T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 282
KARAR NO : 2016 / 316
KARAR TR : 09.05.2016
ÖZET: Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yaparak emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının işten ayrılarak emekli olduğu tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle ödenmesi davalıdan tahsili istemiyle açtığı davanın, davacının 506 sayılı Kanun kapsamında çalıştığı döneme ilişkin olarak kıdem alacağının tazminini talep ettiği anlaşıldığından, 5521 sayılı Kanun gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N.Y.
Vekili :Av.İ.E.
Davalı : Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. E.S. (Adli Yargıda)
OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının Milli EğitimBakanlığı bünyesinde A. Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1988-2011 tarihleri arasında hizmetakdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortası ödenmediğindendavacının dışarıdan sigorta primi ödeyerek emekliolduğunu, SGK’dan emekli olmasına rağmen fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatı alamadığını belirterek; 3.000,00TL kıdem tazminatının işten ayrılarak emekliolduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ilebirlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargıda davaaçmıştır.
Davacıvekili bila tarihli dilekçe ile, bilirkişi raporu uyarıncadavasını 3.567,45 TL değerinde artırarak ıslahetmiştir.
Akçaabat1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla); 09.03.2016gün ve E:2015/268 K:2016/108 sayı ile, açılandavanın yargı yolu caiz olmaması nedeni ile reddine kararvermiş, 5521 sayılı Yasa’nın Geçici 1.maddesigereğince halen yürürlükte olan 5521 sayılıYasa’nın 8.maddesi gereğince tefhimden itibaren 8günlük yasal sürede temyiz edilmediğindenkesinleşmiştir
Davacıvekili bu kez aynı gerekçelerle ve 6567,00 TL istemle idari yargıyerinde dava açmıştır.
Trabzonİdare Mahkemesi: 18.04.2016 gün ve E:2016/446 sayı ile,“(…) Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda,davacı tarafından talep edilen kıdem tazminatınailişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı görevlibulunmaktadır.(…) ” şeklindeki gerekçe ile, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için adli yargıdosyası da temin edilerek dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan09.05.2016 günlü toplantısında:
Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, İdare Mahkemesince anılan Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğianlaşıldığından esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, T. HalkEğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğreticiolarak görev yaparak emekli olan davacı tarafından, 1988-2011tarihleri arasında fiilen çalıştığıgünler karşılığı kıdemtazminatının işten ayrılarak emekli olduğu tarihindenitibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle ödenmesi istemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişisigortalı olarak tanımlanmış; 79.madde ilebaşlayan Dördüncü Kısmında, primlereilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bukanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi,Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında,kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresindenkaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlaraise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanununun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı N.Y.’ın10.10.1988-31.10.2010 yılları arasında T. Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülkü amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ileAkçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesisıfatıyla)’nin 09.03.2016 gün ve 2015/268 Esas, 2016/108Karar sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi(İş Mahkemesi sıfatıyla)’nin 09.03.2016 gün ve2015/268 Esas, 2016/108 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 09.05.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy