T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 269
KARAR NO : 2016 / 307
KARAR TR : 09.05.2016
ÖZET: Trabzon Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak görev yaparak 2010 yılında emekli olan davacı tarafından, 1983-2010 tarihleri arasında fiilen çalıştığı günler karşılığı kıdem tazminatının 2010 tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : F.N.Y. Vekili :Av.İ.E. Davalı : Milli EğitimBakanlığı Vekili :Av. D.Ç. (Adli Yargıda) OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının Milli EğitimBakanlığı bünyesinde Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1983-2010 tarihleri arasında hizmetakdi ile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak çalıştığını,belirtilen tarihler arasında sigortasının ödendiğini,tatil dönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden davacının dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK’dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günleriçin kıdem tazminatı alamadığınıbelirterek; 3.000,00 TL kıdem tazminatının iştenayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan enyüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adliyargıda dava açmıştır. Davacıvekili 07.08.2015 havale tarihli dilekçe ile, bilirkişi raporuuyarınca davasını 5.436,82 TL değerinde artırarakıslah etmiştir. Trabzon2. İş Mahkemesi: 13.10.2015 gün ve E:2015/88 K:2015/438sayı ile, davanın kabulü ile, brüt 8.436,82 TL kıdemtazminatı alacağının dava tarihinden itibaren bankalarcamevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili iledavacıya ödenmesine karar vermiş; karar davalı vekilincetemyiz edilmiştir. Yargıtay7. Hukuk Dairesi:09.12.2015 gün ve E:2015/41132 K:2015/24827 sayıile, “(…) olayda, davacının Milli EğitimBakanlığı bünyesinde Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde dışarıdan ücretliusta öğretici olarak görevlendirildiği, davacıyaücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun89.maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılankararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen dersücretleriyle ödendiği anlaşılmaktadır.Davacının sosyal güvenlik hukuku yönünden SosyalSigortalar Kurumu kapsamında gösterilmesi işsözleşmesi ile çalıştığınıgöstermez. Davacı 657 sayılı yasanın 89. maddesindebelirtilen statü içinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayıile görevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasındaiş sözleşmesi bulunmamaktadır. Statü hukukuna tabiolduğunun kabulü gerekir. Aradaki hukuki ilişki işsözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez. Bu hukukiolguya göre uyuşmazlığın çözüm yeriidari yargı olmalıdır..(…)” şeklindekigerekçe ile hükmün bozulmasına karar vermiştir. Trabzon 2.İş Mahkemesi:10.03.2016 gün ve E:2016/89 K:2016/80 sayıile, Yargıtay bozma ilamına uyarak görevsizlik kararı kararvermiş; karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. Trabzonİdare Mahkemesi: 11.04.2016 gün ve E:2016/440 sayı ile,“(…) Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınıniş kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumda,davacı tarafından talep edilen kıdem tazminatınailişkin uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı görevlibulunmaktadır.(…) ” şeklindeki gerekçe ile, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için adli yargıdosyası da temin edilerek dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan09.05.2016 günlü toplantısında: İLK İNCELEME:Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesinceanılan Yasa’nın 19. maddesinde öngörülen usul veyönteme uygun biçimde başvuruda bulunulduğuanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkgörülmediğinden esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde usta öğretici olarak görevyaparak 2010 yılında emekli olan davacı tarafından,1983-2010 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı kıdem tazminatının 2010tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyleödenmesi istemiyle açılmıştır. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişisigortalı olarak tanımlanmış; 79.madde ilebaşlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir. Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile biriş sözleşmesine dayanarakçalıştırılan işçilerinçalışma şartları ve çalışmaortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemekolduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın dakonusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türlerive Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir. Diğer taraftan; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun1. maddesinde, “İş Kanununa göre işçisayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesininÇ, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerdeçalışanlar hariç) işveren veya işverenvekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlühak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur. Bu mahkemeler: A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81 md.) B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar. İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır. Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir. Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı F.N.Y.’nun16.11.1983-18.06.2010 yılları arasında Trabzon Halk EğitimMerkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içinkıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır. Davacının, 506 sayılı Yasayürürlükte iken mahalli mülkü amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Trabzon2. İş Mahkemesinin verdiği görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Trabzon İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Trabzon2. İş Mahkemesinin 10.03.2016 gün ve E:2016/89 K:2016/80sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,09.05.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy