayıile, davanın kabulü ile, brüt 5.431,20 TL kıdemtazminatı alacağının dava tarihinden itibaren bankalarcamevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili iledavacıya ödenmesine karar vermiş; karar davalı vekilincetemyiz edilmiştir.
Yargıtay7. Hukuk Dairesi: 09.12.2015 gün ve E:2015/41134, K:2015/24828 sayıile, davacının Milli Eğitim Bakanlığıbünyesinde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündedışarıdan ücretli usta öğretici olarakgörevlendirildiği, ücretlerinin 657 Sayılı DevletMemurları Kanunu’nun 89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen ders ücretleriyleödendiği; davacının sosyal güvenlik hukukuyönünden Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamında gösterilmesininiş sözleşmesi ileçalıştığını göstermeyeceği; davacının657 sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilen statüiçinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayı ilegörevlendirildiği; davacı ile davalı arasında işsözleşmesi bulunmadığı; statü hukukuna tabiolduğunun kabulü gerektiği; aradaki hukuki ilişkininiş sözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemeyeceği; buhukuki olguya göre uyuşmazlığın çözümyerinin idari yargı olması gerektiği gerekçesiyle hükmünbozulmasına karar vermiştir.
TRABZON 2.İŞ MAHKEMESİ: 10.03.2016 gün ve E:2016/88, K:2016/79sayı ile, Yargıtay bozma ilamına uyarak görevsizlikkararı vermiş; bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TRABZONİDARE MAHKEMESİ: 11.04.2016 gün ve E:2016/442 sayı ile, davacının,506 sayılı Yasa yürürlükte iken mahalli mülki amirintasarrufu ile çalıştığı, idareyle arasındabir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdemtazminatının iş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğudikkate alındığında, uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı; bu durumda, davacıtarafından talep edilen kıdem tazminatına ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli bulunduğugerekçesi ile, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içinadli yargı dosyası da temin edilerek dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, dosya incelemesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan6.6.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince anılan Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğinden görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarak görevyapan davacı tarafından, 1987-2010 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatının emekliolduğu tarihten itibaren en yüksek faizi ile birlikteödenmesi istemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişisigortalı olarak tanımlanmış; 79.madde ilebaşlayan Dördüncü Kısmında, primlereilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bukanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür”denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerin çalışmaşartları ve çalışma ortamına ilişkin hakve sorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; aynızamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanununun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının 1987-2010yılları arasında Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülkü amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatının İşKanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Trabzon2. İş Mahkemesince verilen 10.03.2016 gün ve E:2016/88,K:2016/79 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdareMahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 2. İşMahkemesince verilen 10.03.2016 gün ve E:2016/88, K:2016/79sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,6.6.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy