T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 283 KARAR NO : 2016 / 330 KARAR TR : 6.6.2016 ÖZET : Davacının yanında çalıştığı iddia edilen kişiye ait işe giriş bildirgesinin ve 4 aylık dönem bordrolarının davalı kuruma bildirilmediği gerekçesi ile davalı hakkında tesis edilen 22694,60 TL prim ve 22.294,94 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 44.989,54 TL lik borç tahakkuku işleminin iptaline karar verilmesi istemi ile açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :M.A. Vekilleri :Av.M.R.A. (Adli Yargıda) Av.O.E. (İdari Yargıda) Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vekili :Av.T.S. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı idaretarafından gerçekleştirilen denetim sonrasındadüzenlenen 12.07.2012 tarihli rapor ile davacı hakkında, H.Ç.adlı kişinin aylık prim bildirgesininyapılmadığı ve 4 aylık dönembordrolarının verilmediği gerekçesi ile 22694,60 TL primve 22.294,94 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 44.989,54 TL likborç tahakkuk ettirildiğini, söz konusu işlemin hukukaaykırı olduğunu, zira H.Ç. isimli kişinin kendiyanında çalışmadığını,davacının şirketinde şoför olup emekliye ayrılan Ş.Ç.’ineşi olduğunu ve H.Ç. ile eşinin, davacılara ait olanyazlıkta kaldıklarını ancak bunun bir hizmetilişkisine bağlı şekilde değil, hayır amacıile izin verilen bir ikamet durumu olduğunu, davacı ve eşinindavaya konu yazlıkta yılda sadece 20 günkaldıklarını ve bu esnada ihtiyaçlarınınakrabaları M. Hanım ve bir çocuğu tarafındankarşılandığını, davacının H.Ç.’inhizmetine ihtiyacı olmadığı gibi kendisinin bu evdekalmasının da yardım amacı ile kabul edildiğini,bu durumlar araştırılmaksızın Sosyal GüvenlikKurumu Başkanlığı müfettişi raporunda H.Ç.’indavacının yanında çalıştığıkabul edilerek 08.07.2013 gün ve 58453423/2020101-09091391974034/2541364sayılı işlem ile aleyhine 44.989,54 TL borç tahakkukettirilmesinin hukuka uygun olmadığını belirterek; sözkonusu işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptalinekarar verilmesi istemleri ile idari yargı yerinde davaaçmıştır. İstanbul 7. İdare Mahkemesi; 25.10.2013 gün ve 2013/2192 Esas, 2013/1704 Kararsayılı kararı ile “…..Dosyanınincelenmesinden; davacıya 5510 sayılı Kanununhükümleri uyarınca, hesaplanan 08.07.2013 tarih ve58453423/2020101-09091391974034/2541364 sayılı 44.989,54 TL tutarlıresen borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin iptaliistemiyle bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmıştır./ Bu nedenle; davacıhakkında 5510 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden primborcu ve ferilerinin tahsili amacıyla düzenlenen işlemden kaynaklananbu uyuşmazlığın görümü veçözümü adli yargının (yetkili işmahkemesi) görev alanına girmektedir.”şeklindeki gerekçesi ile davanın görev nedeni ilereddine karar vermiş, verilen karar, karara da şerhedildiği üzere 26.12.2013 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez aynıtaleplerle; hem 08.07.2013 gün ve58453423/2020101-09091391974034/2541364 sayılı işlem ve hem debu işlemin dayanağı niteliğindeki 12.07.2012 gün veÇY 116 sayılı rapor ve tutanağın iptali istemi ileadli yargı yerinde dava açmıştır. Bakırköy 2. İşMahkemesi; 11.11.2014 gün ve 2013/802 Esas,2014/415 Karar sayılı kararında aynen; “DavacıSGK vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle;Öncelikle davacı tarafın dava dilekçesinin konuiçeri ve sonuç bölümünde kendilerinekarşı uygulandığı iddia edilen idari paracezasının varlığından bahsetmekte ve bu idari paracezasının iptalini talep ettiğini, eğer bu şekilde biridari para cezası var ise bu idari para cezasına karşıaçılacak olan dava İdare Mahkemesinde görülmesinigerektiğini ileri sürerek davanın reddini talepetmiştir./Ayrıca davalı SGK vekili 11/11/2014 tarihli celsedegörev konusunda itiraz ettiğini, görev yönünden kararverilmesini talep etmiştir./Mahkememize açılan davada;davalı SGK vekilinin görev itirazı da dikkate alınarak;İdare Mahkemelerinin davaya bakmayla görevli olduğundan,mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdakişekilde hüküm kurulmuştur.” şeklindekigerekçesi ile davanın yargı yolu nedeni ile reddine vedosyanın süresinde müracaatı halinde yetkili vegörevli idare mahkemesine gönderilmesine karar vermiş; verilenkarar, karara da şerh edildiği üzere taraflarca temyizedilmeksizin 31.12.2014 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıvekili, idari ve adli yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluşan olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan6.6.2016 günlü toplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; Adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15. maddedebelirtilen yönteme uygun olarak davacının istemi üzerineson görevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmediği; idari yargıdosyasının Mahkememizin istemi üzerine UYAP sistemiüzerinden açılmasının sağlandığıve ilgili bilgi ve belgelerin bu şekilde tamamlandığıanlaşılmakla usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıgörüldüğünden görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin adli yargı, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacının yanında çalıştığıbelirtilen ve fakat davacı tarafından kabul edilmeyen H.Ç.’eait işe giriş bildirgesinin ve 4 aylık dönembordrolarının davalı kuruma bildirilmediği gerekçesiile davalı idarenin 08.07.2013 gün ve58453423/2020101-09091391974034/2541364 sayılı işlemininiptaline karar verilmesi istemi ile açılmıştır. Her ne kadardavacı vekili tarafından İş Mahkemesi’ne verilen davadilekçesinde, 12.07.2012 gün ve ÇY 116 sayılırapor ve tutanağın iptali talep edilmiş ise de; 2247sayılı Kanun’un 14.maddesi kapsamında idari yargıdadava konusu edilmeyen söz konusu talep itibari ile ortayaçıkan bir görev uyuşmazlığıbulunmadığından, Mahkememizce bu konuda bir değerlendirmeyapılması mümkün değildir. Bu nedenle inceleme08.07.2013 gün ve 58453423/2020101-09091391974034/2541364 sayılıişlemin iptaline karar verilmesi istemi ile sınırlı olarakyapılacaktır. Dosyakapsamında bulunan ve davacı vekili tarafından iptali istenen08.07.2013 gün ve 58453423/2020101-09091391974034/2541364 sayılıbelge incelendiğinde, ilgili belgenin davalı kurum tarafındandavacıya hitaben yazıldığı, 12.07.2012 gün veÇY 116 sayılı denetim raporu sonucunadayandığı, davacının 2003/06 ile 2012/07 tarihleriarasında yanında çalıştırdığıkişi için, bu tarihler arasında kalan döneme ilişkinolarak aylık prim belgesinin düzenlenmemesi, dört aylık dönembordrosu ve aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmemesi nedenleriile davacı aleyhine 44.989,54 TL borç tahakkuk ettirildiğininbildirildiği görülmüştür. Davacıtarafından söz konusu işleme itiraz edilmiş, SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı İstanbul SosyalGüvenlik İl Müdürlüğü,Küçükçekmece Sosyal Güvenlik MerkeziKomisyonu’nun 12.09.2013 gün ve 3337031 sayılı kararıile söz konusu itirazın reddedildiği, davacının bukarar üzerine idari yargıda dava açtığıanlaşılmıştır. Yine dosyakapsamında bulunan 12.07.2012 gün ve ÇY 116 sayılıraporun incelenmesi neticesinde; raporda, Alo 170 ihbar hattına gelen14.06.2012 tarihli mail üzerine 04.07.2012 tarihinde H.Ç. isimlikişinin sigortasız olarakçalıştırıldığı iddia edilen eve gidildiği,söz konusu adreste H.Ç., Ş.Ç. veçocuklarının birlikte ikamet ettikleri, H.Ç. ileyapılan görüşmeden kendisinin söz konusu adreste 2003 yılı haziran ayından beri bekçilik,bahçıvanlık ve temizlik görevleriniyaptığı tespitlerine yer verildiği anlaşılmıştır.Yine söz konusu raporda, davaya konu evde sigortasız olarakçalıştığı tespit edilen HayriyeÇETİN'in sigortalı işe giriş bildirgesininişyerinden istenilmesi gerektiği, verilmemesi halinde res'en tanzimedilmesi gerektiği, işyerinde 24.06.2003 tarihinden bu yanasigortasız çalıştığı tespit edilen HayriyeÇETİN için işverenden 2003/06. aydan 2012/05. aya kadarek aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmesinin istenmesi gerektiği,verilmemesi halinde re’sen düzenlenmesi ve idari paracezasının zaman aşımına uğramadığı2007/07. aydan itibaren düzenlenecek her ek belge için 5510sayılı Kanunun 102/c- 4 maddesi gereği idari para cezasıuygulanması gerektiği, tespit edilen çalışanın5510 sayılı Kanunun 86/1. maddesine göre 2012 yılıHaziran ayı aylık prim hizmet belgesinde beyan edilmemesi durumunda5510 sayılı Kanunun 102/c/4 maddesi gereği idari paracezası uygulanması gerektiği yönünde tespitlere yerverildiği anlaşılmıştır. 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanununun “Prim belgeleri veişyeri kayıtları” başlıklı 86.maddesinin 1.fıkrasında; “İşveren bir ay içinde 4üncü ve 5 inci maddeye tâbiçalıştırdığı sigortalıların vesosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların; a) Ad vesoyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esaskazançlarını, c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını, gösteren ve örneği Kurum tarafındançıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ekaylık prim ve hizmet belgesini, 4üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendikapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecekgünün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise aitolduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek gününsonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığıtakdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya sonverdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kurumabildirmekle yükümlüdür.” denilmek sureti ileişverenin aylık prim ve hizmet belgelerini düzenlemekle vebelirlenen sürelerde Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı’na bildirmekle yükümlüolduğu düzenlenmiştir. Aynı Maddenin 7. Fıkrasında; “(Değişik yedincifıkra: 17/4/2008-5754/50 md.) Kurumun denetim vekontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılandenetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılantespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendimevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim veincelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalartarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerdençalıştığı anlaşılansigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gerekenbelgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesiveya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenirve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverenetebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilenprim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ayiçinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibidurdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğtarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesinebaşvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcununtakip ve tahsilini durdurmaz. Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88inci ve 89 uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleriuygulanır.” şeklindeki düzenleme ile işverenin aylıkprim ve hizmet belgelerini düzenleyerek vermemesi ya da eksik vermesihalinde belgelerin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığıtarafından resen düzenleneceği ve bu belgelere istinadenhesaplanan prim borcunun işverene tebliğ edileceği,işverenin bu tebliğden itibaren 1 ay içinde buborca itiraz edebileceği, itirazın reddi üzerine de 1 ayiçinde iş mahkemesine müracaat edebileceğinin belirtildiği görülmektedir. Aynımaddenin 10. Fıkrasında “ Bu maddede belirtilenyükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, 102 ncimaddeye göre işlem yapılır.” denilmek suretiile 86. Madde ile işverene yüklenen yıllık prim ve hizmetbelgelerini düzenleme yükümlülüğününgereği gibi yerine getirilmemesi halinde 5510 sayılıKanun’un 102. Maddesine atıf yapıldığıgörülmektedir. 5510sayılı Kanun’un 102. Maddesinde idari paracezalarının düzenlendiği ve maddenin c fıkrasında“86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesigereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usȗlde vermeyenlerya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermeklezorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veyabelirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; 1)Belgenin asıl olması halinde aylık asgari ücretin ikikatını geçmemek kaydıyla belgede kayıtlısigortalı sayısı başına, aylık asgariücretin beşte biri tutarında, 2)Belgenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin ikikatını geçmemek kaydıyla her bir ek belgedekayıtlı sigortalı sayısı başına, aylıkasgari ücretin sekizde biri tutarında, 3)Ek belgenin 86 ncı maddenin beşinci fıkrasına istinadenKurumca re’sen düzenlenmesi durumunda, aylık asgariücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ekbelgede kayıtlı sigortalı sayısı başına,aylık asgari ücretin yarısı tutarında, 4)Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ilegörevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veyadiğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatlarıgereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerneticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamuidareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi vebelgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediğiveya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olmasıhalinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı,işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkatealınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katıtutarında, idaripara cezası uygulanır.” denilmek sureti ile, 86. Maddenin 10.Fıkrasında yapılan atıf gereğinceyükümlülüğün müeyyidesi belirlenmiştir. Yine5510 sayılı Kanun’un “Uyuşmazlıkların çözüm yeri”başlıklı 101.maddesinde ise; “Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür.” hükmüne yerverilmek sureti ile, kanunun uygulanmasından kaynaklananuyuşmazlıklarda görevli yargı yerinin iş mahkemeleriolduğu açıkça belirtilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden; Sosyal Güvenlik Kurumuİstanbul Sosyal Güvenlik İl MüdürlüğüSosyal Güvenlik Denetmeni tarafından hazırlanan 12.07.2012gün ve ÇY 116 sayılı rapora istinaden H.Ç. isimli kişinin davacının yanındaçalıştığı varsayımıyla vedavacının kendisine verilen süre zarfında aylıkprim belgesi, dört aylık dönem bordrosu ve aylık primve hizmet belgelerini düzenlemediği gerekçesi ile davacıhakkında 22694,60TL prim ve 22.294,94 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 44.989,54 TLborçtahakkuk ettirildiği, davacının bu borca itiraz ettiğiancak itirazının da Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı İstanbul Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü, Küçükçekmece SosyalGüvenlik Merkezi Komisyonu’nun 12.09.2013 gün ve 3337031sayılı kararı ile reddedildiği, davacının bununüzerine idari yargıda dava açtığı ancakdavasının 5510 sayılı Kanun’un 101. Maddesi gereğincegörev nedeni ile reddedildiği ve dava da adli yargınıngörevli olduğunun belirtildiği, davacının bununüzerine iş mahkemesinde dava açtığı, ancakiş mahkemesince de davanın idari yargı yerinin görevinegirdiği gerekçesi ile reddedildiği, davacının ikimahkeme kararı üzerine oluşan görevuyuşmazlığının çözümü istemi ileMahkememize müracaat ettiği anlaşılmıştır. Yukarıdayapılan inceleme ve ortaya konulan yasal mevzuat hükümlerigereğince, davaya konu olayda 5510 Sayılı Kanunun86.maddesinin 7.fıkrasında belirtilenyükümlülüğü yasal süresi içindeyerine getirmediğinden bahisle, yine aynı fıkrauyarınca re'sen düzenlenen belgelere ilişkin borçtankaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla 5510 sayılıYasa’nın 86. ve 101. maddeleri uyarınca iş mahkemesigörevli bulunmaktadır. Herne kadar, dava konusu olayda; H.Ç. isimli kişinin,davacının evinde sigortasız olarakçalıştığı dönemin 2003/06- 2012/07tarihleri arası dönemi kapsaması nedeni ile dava konusu olaya506 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerininuygulanması gerektiği düşünülebilir ise de, davadosyasının incelenmesinden, davacı hakkında tahakkuk ettirilenve davacının da iptaline karar verilmesini istediği 08.07.2013gün ve 58453423/2020101-09091391974034/2541364 sayılıişlem,5510 sayılı Kanun’un yürürlüğegirdiği 01.10.2008 tarihinden sonra,2007/07 tarihinden itibarendüzenlenecek ek belgeleri kapsar şekilde tanzim edilmişolması nedeni ile, dava konusu uyuşmazlığın 5510sayılı Yasa kapsamında ele alınması gerektiğisonucuna ulaşılmıştır. Kaldı ki, dava konusuolaya 2007/07 tarihinden 01/10/2008 tarihine kadar düzenlenecek ekbelgeler yönü ile 506 sayılı Yasa’nınuygulanması düşünülse dahi, 506 sayılıYasa’nın Prim belgeleri başlıklı 79. Maddesinde, konuile ilgili olarak iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmekle,gerek 01.10.2008 öncesi ve gerekse 01.10.2008 sonrası dönemleritibari ile düzenlenmesi gereken ek belgeler nedeni ile tahakkuk ettirilenborçtan kaynaklanan uyuşmazlığın, her halükardaadli yargı yerinde görülmesi gerekecektir. Belirtilennedenlerle, Bakırköy 2. İş Mahkemesi’nin 11.11.2014gün ve 2013/802 Esas, 2014/415 Karar sayılı kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Bakırköy 2. İş Mahkemesi’nin 11.11.2014gün ve 2013/802 Esas, 2014/415 Karar sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 6.6.2016 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy