T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 248
KARAR NO : 2016 / 290
KARAR TR : 09.05.2016
ÖZET: Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğü’nde usta öğretici olarak görev yapan davacının, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinden bahisle, kıdem tazminatı alacağının fesih tarihinden itibaren, yıllık izin ücreti alacağının dava tarihinden itibaren, Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) ücreti’nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle açtığı davanın, davacının 4857 ve 5510 sayılı Kanunlar çerçevesinde idare ile yapılan hizmet sözleşmesi çerçevesinde çalıştığı döneme ilişkin alacaklarının tazminini talep ettiği anlaşılmakla, 5521 sayılı Kanun uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : S.S.
Vekilleri : Av.M.Ö.
Davalı : Milli EğitimBakanlığı
Vekili : Av.A.G.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; davacının 05.01.2007 tarihindenitibaren davalı Milli Eğitim Bakanlığı,Çanakkale İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ç.K. Mesleki ve Teknik Anadolu LisesiMüdürlüğü’ndeçalıştığını, davacınınçalıştığı 8,5 yıl boyunca İşKanunu gereği hiçbir zaman yıllık izin kullandırılmadığını,Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde (UBGT) deçalıştığını ancak buçalışmalara ilişkin ücretininödenmediğini, en son olarak işveren davalınınİş Kanununa aykırı biçimde 20.03.2015 tarih, 910-185sayılı yazı ile gerçeğe aykırı bahanelerüretilerek Nisan ayı içinde iş yerindeçalışmasının engellendiğini, bu koşullardaişyerinde çalışma imkanı kalmayandavacının, iş akdini iş kanunu gereği 4866sayılı ihtarnamesi ile işçilik haklarını talepettiğini, davacının son aldığı aylıkücretin 1.920,00 TL olduğunu belirterek; fazlaya ilişkin talepve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 4.000,00 TL kıdemtazminatı alacağının fesih tarihinden itibaren mevduatauygulanacak en yüksek banka faizi ile, 1.000,00 TL yıllık izinücreti alacağının dava tarihinden itibaren yasal faizi ilebirlikte, 1.000,00 TL Ulusal Bayram ve Genel Tatil ücreti’nin davatarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdantahsiline karar verilmesi istemi ile 18.05.2015 tarihinde adli yargıyerinde dava açmıştır.
Çanakkale İşMahkemesi: 06.07.2015gün ve 2015/161 Esas, 2015/263 Karar sayılı kararı ileözetle, davacı ile davalı bakanlığa bağlı K. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğüarasında yapılmış olan sözleşmenin 27.12.2016tarihli ve 21905 sayılı usta öğreticigörevlendirilmesi konulu Valilik makamı onayınadayandığı, Valilik onayı usta öğreticihakkında mevcut hukuki düzenlemelerin idari yargı alanınailişkin idari işlem olduğunu, bu kapsamda davacınınçalışmalarının İş Kanunu kapsamındaolmadığını, davacının talebininuyuşmazlık statü hukukunu ilgilendirdiğini ve davaya bakmagörevinin idari yargıya ait olduğunu gerekçegöstererek, dava dilekçesinin görev yönünden reddiile görevsizlik kararı verilmiş, verilen karar davacıvekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 9.Hukuk Dairesi: 28.09.2015 gün ve2015/23187 Esas, 2015/26424 Karar sayılı kararı ile onanmaksuretiyle 28.09.2015 tarihinde kesinleşmiş, karara bu şekildeşerh edilmiştir.
Davacı vekili bu kezaynı gerekçelerle; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarısaklı kalmak kaydıyla 4.000,00 TL kıdem tazminatınınfesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka faizi,1.000,00 TL yıllık izin ücretinin dava tarihinden itibarenişletilecek yasal faizi, 1.000,00 TL Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UGBT) ücretinindava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birliktedavalıdan tahsiline karar verilmesi istemi ile idari yargı yerindedava açmıştır.
Çanakkale İdareMahkemesi:19.11.2015 gün ve 2015/873 Esas, 2015/912 Karar sayılıkararı ile; “…Davacıyı statüer yöndenmemur veya benzeri haklara ehil kamu görevlisi olarak kabul etmeye olanakveren herhangi bir mevzuatın olayda tatbik edilmediği gibi aksinedavacının İş Kanunundan kaynaklı haklarınkendisine kullandırılmadığı ve bunların maddikarşılık olarak kendisine ödenmediğiiddiasını ileri sürdüğü, yine İşKanunu’nda yer alan haklı fesih müessesine atfensözleşmesini ihtarname olarak sonlandırdığınıözellikle belirttiği görülmektedir.
Öte yandan; dosyakapsamında yer alan 25/05/2015 tarih ve ../375 sayılıÇanakkale Valiliği K. Mesleki ve Anadolu LisesiMüdürlüğü yazısında, davacının;657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89.maddesiuyarınca ek ders ücreti karşılığında görevlendirildiği,işçi veya taşeron olarak vazife ifa etmediği belirtilmişsede, davacının talebe konu ettiği hususlarınkarşılığı iş akdi gereği bir işverenebağlı olarak çalışan kişilerin İşKanunu hükümleri uyarınca talep edilebileceği hak veistemler kabilinden olduğu, bu bağlamda; 1739 sayılı MilliEğitim Temel Kanun’nda usta öğretici istihdamınailişkin bir düzenleme yer asla bile bu husus iş bu davada ilerisürülen alacak haklarının özel hukuktadüzenlendiği gerçeğini değiştirmediği gibiaksine, uyuşmazlığın niteliğinde ayırt ediciözelliğin davacının Valilik oluruna dayalı olarak birkamu idaresi bünyesinde çalışıyorolmasının değil, talebe konu ettiği hususların, yanikullandırılmayan izin günleri ileçalışmış olduğu tatil günlerineilişkin hakların tazmini isteminin görevli yargı yerininbelirlenmesinde öncelikle dikkate alınması gerektiğiaçıktır.
Aksi halde; işçi veişveren ilişkilerini düzenleyen ve bu bakımdan özelhukuka tabi hükümlerin tatbikini gerektiren bir hususta, kamusalişlem ve eylemlerden mütevellit iptal ve tam yargı davalarınabakan idari yargı yerlerinin görevli kılınmasıneticesi doğacaktır.
Öte yandan; benzer biruyuşmazlıkta, 29/12/2014 tarih ve E:2014/1152, K:2014/1191sayılı kararı ile Uyuşmazlık Mahkemesi’ncegörevli yargı yerini Adli yargı yeri olduğuna karar verilmiştir.
Bu durumda; davacının,İş Kanununda yer verilen hakları ileri sürmek suretiyleaçmış olduğu iş bu davanın görüm veçözümünde Adli Yargı yeri (İş Mahkemesi)görevli olduğundan, işin esasını inceleme imkanıbulunmadığı sonucuna varılmıştır.”şeklindeki gerekçesi ile 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 15/1-a maddesi gereğincedavanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilenkarar 17.03.2016 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleşmiş, karar buşekilde şerh edilmiştir.
Davacı vekili,idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğunu önesürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ın katılımlarıylayapılan 09.05.2016 günlü toplantısında:
Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; Adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülenbiçimde olumsuz görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15. maddedebelirtilen yönteme uygun olarak davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerdeherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, MilliEğitim Bakanlığına bağlı Ç. K. Mesleki veTeknik Anadolu Lisesi Müdürlüğü’nde ustaöğretici olarak görev yapan davacının, işsözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinden bahisle,kıdem tazminatı alacağının fesih tarihinden itibaren, yıllıkizin ücreti alacağının dava tarihinden itibaren, UlusalBayram ve Genel Tatil (UBGT) ücreti’nin dava tarihinden itibarenişletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı SosyalSigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarakbir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…” denilmiş, aynı Yasanın“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasahükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkinhükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarİş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususunaKanunun 8.maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesinde,“İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle(o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur.
Bu mahkemeler:
A) (Mülga: 18/10/2012-6356/81md.)
B) İşçiSigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan haksahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz vedavalara da bakarlar.
İş mahkemesikurulmamış olan yerlerdeki bu davalara o yerde görevlendirilecekmahkeme tarafından, temsilci üyeler alınmaksızın, bukanundaki esas ve usullere göre bakılır.
Fiili ve hukukiimkânsızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin topluolarak görevini yapamadığı hallerde de yukarıdakifıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39md.) Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlikhukukundan kaynaklanan davaların görüleceği işmahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafındanbelirlenebilir.” denilmiştir.
Dava dosyalarınınincelenmesinden; davacının 657 sayılı Kanun’un 89.maddesi uyarınca ek ders ücretikarşılığında, davalı idare ile aralarındayapılan ve her yıl yenilenen "Ek Ders Görevi VerilerekGörevlendirilen Usta Öğretici Ferdi HizmetSözleşmesi" ile 2007 yılından itibaren Ç.Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi'nde ve uygulama birimlerinde ustaöğretici olarak çalıştığı, sonsözleşmesinin 20.03.2015 tarihinde sona erdiği; davacı ileyeniden sözleşme yapılmayarak iştençıkarıldığı, bunun üzerinedavacının, kıdem tazminatı, yıllık izinücreti alacağı ve UGBT alacağının tazminine kararverilmesi istemiyle bakılan davayı açtığıanlaşılmıştır.
Davacının, 4857 ve 5510sayılı Kanunlar çerçevesinde mahalli mülki amirintasarrufu ile çalıştığı, idareyle arasındabir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem ve ihbartazminatı ile fazla mesai, milli ve dini bayram, resmi tatilçalışmasından kaynaklanan alacakları ileyıllık izin ücreti alacağının İş Kanunundankaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,Çanakkale İş Mahkemesi’nin 06.07.2015 gün ve2015/161 Esas, 2015/263 Karar sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Çanakkale İş Mahkemesi’nin 06.07.2015gün ve 2015/161 Esas, 2015/263 Karar sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 09.05.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy