T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 281
KARAR NO : 2016 / 315
KARAR TR : 09.05.2016
ÖZET: Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yaparak emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının işten ayrılarak emekli olduğu tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili istemiyle açtığı davanın, davacının 506 sayılı Kanun kapsamında çalıştığı döneme ilişkin olarak kıdem alacağının tazminini talep ettiği anlaşıldığından, 5521 sayılı Kanun gereğince ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :İ.S.
Vekili :Av.İ.E.
Davalı : Milli EğitimBakanlığı
Vekilleri :Av. D.K. & Av. E.G. (Adli Yargıda)
OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının Milli EğitimBakanlığı bünyesinde Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1983-2007 tarihleri arasında hizmetakdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden davacının dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK’dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günleriçin kıdem tazminatı alamadığınıbelirterek; 3.000,00 TL kıdem tazminatının iştenayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan enyüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adliyargıda dava açmıştır.
Davacıvekili 11.09.2015 havale tarihli dilekçe ile, bilirkişi raporuuyarınca davasını 2.873,22 TL değerinde artırarakıslah etmiştir.
Trabzon2. İş Mahkemesi: 15.10.2015 gün ve E:2015/114 K:2015/443sayı ile, davanın kabulü ile, brüt 5.873,22 TL kıdemtazminatı alacağının 19/12/2007 tarihinden itibarenbankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdantahsili ile davacıya ödenmesine karar vermiş; karar davalıvekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay7. Hukuk Dairesi:09.12.2015 gün ve E:2015/41133 K:2015/24826 sayıile, “(…) olayda, davacının Milli EğitimBakanlığı bünyesinde Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde dışarıdan ücretliusta öğretici olarak görevlendirildiği, davacıyaücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılankararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen dersücretleriyle ödendiği anlaşılmaktadır.Davacının sosyal güvenlik hukuku yönünden SosyalSigortalar Kurumu kapsamında gösterilmesi işsözleşmesi ile çalıştığınıgöstermez. Davacı 657 sayılı yasanın 89. maddesindebelirtilen statü içinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayıile görevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasındaiş sözleşmesi bulunmamaktadır. Statü hukukuna tabiolduğunun kabulü gerekir. Aradaki hukuki ilişki işsözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez. Bu hukukiolguya göre uyuşmazlığın çözüm yeriidari yargı olmalıdır..(…)” şeklindekigerekçe ile hükmün bozulmasına karar vermiştir.
Trabzon 2.İş Mahkemesi:10.03.2016 gün ve E:2016/90 K:2016/84 sayıile, Yargıtay bozma ilamına uyarak davanın yargı yolu caizolması nedeni ile reddine karar vermiş; verilen karar 07.04.2016tarihinde kesinleşmiş ve bu şekilde şerh edilmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı gerekçelerle ve 5873,00 TL istemle idari yargıyerinde dava açmıştır.
Trabzonİdare Mahkemesi: 11.04.2016 gün ve E:2016/441 sayı ile,“(…) Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Bu durumda,davacı tarafından talep edilen kıdem tazminatınailişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı görevlibulunmaktadır.(…) ” şeklindeki gerekçe ile, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için adli yargıdosyası da temin edilerek dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 09.05.2016 günlütoplantısında:
Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre, İdare Mahkemesince anılan Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğianlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, TrabzonHalk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ustaöğretici olarak görev yaparak emekli olan davacıtarafından, 1983-2007 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatının iştenayrılarak emekli olduğu tarihinden itibaren en yüksek mevduatfaizi uygulanmak suretiyle ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerindeveya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalıolarak tanımlanmış; 79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi,Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında,kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresindenkaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlaraise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun1. maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan hertürlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.)
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı İlhanSaka’nın 03.11.1983-29.06.2007 yılları arasındaTrabzon Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatının ödenmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülkü amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Trabzon2. İş Mahkemesinin 10.03.2016 gün ve 2016/90 Esas, 2016/84 Kararsayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare Mahkemesi’ninBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 2. İş Mahkemesinin10.03.2016 gün ve 2016/90 Esas, 2016/84 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 09.05.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy