T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 239
KARAR NO : 2016 / 282
KARAR TR : 9.5.2016
ÖZET: İcra müdürlüğünce yapılan ihale sonucu alınan taşınmaza ilişkin %18 olarak hesaplanan KDV oranının, % 1'e indirilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :M. A.
Vekilleri : Av. A.Ç., Av.H.D.(İdari Yargıda)
Davalılar : 1-Hasımsız (AdliYargıda)
2- Muğla Vergi Dairesi Başkanlığı (İdariYargıda)
O L A Y :Davacı, Muğla 1.İcra DairesiMüdürlüğünün E:2014/ 3554 sayılıdosyasında satışa sunulan daireyi 15.09.2015 tarihindeyapılan ihaleye katılarak 208.000,00 TL bedelle satınaldığını, bu bedel üzerinden %18 oranındatahakkuk ettirilen 37.440,00 TL tutarındaki Katma Değer Vergisini09.10.2015 tarihinde ihtirazı kayıtla ödediğini; daha sonra16.10.2015 tarihli dilekçe ile, Muğla 1.İcra DairesiMüdürlüğüne başvurarak, dairenin netalanının 150,00 m2 den küçük olmasına rağmen%18 olarak tahakkuk ettirilen hatalı KDV işleminin iptal edilmesini,KDV oranının %1 olarak belirlenerek fazladan ödemişolduğu 35.360,00 TL’nin iade edilmesini istediğini; bununüzerine Muğla 1.İcra Dairesinin, 19.10.2015 tarihli KararTensip Tutanağında; satışı istenilen gayrimenkulile ilgili olarak hazırlanmış olan 18.02.2015 tarihlibilirkişi raporunda gayrimenkulün(konut) 168,70 m2 brüt alanasahip olduğunun belirtildiğini, taşınmazınsatışının bilirkişi raporlarına istinadenhazırlanmış olduğunu,15.09.2015 tarihindesatışı yapılan taşınmazın satışişleminin İcra Mahkemesinin 2015/933 muhabere sayılı29.09.2015 tarihli yazıları ile kesinleşmiş olduğunu,bu aşamadan sonra gayrimenkulün alanının tespitedilemeyeceğini ve İ.İ.K’nun 16.maddesi gereğinceşikayet yolunun açık olduğunu belirterek, talebinireddettiğini; mimari projede yaptığı incelemede daireninnet alanının 115,50; Maliye Bakanlığının net alantanımına giren hususları dikkate alarak yapmışolduğu incelemede 133,50 m2 olduğunu hesapladığınıifade ederek; satın aldığı taşınmazın netalanının 150,00 m2 den küçük olması nedeniyle%1 olarak tahakkuk ettirilmesi gerekirken, usul ve yasalara aykırıolarak %18 olarak tahakkuk ettirilen Muğla 1.İcra DairesiMüdürlüğünün E:2014/ 3554 sayılı dosya ileilgili 19.10.2015 tarihli kararının iptali, KDVoranının %1 olarak belirlenmesi ile fazladan ödemişolduğu 35.360,00 TL’nin faizi ile birlikte iadesine karar verilmesiistemiyle, 23.10.2015 tarihinde, hasımsız olarak adli yargıyerinde dava açmıştır.
MUĞLAİCRA HUKUK MAHKEMESİ; 27.1.2016 gün ve E:2015/258,K:2016/25 sayı ile, İcra ve İflas Kanunu'nun Şikayet veŞartlar başlıklı 16. maddesinin, “Kanunun, hallinimahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereİcra ve İflas dairelerinin yaptığı muamelelerhakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır…”, Şikayet ÜzerineYapılacak Muameleler başlıklı 17. maddesinin, “Şikayeticra mahkemesince, kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahutdüzeltilir. / Memurun sebepsiz yapmadığı veyageciktirdiği işlerin icrası emrolunur.”hükümlerini içerdiği; Vergi Usul Kanunu'nun, KanununŞümulü başlıklı 1'inci maddesinin, "Bu kanunhükümlerinin ikinci maddede yazılı olanlardışında, genel bütçeye giren vergi, resim veharçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim veharçlar hakkında uygulanır.", Bölge İdareMahkemeleri İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu VeGörevleri Hakkında Kanun'un Vergi Mahkemelerinin Görevleribaşlıklı 6. maddesinin, "Vergi Mahkemeleri "a) Genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi,resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunlarınzam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları…çözümler" hükümlerini içerdiği;icra dairesi tarafından yapılan ihale sonucu vergi alınmasıişleminin kanuna aykırılığı iddiasının,yukarıda atıf yapılan maddeler uyarınca, şikayet yoluile İcra Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerektiği ilerisürülebilir ise de; icra mahkemesinin yetkisinin, anılanişlemin kanuna uygun olup olmadığının tespiti ileişlemin iptaliyle sınırlı bulunduğu; Yargıtay 12.H.D.nin 19.02.2015 tarih E.2014/29160 - K.2015/3305 sayılı birkararında "... Şikayetçi ihalealıcısının, KDV'nin %18 değil, %1 oranındaalınması talebinin reddine dair 25.02.2014 tarihli icramüdürlüğü işleminin iptali istemiyle icramahkemesine başvurduğu, mahkemece, re'sen Muğla Vergi DairesiBaşkanlığı şikayete dahil edilerek şikayetinkabulü ile müdürlük kararınınkaldırılmasına, %1 oranı üzerinden 410 TL KDValınması gerektiğine ve yargılama gideri ile vekaletücretinin müteselsilen davalılardan alınarak davacışikayetçiye verilmesine karar verildiğianlaşılmıştır. İhale alıcısınınicra mahkemesine başvurusu, icra müdürlüğüncehesaplanan KDV oran ve miktarına ilişkin olup, Vergi DairesiBaşkanlığı, icra takibinin tarafıolmadığından hasım olarak değerlendirilemez."görüşüne yer vermiş olduğu; dolayısıylaicra mahkemesinin, denetimi altında bulunmaları nedeniyle icra veiflas daireleri ile ilgili icrai karar verebilir ise de, İ.İ.K.'denkaynaklı sınırlı yetkisi nedeniyle, davanıntarafı olamayacak olan vergi dairesi aleyhine icrai bir kararoluşturmasının hukuka uygun olmayacağı; somutolayda, K.D.V.'nin Vergi Dairesi'nce tahsil edilmiş olması nedeniyle,salt icra müdürünün ret işleminin iptali sorunuçözemeyeceğinden, mahkemelerindeki davada tarafsıfatı bulunmayan bir kurum aleyhine de icrai hükümoluşturulamayacağı gerekçesiyle; davaya bakmayaadli yargı yolunun görevli olmaması nedeniyle dilekçeningörev yönünden reddine, davacının yetkili vegörevli Muğla Vergi Mahkemesinde dava açmakta muhtariyetinekarar vermiş; bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Bu kezDavacı vekili; müvekkili tarafından icra kanalıylasatın alınan konut niteliğindeki taşınmazınalanının 150 m2’nin altında bulunması nedeniyle, KDV oranının %1 olması gerekirken %18 oranındanuygulanmasının usul ve yasalara aykırı olduğugerekçesiyle; fazla alınan 35.360,00 TL. KDV’nin, ödemetarihi olan 09.10.2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıidareden alınarak müvekkiline iadesi istemiyle; 18.2.2016 tarihindeMuğla Vergi Dairesi Başkanlığına karşı idariyargı yerinde dava açmıştır.
MUĞLA VERGİ MAHKEMESİ; 23.2.2016 günve E:2016/295, K:2016/196 sayı ile, 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun "Şikayet ve Şartlar"başlıklı 16.maddesinde; "Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir." hükmünün; "Şikayet üzerine yapılacak muameleler"başlıklı 17.maddesinde; "Şikayet tetkik merciince,kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir.Memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur." hükmünün; "Tetkik mercii"başlıklı 4. maddesinde; "İcra ve iflasdairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerleitirazların incelenmesi icra tetkik mercii hakimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafındanyapılır. İş durumunun gerekli kıldığıyerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlugörüşü ile Adalet Bakanlığınca icra tetkikmerciinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra tetkik merciidaireleri numaralandırılır. İcra tetkik merciinin birdenfazla dairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hakimler ve Savcılar Yüksek kuruluncabelirlenir. Her icra tetkik mercii hakimi, kendisine Adli Yargı AdaletKomisyonu Başkanlığınca dönüşümlüolarak bağlanan icra ve iflas dairelerinin muamelelerine yönelikşikayetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetim vedenetimlerini yapar, idari işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulhmahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet veitirazların tetkik mercii o mahkemenin hakimidir."hükmünün yer aldığı; hal böyle iken,İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan taşınmaza ilişkin, icramüdürlüğünce yapılan katma değer vergisitahakkukunun kanuna aykırılığı iddiasınınşikayet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği, Mahkemenin incelemeyi, söz konusuicra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygunolup olmadığı hususunda karar vereceği; adliyargılamanın bir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesi gerektiği; nitekim, UyuşmazlıkMahkemesi'nin 13.05.2013 gün ve E:2013/250, K2013/651 sayılıkararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun15’inci maddesinin 1'inci fıkrasının (a) bendiuyarınca, davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan9.5.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasanın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında anılan Kanun'un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece adli yargıdosyası da temin edilmek suretiyle mahkememize gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Muğla 1. İcra Dairesi Müdürlüğü'nün E:2014/3554sayılı dosyası kapsamında ihale sonucu alınantaşınmaza ilişkin olarak, fazladan hesaplanan katma değervergisi tahakkuku nedeniyle icra müdürlüğüneyapılan başvurunun reddi işleminin; katma değer vergisinin%1 oranında hesaplanması gerekirken %18 oranındahesaplandığı ileri sürülerek iptali ve fazladan tahsiledilen verginin, ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte iadesiistemiyle açılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanununun “Şikayet veŞartlar” başlıklı 16. maddesinde;“(Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.) Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır.
Birhakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemedebırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.” hükmüne; “Şikayetüzerine yapılacak muameleler” başlıklı 17.maddesinde; “Şikayet icra mahkemesince, kabul edilirse şikayetolunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir.
Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur.” hükmüne; “Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde ise; “Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.)
(Değişikbirinci fıkra: 17/7/2003-4949/1 md.) İcra ve iflâs dairelerininmuamelelerine karşı yapılan şikâyetlerleitirazların incelenmesi icra mahkemesi hâkimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkimtarafından yapılır. İş durumunun gereklikıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesihâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet KomisyonuBaşkanlığınca dönüşümlü olarakbağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelikşikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetimve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar.
İcrayetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacakşikayet ve itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir.”hükmüne yer verilmiştir.
Olayda, davacının, Muğla 1.İcraDairesi Müdürlüğünün E:2014/ 3554sayılı dosyası kapsamında satışa sunulanMuğla İli, Menteşe İlçesi, Karabağlar Mevkii,tapunun 1158 ada, 27 parsel numarasında kayıtlı 6.169,74 m2büyüklüğündeki taşınmaz üzerine inşaedilmiş 9053/616974 arsa paylı C Blok 1.kat 5 nolubağımsız bölümü, 15.09.2015 tarihindeyapılan ihaleye katılarak 208.000,00 TL bedelle satınaldığı, satış işleminin kesinleşmesindensonra anılan bedel üzerinden %18 oranında tahakkuk ettirilen37.440,00 TL tutarında Katma Değer Vergisi ödediği; dahasonra, taşınmazın net alanının 150,00 m2’denküçük olduğundan bahisle, %18 olarak tahakkuk ettirilenKDV işleminin iptal edilmesini, KDV oranının %1 olarakbelirlenerek fazladan ödemiş olduğu 35.360,00 TL’niniadesini istediği; isteminin Muğla 1.İcra DairesiMüdürlüğünün 19.10.2015 gün ve E:2014/ 3554sayılı kararıyla reddedildiği; bunun üzerine, başvurusunun reddine ilişkin işleminin iptali ile fazladantahsil edilen verginin, ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte iadesiistemiyle dava açtığıanlaşılmıştır.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Mevzuathükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde, İcraMüdürlüğü tarafından yürütülen takipkapsamında yapılan ihale sonucunda alınan taşınmazailişkin, icra müdürlüğünce verilen % 18oranında KDV ödenmesine dair kararın, kanunaaykırılığı iddiasının şikayet yolu ileİcra Mahkemesinde çözümleneceği, mahkemeninincelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak,anılan işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususundakarar vereceği kuşkusuzdur. Adli yargılamanın birparçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,İcra Müdürlüğünün tesis ettiği birişlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, buişlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargıyerince çözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı yeri görevli olduğundan, Muğla İcraHukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Muğla İcra Hukuk Mahkemesi’nin 27.1.2016 gün veE:2015/258, K:2016/25 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 9.5.2016 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy