T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 273 KARAR NO : 2016 / 311 KARAR TR : 9.5.2016 ÖZET: Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, emekli olması nedeniyle talep ettiği kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : F. T. Vekili :Av. İ. E. Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı Vekilleri : Av. D. K. & Av. E. G. &Av. E. S. O L A Y : Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıbakanlık bünyesindeki Trabzon Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde1986-2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile kadrosuz mevsimlikişçi statüsünde usta öğretici olarakçalıştığını ve sigortasınınödendiğini, tatil dönemlerinde usta öğreticilerinsigortaları ödenmediğinden davacı dadışarıdan sigorta primi ödeyerek emekli olduğunu, SGKdan emekli olmasına rağmen fiilen çalışmışolduğu günler için kıdem tazminatıalamadığını belirterek; davanın kabulü ilefazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik3.000,00 TL kıdem tazminatının işten ayrılarak emekliolduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ilebirlikte tahsiline karar verilmesi istemi ile adli yargı yerindedava açmıştır. Trabzon 2.İş Mahkemesi: 13.10.2015 gün ve 2015/58Esas, 2015/436 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulüile; 12.845,43 TL brüt kıdem tazminatının dava tarihindenitibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıtaraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermiş,verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 7.Hukuk Dairesi: 9.12.2015 gün ve E:2015/41131,K:2015/24825 sayılı kararında aynen; “…somut olayda davacınınMilli Eğitim Bakanlığı bünyesinde Halk EğitimMerkezi Müdürlüğünde dışarıdanücretli usta öğretici olarak görevlendirildiği,davacıya ücretlerinin 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununun 89. maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen ders ücretleriyleödendiği anlaşılmaktadır. Davacının sosyalgüvenlik hukuku yönünden Sosyal Sigortalar Kurumukapsamında gösterilmesi iş sözleşmesi ileçalıştığını göstermez. Davacı657 sayılı Yasanın 89.maddesinde belirtilen statüiçinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayı ilegörevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasındaiş sözleşmesi bulunmamaktadır. Statü hukukuna tabiolduğunun kabulü gerekir. Aradaki hukuki ilişki işsözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez. Bu hukukiolguya göre uyuşmazlığın çözüm yeriidari yargı olmalıdır. Mahkemece davadilekçesinin yargı yolu yanlışlığınedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ileişin esasına girilerek bir karar verilmesi bozmayıgerektirmiştir.” denilmek suretiyle temyiz olunan kararınbozulmasına hükmetmiştir. Trabzon 2.İş Mahkemesi: Yargıtay’ınbozma ilamına uyduktan sonra 10.3.2016 gün ve E:2016/91, K:2016/83sayılı kararı ile özetle; davada idari yargı yeriningörevli olduğundan bahisle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, tarafların kararı temyiz etmemesiüzerine söz konusu karar kesinleşmiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez idari yargı yerinde dava açmıştır. Trabzon İdare Mahkemesi: 11.4.2016 gün ve E:2016/439sayı ile özetle; “Davacının, 506 sayılıyasa yürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.” demek suretiyle 2247 sayılıKanun’un 19.maddesi gereğince görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Süleyman HilmiAYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 9.5.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle,Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Trabzon Halk EğitimMerkezi Müdürlüğü’nde usta öğreticiolarak görev yaparak 2014 yılında emekli olan davacıtarafından, 1986-2014 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatının 2014tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyleödenmesi istemiyle açılmıştır. 506 Sayılı SosyalSigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarakbir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir. Öte yandan, 4857sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğer taraftan; 5521sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesinde,“İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle(o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarındandoğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur. Bu mahkemeler: A) (Mülga:18/10/2012-6356/81 md.) B) İşçiSigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan haksahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz vedavalara da bakarlar. İş mahkemesikurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecekmahkeme tarafından, temsilci üyeler alınmaksızın, bukanundaki esas ve usullere göre bakılır. Fiili ve hukukiimkânsızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin topluolarak görevini yapamadığı hallerde de yukarıdakifıkra hükmü uygulanır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlikhukukundan kaynaklanan davaların görüleceği işmahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafındanbelirlenebilir.” denilmiştir. Dosya kapsamındayapılan incelemede; davacı F. T.’ın 17.11.1986 - 28.02.2014yılları arasında Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğü’nde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler için kıdemtazminatının ödenmesi istemiyle açıldığıanlaşılmıştır. Davacının, 506sayılı Yasa yürürlükte iken mahalli mülküamirin tasarrufu ile çalıştığı, idareylearasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdemtazminatının iş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğudikkate alındığında, uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Trabzon 2. İşMahkemesince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle Trabzon İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, Trabzon 2. İş Mahkemesince verilen 10.3.2016gün ve E:2016/91, K:2016/83 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 9.5.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy