T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/218
KARAR NO : 2016/264
KARAR TR : 09.05.2016
ÖZET : Gayrimenkulün kiracısı olan davacının, taşınmazı tahliye etmesi gerektiği yolundaki tebligat ile, hakkında başlatılan icra takibinde ödeme emrine ilişkin tebligatların usulüne uygun yapılmadığı nedeniyle uğradığı ileri sürülen maddi zararın tazmini istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : M.S. Vekili :Av. A.K. Davalı :PTT GenelMüdürlüğü Vekili :Av. G. E.T. O L A Y :Davacı vekili davadilekçesinde özetle; akaryakıt ve LPG istasyonu olarakişletilen gayrimenkulde kiracı olan müvekkili hakkındatahliye talebi ile Ankara 26. İcraMüdürlüğünün E. 2012/9712 sayılıdosyası üzerinden başlatılan icra takibinde ödemeemrine ilişkin tebligatın, müvekkili yurtdışındaolmasına rağmen 20/06/2012 tarihinde sahte imza ile bizzatmüvekkiline tebliğ edilmiş gibi gösterilmesinden dolayıicra takibinin kesinleşmesine ve hakkında Ankara 2. İcra HukukMahkemesinin E:2012/694 sayılı dosyası üzerindenaçılan davada da yine müvekkili yurtdışındabulunmasına rağmen 20/08/2012 tarihinde tebliğyapılmış gözüktüğünden, söz konusudavadan haberdar olmaması nedeniyle davanın kesinleşmesinesebebiyet verilmesinden dolayı anılan gayrimenkulden tahliyeedildiğini, PTT'nin kusurundan kaynaklanan bu olayın maddi kaybauğramasına yol açtığını ifade ederek; şimdilik10.000,00 TL maddi tazminatın haksız tahliyeninyapıldığı tarihten itibaren işleyecek kanuni faiziylebirlikte ödenmesi istemiyle PTT Genel Müdürlüğüaleyhine idari yargı yerinde dava açmıştır. Davalı Posta ve Telgraf TeşkilatıAnonim Şirketi vekili süresi içerisinde verdiği cevapdilekçesinde özetle; görev itirazında bulunmuştur. ANKARA 8. İDAREMAHKEMESİ :12.10.2015 gün E:2015/2200 sayı ile, oluştuğu iddia edilenzararın davalı idarenin hizmet kusurunadayandırıldığıanlaşıldığından söz konusu maddi tazminatınhukuki değerlendirilmesinin mahkemelerince yapılmasıgerektiği dolayısıyla mahkemelerinin görevli olduğusonucuna varıldığı gerekçesiyle görevitirazının reddine karar vermiştir. Davalı PTT GenelMüdürlüğü vekilinin adli yargı yararınaolumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içindeverdiği dilekçesi üzerine dava dosyasınınonaylı bir örneği Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI :Davanın, davalıPTT idaresinin emrinde çalışan postadağıtıcısının davalı idareninyüklendiği resmi tebligatların yapılması işinigörevinin gereklerine uygun yapmaması sonucu davacının aleyhineve haksız olarak özel hukuka ait bir işlem tesisi ile maddizararın yol açıldığı iddiasınadayandığını, 4000 Sayılı kanun iledeğiştirilen 406 sayılı yasanın 1. Maddesinde “(Değişik fıkra: 05/11/2008-5809 S.K./67.mad) Posta ve telgraf tesis veişletilmesine ilişkin hizmetler T.C. Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğünce (PTT),telekomünikasyon hizmetleri ise yetkilendirilen işletmecilertarafından yürütülür.” hükmüne yerverildiğini, 4502 sayılı kanun ile de kurum isminin “TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü” adınıaldığını, davalı kurumun 22.02.2000 tarih ve 236972sayılı resmi gazetede yayınlanan ana statü’nün3. Maddesinin 1 numaralı bendinde bu Ana Statü ile Genel Müdürlüğüntüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir kamu iktisadikuruluşu olduğunun belirtildiğini, 233 sayılı KHK veAna Statü ile özerk bir tarzda ve ekonomik gereklere uygun olarakkarlılık ve verimlilik esaslarına göre yönetilmesiöngörülen iktisadi faaliyetleri bakımından özelhukuk hükümlerine tabi olduğunu,5584 sayılı kanunun46-545 maddelerinde kurum faaliyetleri sırasında doğanzararların nasıl ödeneceğinin düzenlendiğini, PTTidaresinin gördüğü bu hizmet nedeni ile kişi ve kurumarasında akdi bir ilişkinin bulunduğunu, kişitarafından bir ücret karşılığında işinyapılmasının istendiğini, idare tarafından da verilenücret karşılığında buyükümlülüğün yerine getirildiğini, bu akdiilişkinin ifası sırasında, bundan etkilenenlerinzararlarının da özel hukuk hükümlerine göreistenmesinin gerektiğini, bu nedenle davada adli yargı yeriningörevli olduğu görüşüne yer verilmekle 2247sayılı Kanunun 10 ve 13. maddeleri gereğince olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 09.05.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerineYargıtay Başsavcısı'nca 10.maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. I-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin davada adliyargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; davalı idarenintebligat işlemlerini usulüne aykırıyaptığından bahisle uğranıldığı ilerisürülen maddi zararın tazmini istemiyle açılmıştır. 17.07.1953 tarihliResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6145 sayılı Kanun ile“Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefonİşletmesi” kurulmuş; 1924 tarih ve 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000 sayılıKanun’la değiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetler Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü’nce (P.İ), telekomünikasyonhizmetleri ise Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmış; 27.1.2000 tarih ve 4502sayılı Kanun ile de “Türkiye Cumhuriyeti Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğü”adını almış olup, 22.2.2000 tarih ve 23972 sayılıResmi Gazete’de yayımlanan Ana Statü’nün“Hukuki Bünye” başlıklı 3. maddesinin 1numaralı bendinde, bu Ana Statü ile teşkil olunan TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı GenelMüdürlüğü’nün, tüzel kişiliğesahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiylesınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşu olduğubelirtilmiş ve aynı maddenin 2 numaralı bendinde de, 233sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmaküzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğunaişaret edilmiştir. Buna göre, Posta ve TelgrafTeşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten,tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu ise de, 233sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname ve Ana Statü ile, özerk bir tarzda veekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılındığı açıktır. Bu durumda, posta hizmetiniyürüten Kuruluş ile bu hizmetten yararlananlar arasındakihukuki ilişkinin, Kuruluşun günlük iktisadifaaliyetlerinden doğan bir özel hukuk ilişkisi niteliğinitaşıdığında kuşkuya yer yoktur. Öte yandan, 2.3.1950 tarihve 5584 sayılı Posta Kanununun yerini alan 9.5.2013 tarih ve 6475sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi kurulmuş olup, Kanun’un‘’ Kuruluş ‘’ başlıklı21.maddesinde; ‘’ (1) Bu Kanun ile kuruluş ve tescileilişkin hükümleri hariç olmak üzere 6102sayılı Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında bir anonimşirket kurulmuştur. (2) PTT'nin sermayesinintamamı Hazineye aittir. HazineMüsteşarlığının mülkiyet hakkı ilekâr payı hakkı saklı kalmak üzere ve kamunun paysahipliğinden kaynaklanan bütün mali hakları HazineMüsteşarlığında kalmak kaydıyla HazineMüsteşarlığının PTT'deki pay sahipliğinedayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkileri Bakanlıktarafından kullanılır. Bu hak ve yetkilerinkullanımına ilişkin her türlü mali ve hukuki sorumlulukBakanlığa aittir. (3) PTT, bu Kanun ve 6102sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayanhükümlerine göre Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğuBakanın uygun görüşü alınarak hazırlananesas sözleşmesinin Genel Kurul tarafındanonaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ilefaaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacakdeğişikliklerde Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve Hazine Müsteşarlığınınbağlı olduğu Bakanın uygun görüşüaranır. 6102 sayılı Kanunun ayni ve nakdî sermayesininvaz'ına müteallik hükümleri ile 414 üncü maddehükmü PTT hakkında uygulanmaz. (4) 16/7/1965 tarihli ve 697sayılı Ulaştırma ve Haberleşme HizmetlerininOlağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne SuretleYürütüleceğine Dair Kanun ile millî güvenlik vekamu düzeni gerekleri ve sıkıyönetim ve seferberlikhâllerinde posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır.‘’ hükümleri, ‘’ FaaliyetKonuları ve Nitelikleri ‘’ başlıklı22.maddesinde; (1)PTT; yurt içinde ve yurt dışında her türlütaşımacılık hizmetlerini de içerecek şekildeposta, koli, kargo ve lojistik hizmetleri, pul basımı vesatımı, denetlemeye ilişkin hükümleri saklıkalmak kaydıyla, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılıBankacılık Kanununa tabi olmaksızın, anılan Kanunkapsamında belirtilen faaliyet konuları ile ilgili olarak bankalarlayapacağı sözleşmeler doğrultusunda bankalara destekhizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma, adres bilgikayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmetsağlayıcılığı, elektronik ortam dâhil hertürlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler ile esassözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleriyürütür. (2) PTT, 2/4/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile FonlarınTürkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin DüzenlenmesiHakkında Kanun hükümlerine tabidir. (3) PTT'nin teşkilatı,sermaye miktarı, hisseleri, hesapları ve kârındağıtımına ilişkin esaslar esassözleşmesinde gösterilir. (4) PTT'nin yurt içinde veyurt dışında şirket kurma veya kurulu bulunanşirketlere ortak olmasına ilişkin usul ve esaslar BakanlarKurulu tarafından belirlenir. (5) PTT, uluslararası birlikve kuruluşların çalışmalarında, işletmeciolarak posta sektörünü temsil etmeye ve protokol yapmayayetkilidir. ‘’ hükümleri yer almakta olup, ‘’ Sorumluluk,Başvuru Hakkı ve Zamanaşımı ‘’başlıklı 29.maddesinde de; ‘’ (1) Hizmet akdiylegörev yapan işçiler hariç diğer PTTçalışanları ve acenteleri, PTT'nin paralarına vepara hükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarınakarşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak,rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerindeişledikleri suçlar ve ifa ettikleri görevlerinden doğansuçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır. (2) PTT hizmetleri ile ilgiliolarak herhangi bir talepte bulunmak ve PTT'nin sorumlu olduğuhâllerde dava etme hakkı o hizmetten yararlanana aittir. (3) PTT hizmetleri ile ilgiliolarak talepte bulunma ve dava açma hakkı faaliyet konusuişlemin tesisi tarihinden itibaren bir yılın sonundazamanaşımına uğrar. Bu süre, PTT'ye başvuru ilekesilir ve yapılan inceleme ve araştırmaların sonucununilgililere bildirildiği tarihte kesildiği yerden yeniden başlar.Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez. (4) PTT anlaşmazlıkkonusu olmayan posta hizmetine ait evrakı iki yıl saklamakzorundadır. Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkilikılınmış mercilere başvurulduğunun tebliğedilmesi hâlinde, anlaşmazlık konusu evrak ihtilafsonuçlanıncaya kadar saklanır. (5) Mahkemeye, icraya ve kanunlayetkili kılınmış mercilere başvurulmasıhâlinde zamanaşımı süresi hariç genelhükümler uygulanır.‘’ hükümleri yeralmaktadır. Benzer düzenlemeler, olay tarihi itibariyleyürürlükte bulunan 5584 sayılı Posta Kanununun 46– 55 inci maddelerinde de yer almaktadır. Belirtilen yasal düzenlemelerkarşısında, olayda bir idari işlem ya da eylemdendoğmuş bir zarar söz konusu olmayıp, postaalıcısının uğradığı zarardandolayı Kuruluşun tazmin yükümlülüğününsaptanmasına ilişkin bulunan davanın, özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yeri görevlibulunmaktadır. Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi vekilinin görevitirazının Ankara 8. İdare Mahkemesince reddine ilişkin kararınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi vekilinin görevitirazının Ankara 8. İdare Mahkemesinin 12.10.2015 günE:2015/2200 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 09.05.2016 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy