T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/195
KARAR NO : 2016/235
KARAR TR : 11.04.2016
ÖZET: Davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu öne sürülen zararın giderilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : R.T.
Vekili
:Av. M.C.A.
Davalı : Siirt BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. İ. A.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilineait 01 ZZ 896 Plakalı araçla Abdurrahman Kavak caddesiüzerinde seyir halindeyken, davalı idare tarafından mazgalçalışmalarının yapılması nedeniyle,araç trafiğinin Kızılay Petrol içindenverilmiş olmasıyla, buna ilişkin işaretlemelerinolmaması nedeniyle, sola manevra yapması sonucu kaza yapmışolduğunu, müvekkili lehine 13.780,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevitazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birliktedavalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
SİİRT 2. ASLİYEHUKUK MAHKEMESİ:24.2.2014 gün ve E:2013/1049, K:2014/212 sayı ile, toplanan deliller,taraf beyanları ve tüm dosya kapsamının incelenmesi ileyapılan yargılamada Kamu hizmeti görmekle yükümlüolan belediyelerin, kamu hizmeti sırasında verdikleri zararlardandolayı özel hukuk hükümlerine tabi olmadığı,kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilengörev ve yetkilerin kullanılması sırasında oluşanzararların niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlarolduğu, bu zararların tazmini amacıyla hizmet kusurlarınadayalı olarak İdari Yargılama Usulü HakkındakiKanun’un 2. maddesi hükmü uyarınca idari yargıyerinde tam yargı davası açılması gerektiği gerekçesiyle,dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, davanınyargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartıyokluğundan reddine karar vermiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BATMAN İDAREMAHKEMESİ: 21.4.2014 gün ve E:2014/534, K:2014/895 sayı ile,tazminat davasına konu uyuşmazlığın 2918Sayılı Kanun ile davalı idareye yüklenen görevleringereği gibi yerine getirilmediği iddiasından, başka birifadeyle, 2918 Sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklandığınıngörüldüğü, bu durumda, davalı idarenin gereklitedbirleri almadığı iddiasından kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünün 2918 Sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 110. maddesi hükmü uyarınca adliyargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığıgerekçesiyle davanın görev nedeniyle reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili 3.6.2014 günü Batman İdare Mahkemesikayıtlarına giren dilekçesi ile adli ve idari yargıyerlerince verilmiş olan görevsizlik kararları nedeniyleoluştuğunu öne sürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi isteminde bulunmuştur.
Batmanİdare Mahkemesi 18.6.2014 gün ve E:2014/534 sayılıyazısı ile Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmeküzere Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2013/1049 Esas sayılıdosyasını istemiş ve her iki dosyayı da mahkememizegöndermiştir.
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü 22.9.2014 gün ve E:2014/882,K:2014/881 sayı ile, davacı vekilinin istemi üzerine,Mahkememize gönderilen Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin davadosyasının incelenmesinden; görevsizlik kararının,duruşmaya gelen davacı vekiline sözlü olarak bildirilmesisuretiyle tebliğinin sağlandığı; ancak kararındavalı tarafa tebliğ edilmediği bu nedenle; söz konusukararın kesinleşmediğinin anlaşıldığı;görev uyuşmazlığına konu edilen kararlardan, Siirt 2.Asliye Hukuk Mahkemesi kararı kesinleşmediğinden, 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülenkoşulların gerçekleşmediği gerekçesiyle, 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan başvurunun, aynı Yasa’nın27. maddesi uyarınca reddine karar vermiş; UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığının 20.10.2014 günlüyazısı ile Batman İdare MahkemesiBaşkanlığına işi biten dosyalar iade edilmiştir.
Davacıvekili 20.01.2015 günü Batman İdare Mahkemesikayıtlarına giren dilekçesi ile Siirt Asliye HukukMahkemesinin E:2013/1049 esas sayılı kararınınkesinleştiğini ileri sürerek olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi isteminde bulunmuştur.
Siirt 2. AsliyeHukuk Mahkemesi 16.2.2015 günü, Mahkemelerince verilen 24.2.2014günlü hükmün 23.12.2014 tarihinde tebliğolunduğunu ve tarafların kararı temyiz etmemesi üzerinehükmün 8.1.2015 tarihinde kesinleştiğini tasdiketmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan11.04.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
I-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı idareninsorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğuöne sürülen zararın tazmin edilmesi istemiyleaçılmıştır.
2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışmausulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bukanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapımve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir.
Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birindeaçılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacınınaracıyla seyir halindeyken kaza yaptığı, bu kazaneticesinde oluştuğu önesürülen zararın tazminitalebiyle bakılan bu davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığın çözümündeadli yargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlakbir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklıdeğildir. Ancak, idari yargının denetimine bağlıolması gereken idari bir uyuşmazlığınçözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıyabırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarargörenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askerihizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçittemeydana gelmesi durumlarına göre farklı yargıkollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.)
Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir.
Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini,ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki vesorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.2.2014 gün veE:2013/1049, K:2014/212 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Siirt 2. Asliye HukukMahkemesinin 24.2.2014 gün ve E:2013/1049, K:2014/212 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 11.4.2016 gününde, Üye Süleyman Hilmi AYDIN’ın KARŞIOYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.9.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum. 11.4.2016 ÜYE SüleymanHilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy