T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 242
KARAR NO : 2016 / 285
KARAR TR : 09.05.2016
ÖZET: Davacı şirkete kasko sigortası ile sigortalı bulunan araçta; yola dökülen maddenin yolu kayganlaştırması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan ve sigortalıya ödenen hasar bedelinin, olayda kusuru bulunan davalılardan rucuen tazmini istemi ile açılan davanın, 2918 sayılı Kanun’un 110. Maddesi gereğince, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A. Sigorta A.Ş. Vekili :Av.F.P. Davalılar :1.İstanbul Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı Vekili :Av.M.Ö.T. 2.Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili :Av.A.S. 3.Pendik Belediye Başkanlığı Vekili :Av.F.A. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirkete kasko filo sigortası ile sigortalı bulunan davadışı SHS Araç Kiralama Lojistik ve OtomotivA.Ş.’ne ait 34….. plakalı aracın, 18.08.2014tarihinde Sabiha Gökçen istikameti bağlantı yolunda seyirhalinde iken yolun kaygan olması ve yola dökülen kaygan maddenintemizlenmemesinden dolayı 54….. plakalı araçlaçarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazasımeydana geldiğini, meydana gelen kazada aracın seyir halindeolduğu yolun gerekli bakım ve onarımından sorumlu olandavalı idarelerin hizmet kusurlarının bulunduğunu,sigortalı araç hasarının hak sahibi şirketeödendiğini ve sigortalının haklarına halefolduğunu belirterek; 12.519,60 TL tazminatın ödemegünü olan 03.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziile birlikte davalı kurumdan rücuen tahsiline karar verilmesi istemiile adli yargı yerinde dava açmıştır. İstanbulAnadolu 16.Asliye Hukuk Mahkemesi: 31.03.2015 gün ve 2014/486 Esas,2015/135 Karar sayılı kararı ile; idarenin hizmet kusurundankaynaklanan davalar, tam yargı davası olup, 2577 sayılıİdari Yargılama Usul Kanununun 2/1-b maddesi gereğinceyargılama yapma görevinin idari yargıya ait olduğunu, davalıidarelerin husumet savunmalarının idari yargıda yapılacakyargılama sonucu değerlendirilmek üzere yargı yeribakımından davanın reddine karar vermek gerektiğinibelirterek; görev nedeniyle davanın usulden reddine kararvermiş, verilen karar davacı vekili tarafından temyizedilmiştir. Yargıtay17.Hukuk Dairesi: 11.11.2015 gün ve 2015/15292 Esas, 2015/11991 Kararsayılı kararı ile; hükmün onanmasına karar vermiş, 1086sayılı Yasa’nın Geçici 2. ve 6100 sayılıYasa’nın Geçici 3.maddesi gereğince halenyürürlükte olan 1086 sayılı Yasa’nın440.maddesi gereğince kararın kesinleştiği tespitedilmiştir. Davacıvekili bu kez aynı taleplerle; idari yargı yerinde davaaçmıştır. İstanbul 13.İdare Mahkemesi: 22.03.2016 gün ve 2016/322 Esas sayılıkararı ile aynen: “2918 sayılı Yasanın 19.1.2011tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının, dolayısıylaiş bu uyuşmazlığın görüm veçözümünde; 2918 sayılı Yasa hükümleriçerçevesinde görüm ve çözümündeadli yargının görevli olduğu sonucunavarılmıştır.” şeklindeki gerekçesi ile davada adli yargınıngörev alanına girdiğini belirterek, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleri uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiş,dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan09.05.2016 günlü toplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’ninadli yargı,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirketekasko sigortası ile sigortalı bulunan 34….. plakalıaraçta; 18.08.2014 tarihinde İstanbul Avcılar SabihaGökçen istikameti bağlantı yolunda seyir halinde ikenyola dökülen maddenin yolu kayganlaştırması sonucu meydanagelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan hasar sebebiylearaç sahibine ödenen hasar bedelinin olayda kusuru bulunandavalılardan rucuen tazmini istemi ileaçılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davanın, olay tarihinde İstanbul Avcılar SabihaGökçen istikameti bağlantı yolunda seyir halinde ikenyola dökülen maddenin yolu kayganlaştırması nedeniyle meydanagelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan zararın, olaydakusuru bulunan davalılardan rucuen tazmini istemi ile İstanbul Anadolu16.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı, İstanbulAnadolu 16.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 31.03.2015 gün ve 2014/486Esas, 2015/135 Karar sayılı kararı ile davayı görevyönünden reddettiği, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay17.Hukuk Dairesi’nin 11.11.2015 gün ve 2015/15292 Esas, 2015/11991Karar sayılı kararı ile onama kararı verdiği,kararın bu şekilde kesinleştiği, bu kez İstanbul 13.İdareMahkemesi’nde dava açıldığı, İstanbul 13.İdareMahkemesi’nin 22.03.2016 gün ve 2016/322 Esas sayılı kararı ile davadaadli yargının görevli olduğu belirtilerek; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu’nun 19.maddesigereğince görevli yargı yerinin belirlenmesi amacı iledosyanın Mahkememize gönderildiğianlaşılmıştır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralıAnayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davaların görülmesive çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargı organlarıbakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile,çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden İstanbul 13.İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile İstanbul Anadolu16.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 31.03.2015 gün ve 2014/486 Esas,2015/135 Karar sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 13.İdare Mahkemesi’nin başvurusununkabulü ile İstanbul Anadolu 16.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin31.03.2015 gün ve 2014/486 Esas, 2015/135 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 09.05.2016 gününde, Üye SüleymanHilmi AYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.9.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671, 28.09.2015 günve E:2015/580, K:2015/592 sayılı kararında belirtmişolduğum düşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum.09.05.2016 ÜYE Süleyman Hilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy