T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 264
KARAR NO : 2016 / 304
KARAR TR : 9.5.2016
ÖZET: Ölümlü/Yaralamalı trafik kazası sonucu düzenlenen trafik kazası tespit tutanağının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacılar : 1-P. G.
2-O. G.
Vekilleri : Av. L.E.- Av. E.K. Davalı : Etimesgut Kaymakamlığı (İlçeEmniyet Müdürlüğü Polis Merkezi Amirliği) O L AY : Davacılar vekilidilekçesinde; 27.12.2015tarihinde müvekkili Perihan Gezer'e ait olup müvekkili OzancanGezer’in sevk ve idaresinde bulunan 06 .... 4697 plakalıaracın, Kürşat Caddesinden sola 817. Sokağadönüşünü tamamlamak üzere iken, arkasındamüvekkili takip eden 06 ...0659 plakalı aracın, müvekkilinsevk ve idaresinde bulunan araca sol arkadan çarpması sonucu maddihasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini,müvekkillere ait aracın kaza sonrası kavşağınortasında durduğunu; kaza sonucunda müvekkili ile yanındabulunan yolcunun hastanelere kaldırıldığını; buarada 06 DB 0659 plakalı araç sürücüsü veyanındakilerin kazaya karışan bu iki aracı yerinden hareketettirerek kavşak dışına, yolun sağma çektiklerini;ölümlü / yaralamalı trafik kazası tespittutanağını hazırlayan polis memurları olay yerinegeldiğinde, 06 ...0659 plakalı aracınsürücüsü ve yanındaki kişilerinanlattığı gerçek dışı beyanlara göretutanağı hazırladığını; müvekkili veyanında bulunan yolcunun veya kazayı gören 3. kişilerinbilgisini almayarak kanuna aykırı işlem yaptığını;o bölgeye ait kamera kayıtlarından ve tanıkanlatımlarından kazanın 06 ... 0659 plakalı aracınmüvekkilinin 06 ... 4697 plakalı aracını arkadan takipederken arka sol taraftan çarptığı ve karşıtarafın araçların yerini değiştirdiğininaçıklığa kavuşacağını ifade ederek; 27.12.2015tarihli ölümlü / yaralamalı trafik kazası tespittutanağının iptaline; taraflarınkusurlarının belirlenmesine; yeniden kaza tespittutanağının hazırlanmasına karar verilmesi istemiyle6.1.2016 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA BATI 2.SULH CEZA HAKİMLİĞİ:19.1.2016 gün ve Değ.İş. No: 2016/172, K:2016/172 sayıile, dilekçe ve ekinde maddi hasarlı trafik kazasıtespit tutanağının incelenmesinde; itiraz konusu trafik tespittutanağının idari bir işlem olduğu, bunakarşı 2577 sayılı yasa uyarınca idari işleminiptali için idare mahkemesinde iptal davasıaçılması gerektiği, Hakimliklerinin yetkisinin 5326sayılı yasa uyarınca kabahat türünden verilen idaripara cezalarının itiraz sonucu denetimini yapmak olduğu, kazatespit tutanaklarının Sulh Ceza Hakimliklerinin denetimindengeçebilecek mahiyette bir idari yaptırımiçermediği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 28/1-b maddesiuyarınca Sulh Ceza Hakimliğince incelenebilecek kararlardanolmadığı gerekçesiyle; itirazın 5326sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/1-b maddesi uyarınca reddine karar vermiş; yapılan itaraz Ankara Bati 1.SulhCeza Hakimliğince, 8.2.2016 gün ve Değ.İş.No:2016/399sayılı karar ile kesin olarak reddedilmiş ve görevsizlikkararı kesinleşmiştir. Davacılarvekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ANKARA 17.İDARE MAHKEMESİ: 8.4.2016 gün veE:2016/1037 sayı ile, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu'nun "Trafik Kazalarına El Koyma Ve Bilirkişilik"başlıklı 83. ve 112. maddesininbirinci fıkrasına, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’na dayanılarakçıkarılmış bulunan Karayolları TrafikYönetmeliği’nin, “Trafik Kazalarına ElKonulması” başlıklı 154. maddesi hükümlerineyer verdikten sonra; bu düzenlemelere göre, maddihasarlı ve yaralanmalı kaza tespit tutanağının, kazayakarışan taraflar arasında çıkabilecek hukukiuyuşmazlıkların çözümüne esas olacak vetrafik zabıtasınca düzenlenecek bir belge olduğu, idariişlem niteliği de bulunmayan bu belgenin, adli yargı yerlerindeçözümlenecek uyuşmazlıklarıngörümü sırasında o mahkemelercedeğerlendirileceği ve maddi hasarlı kaza tespittutanağına yönelik davanın idari yargı yerindegörülmesi olanağının bulunmadığı gerekçesiyle;davada idari yargının ve Mahkemelerinin görevliolmadığı sonucuna varıldığından, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosya incelemesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 9.5.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, ölümlü/yaralamalıtrafik kazasıtespit tutanağının iptali istemiyleaçılmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun “Trafik kazalarına el koyma vebilirkişilik” başlığını taşıyan83. maddesinde, “Trafik kazalarına; a) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, b) Kazanın oluşnedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespittutanağı düzenlemek üzere de trafik zabıtasıncael konulur. Trafik zabıtasınıngörevli olmadığı veya bulunmadığıkarayollarında meydana gelen kazalarda trafik kaza tespittutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir ve birörneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir. Karayollarında meydana gelenve yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarındatarafların anlaşması halinde ve fiil başka bir suçoluşturmuyorsa adli kovuşturma yapılmaz ve Türk CezaKanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz. Trafik kazalarında yoluntrafiğe kapandığı hallerde; trafik zabıtası veyagenel zabıta; iz ve delilleri kaybolmayacak şekildeişaretledikten ve gerekli işlemleri yaptıktan sonra, karayolunutrafiğe açmaya yetkilidir. Karayolunun trafiğekapanmasına ölümlü ve hayati tehlike yaratanyaralanmalı kazalar neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafikgüvenliğini etkiliyor ve başka bir yoldan geçişverilemiyorsa Cumhuriyet savcısının gecikeceğininanlaşılması halinde, gerekli işaretlemeleryapılıp araç ve ölüler kenara alınarak durumbir tutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır. Trafik zabıtası, usulkanunlarına göre görevlendirilirse, trafik kazalarındabilirkişilik yapar. Trafik kazaları, kaza tahkikmemurluğu, bilirkişilik ve bunlarda aranacak şartlar ilediğer esaslar yönetmelikte gösterilir.” hükmü; “Görevli ve Yetkili Mahkeme” başlıklı110.maddesinde, “ (Değişik: 11/1/2011-6099/14 md.) İşleteni veya sahibiDevlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, buKanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıdagörülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bufıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir.” hükmü; “Sürücübelgelerinin geri alınmasında ve iptalinde yetki”başlıklı 112.maddesinde, “ (Değişik:12/7/2013-6495/20 md.) Bu Kanunun 6 ncı maddesindesayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarınınyetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere,sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulhceza mahkemeleri karar verir. Bu Kanunun 51 inci maddesininihlali ve 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncüfıkralarında yazılı “100 ceza puanınıdoldurmak” eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin gerialınmasına yine bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılangörevliler yetkilidir. Sürücübelgelerinin geçici olarak geri alınması veya iptaline dairverilen kesinleşmiş mahkeme kararı örnekleri,sürücülerin sicillerine işlenmek üzere mahkemelerceilgili trafik birimlerine gönderilir. Bu Kanuna göregörülen davalar, diğer kanunlara göre görülendavalarla birleştirilemez. Askeri araçlarısüren kişiler ile asker kişilerin bu Kanunda yazılısuçlarla ilgili davalarına da bu mahkemelerde bakılır. Askeri görev ve hizmetlerinyürütülmesi sırasında askeri araçsürücülerinin asker kişilere karşıişledikleri trafik kazalarıyla ilgili suçlarda 25/10/1963 tarihlive 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve YargılamaUsulü Kanunu hükümleri saklıdır.” hükmü,yine aynı Yasanın “Suç ve cezatutanakları” başlıklı 114.maddesinde “–(Değişik: 18/1/1985-KHK 245/13 md.; Değiştirilerek kabul:28/3/1985-3176/13 md.) (Değişik birincifıkra : 3/5/2006 - 5495/3 md.) Bu Kanunda yazılı trafiksuçlarını işleyenler hakkında yetkisınırları içinde Emniyet GenelMüdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığıpersoneli ile Ulaştırma Bakanlığının veKarayolları Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerininil ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkilikılınmış personelince tutanak düzenlenir. Birkaç trafiksuçunun bir arada işlenmesi halinde her suç içinayrı ceza uygulanır. (Değişik fıkra:3/11/1988 - 3493/48 md.) Yargı yetkisine giren suçlarla ilgilitutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günüiçinde gönderilir. (…) Bu maddenin uygulanmasınaait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. (Ek fıkra: 3/7/2003-4916/32md.) Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir. Kredikartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarınaaktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar MaliyeBakanlığınca belirlenir.” hükmü yeralmıştır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’na dayanılarakçıkarılmış bulunan Karayolları TrafikYönetmeliği’nin, “Trafik Kazalarına EIKonulması” başlıklı 154. maddesinde, “Trafikkazalarına el konulmasında aşağıda gösterilenesas ve usuller uygulanır. a) Trafik kazalarına; 1) Adli yönden gereğiyapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, 2) Kaza nedenlerini, iz vedelillerini belirleyecek “Kaza Tespit Tutanağı”düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca (polis veyajandarma), el konulur. Trafik zabıtasınıngörev alanı dışında kalan yerler ile elkoyamadığı durumlarda, trafik kaza tespit tutanağı,örneğine uygun olarak mahalli zabıta tarafındandüzenlenir ve bir örneği o yerin trafik zabıtasınagönderilir.(…)” denilmiş; aynıYönetmeliğin, “Trafik Kazalarına ilişkinişlemler” başlıklı 156. maddesinde de, “(Değişik:RG-21/3/2012-28240) Trafik kazaları ile ilgiliolarak yapılacak işlemlerde aşağıdaki usul ve esaslaruygulanır. a) Trafik kazası tespittutanağının düzenlenmesi 1) Örneğine uygunolarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışansürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar veyazarar, gün ve saat ile gerekli görülen diğer hususlarbelirtilmek üzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokidegösterilir. Tutanağa kazazedelerin olay yerindeki ölüm veyayaralanma durumu işlenir. Trafik Kazası TespitTutanağı; soruşturma evrakına eklenmek, dosyasındasaklanmak ve sayısına göre taraflara verilmek üzere yetersayıda düzenlenir. Trafik kazası tespittutanağının düzenlenmesi ile tutanakta yer alan bilgilerinbir veri tabanında toplanmasına ve bu bilgilerin ilgili taraflarlapaylaşımına ilişkin usul ve esaslar Emniyet GenelMüdürlüğünce belirlenir. 2) Trafik kazası tespittutanağı düzenlemeye 154 üncü maddenin (a) bendigereğince trafik zabıtası ve genel zabıtanıngörevli personeli yetkilidir. Tutanaklar en az iki görevlitarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı veya hasarlıkazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde dedüzenlenebilir. Ancak, Türk SilahlıKuvvetlerine ait araçların karıştığıtrafik kazalarında bir askeri temsilcinin bulundurulması mecburidir. 3) Tutanak düzenleyenler,tutanakta taraflar için kusur oranı belirtmeksizin sadecekazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlalettiğini belirtirler. 4) Karayolu üzerindeölüm veya yaralanma ile sonuçlanıp, olay yerindeki iz vedelillerin tespit ve değerlendirilmesi sonucunda trafik kazasıolduğu anlaşılan durumlarda; kazaya karışan taraf veyaunsurlardan birinin, birkaçının ya da tamamının olayyerinden ayrılmış olması halinde de trafik kazasıtespit tutanağı düzenlenir. 5) Önceden meydanagelmiş veya olay yerinden kaldırılmışaraçların karıştığı ve yalnız maddihasarla sonuçlanan kazalar için trafik zabıtası vegenel kollukça hasar tespitine dair kazaya karışanlaraverilmek üzere tutanak veya rapor düzenlenmez. Bu durumlarda hasartespitleri ilgililerin sigortalarına veya yetkili mahkemelerebaşvurmaları suretiyle yapılır. Ancak; Can, mal ve trafikgüvenliğini etkileyen veya yolun trafiğekapandığı maddi hasarlı trafik kazalarında, kazayakarışanların kazanın oluşuna göre iz ve delilleriişaretleyerek, mümkün olduğu takdirde olay yerininfotoğraflarını çekerek araçlarını enyakın ve uygun yerlere çekmeleri, Karayolu üzerinde birdenfazla sayıda aracın karıştığı sadece maddihasarla sonuçlanan ve tarafların bu Yönetmelikçerçevesinde Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağıdüzenlemediği trafik kazalarında; taraflara aitaraçlardan en az birinin olay yerinde bulunması ve olay yerindekiiz ve delillerden kazanın oluşumu ile o yerde meydana geldiğinekanaat getirilmesi, hallerinde görevlilercetrafik kazası tespit tutanağı düzenlenir. b) Kaza istatistikleri Kazaların nedenlerini tespitetmek ve alınacak tedbirlerin belirlenmesinde kullanılmak üzere,trafik kazası tespit tutanaklarındaki bilgilerdenyararlanılarak, kazaya el koyan birimlerce örneğine uygunistatistik formu düzenlenir. Düzenlenen istatistik formları,her ilde şehiriçi trafik denetleme şubemüdürlüklerinde toplanarak, il genelinde değerlendirmesiyapıldıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğünegönderilir.” hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde,idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları idari dava türleri arasındasayılmıştır. Bu düzenlemelere göre, trafikkazası tespit tutanağı, kazaya karışan taraflararasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarınçözümüne esas olacak ve trafik zabıtasıncadüzenlenecek bir belge olup, idari işlem niteliği de bulunmayanbu belgenin, adli yargı yerlerinde çözümlenecekuyuşmazlıkların görümü sırasında omahkemelerce değerlendirilecek olduğundan, ölümlü/yaralamalımaddi hasarlı kaza tespit tutanağına yönelik davanınidari yargı yerinde görülmesi olanağıbulunmamaktadır. Bu durumda, davacıtarafından; ölümlü/yaralamalı trafik kazasıtespit tutanağına itirazen açılan ve idari yargıyerinde görülmesi olanağı bulunmayan davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Ankara 17.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Ankara Batı 2.Sulh Ceza Hakimliğince verilen19.1.2016 gün ve Değ.İş. No: 2016/172, K:2016/172sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 17. İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Ankara Batı 2.Sulh CezaHakimliğince verilen 19.1.2016 gün ve Değ.İş.No:2016/172, K:2016/172 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 9.5.2016 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy