T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 213
KARAR NO : 2016 / 252
KARAR TR : 11.4.2016
ÖZET: İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A. Sigorta A.Ş.
Vekili :Av.N.K. & Av.H.K.
Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili :Av.E.K.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.12.2013günü Balıkesir Bigadiç karayolu 2.km’de meydanagelen çok araçlı trafik kazasında davacışirkete sigortalı bulunan aracın da hasargördüğünü, söz konusu hasar bedelinin araçsahibine ödendiğini, meydana gelen kazada davalı idarenin aslikusurlu olduğunu, ödenen bedelin davalı idareden tahsiliamacı ile Balıkesir 2.İcraMüdürlüğünün 2013/2310 Esas sayılıdosyasında takip başlatıldığını, ancakdavalının bu takibe itiraz etmesi nedeni ile durdurulduğunubelirterek; Balıkesir 2.İcra Müdürlüğü2013/2310 nolu dosyasındaki takibe davalının haksız veyersiz itirazı ile itirazın iptaline karar verilmesi istemi ile adli yargıyerinde dava açmıştır.
Balıkesir1.Asliye Hukuk Mahkemesi: 12.05.2015 gün ve 2014/302 Esas, 2015/234Karar sayılı kararı ile: “…Tüm dosyakapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/b maddesine göre,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan zarar görenler tarafından açılan tamyargı davaları idari yargının görev alanınagirmektedir. Bu kapsamda mahkememizce toplanan deliller ve sair tüm dosyakapsamına göre, davacının iddiaları hizmet kusurunadayanmakta olup, hizmet kusuruna ilişkin davanın İdareMahkemesinde açılması gerektiğinden, mahkememizin görevsizolması sebebiyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği”şeklindeki gerekçesi ile dava dilekçesinin reddine kararvermiş, verilen karar davacı vekili tarafından temyizedilmiştir.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi:05.11.2015 gün ve 2015/13401 Esas, 2015/11733 Karar sayılıkararı ile; hükmünonanmasına karar vermiş, verilen karar davacı vedavalı vekiline 23.12.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olup,taraflarca karar düzeltme yoluna başvurulmadığından 08.01.2016tarihinde kesinleşmiş, karara bu şekilde şerhedilmiştir. Davacıvekili bu kez aynı gerekçelerle; davacı şirketin hasarbedeli olarak ödediği 2062,50 TL tazminat bedelinin fazlaya dairtalep ve dava hakları saklı kalmak üzere olay tarihindenitibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan rücuen tazmini istemi ileidari yargı yerinde dava açmıştır. Balıkesir İdare Mahkemesi: 29.01.2016 gün ve 2016/5 Esassayılı ara kararı ile; …2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un "Yargı MercilerininUyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları"başlıklı 19. maddesinde; "Adli, idari, askeri yargı mercilerindenbirisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararıüzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veyaincelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararıveren merciin görevli olduğu kanısına varırsa,gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işinincelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değinerteler. Yargı merciince, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvurukararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir." hükmü yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacı vekilitarafından ilk olarak Balıkesir 1. Asliye Hukuk MahkemesininE:2014/302 esasına kayden dava açıldığı, budavada anılan Mahkemenin 12/05/2015 tarih ve K:2015/234 sayılıkararıyla davanın idare mahkemelerinde açılmasıgerektiğinden mahkemenin görevsizliği nedeniyle davadilekçesinin reddine karar verildiği, anılan kararın08/01/2016 tarihinde kesinleşmesi üzerine de bakılandavanın açıldığıanlaşılmaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun2. maddesinde; idari dava türleri; idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak tanımlanmış,aynı Kanun'un 15/1-a maddesinde; idari yargının görevalanına girmeyip adli veya askeri yargının görevalanına giren davaların reddedileceği hükmebağlanmıştır. Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun "Karayolu Trafik Güvenliği"başlıklı 13. maddesinde; "Karayolunun yapımı,bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütünkuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür..Buçalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikelidurum ve engeller bütün sorumluluk, bunları yaratankişilere ait olmak üzere zabıtaca kaldırılır,yapılan masraflar sorumlulara ödetilir." hükmüne, 110.maddesinde ise; "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafık kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayıhukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkezveya şubesinin sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda, bakılmakta olan davanın, davacı şirketesigortalı olan aracın, davalı idarenin yapımı, bakımıve işletilmesi ile görevli ve sorumlu olduğu yol üzerindeseyir halinde iken Balıkesir Bigadiç karayolu 2. kilometresindemeydana gelen trafik kazasından dolayı ödenen tutarıntazmini isteminden kaynaklandığı ve bu nedenle de işbuuyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun'dan doğan birsorumluluk davası niteliğinde olduğu anlaşılmakla,uyuşmazlığın görüm veçözümünde anılan Kanun'un yukarıdaaktarılan 110. maddesi uyarınca adli yargının görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 28/12/2015 tarih veE:2015/933, K:2015/957 sayılı kararı da bu yöndedir.”şeklindeki gerekçesi ile davanınadli yargının görev alanına girdiğini belirterek, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi hükümleri uyarınca görevliyargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanın ertelenmesine kararvererek dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 11.4.2016günlü toplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirketekasko sigortası ile sigortalı bulunan 10….. plakalıaraçta; davalı idarenin bakım ve sorumluluğunda bulunanyolun bakımsız, buzlanmış ve gerekli uyarıişaretleri yapılmamış olması nedeniyle meydana gelenzararın davalıdan rücuen tazmini amacıyla davacıtarafından Balıkesir 2.İcra Müdürlüğü2013/2310 Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe, davalıtarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamınakarar verilmesi istemiyle açılmıştır. 2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır. İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göre mahkemeyebaşvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerine göretetkik merciinden itirazın kaldırılmasını istemektir. İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır. Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır. (Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır. AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile,icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır. Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarhariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar olarak sayılmıştır. Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Balıkesir İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Balıkesir1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12.05.2015 gün ve 2014/302Esas, 2015/234 Karar sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Balıkesir İdare Mahkemesi’nce yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile, Balıkesir 1.Asliye HukukMahkemesi’nce verilen 12.05.2015 gün ve 2014/302 Esas, 2015/234Karar sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 11.4.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy