T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/171
KARAR NO : 2016/217
KARAR TR : 11.04.2016
ÖZET : Davacının aleyhine sonuçlanan bir davada yaptığı temyiz başvurusunun süresinde olmadığından dolayı reddedildiği, bunun ise davalı kuruluşun tebligat işlemini hatalı yapmasından kaynaklandığından bahisle, uğranılan manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :B.K Vekili :Av. Ö.K. Davalı :Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Vekili : Av. R.A. O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde; eşinden boşanmasına ilişkinİstanbul 14. Aile Mahkemesinin 07/03/2013 tarih ve E:2011/20, K:2013/202sayılı kararının davacıya 22.05.2013 tarihindetebliğ edildiğini, 15 günlük yasal süresiiçinde 03.06.2013 tarihinde kararın temyiz edildiğini, ancakdosya içerisine dönen tebligat parçasında gerekçelikarar tebligat tarihinin 16.05.2013 olarak yazılması nedeniyle,yapılan temyiz başvurusunun süresindeolmadığından bahisle mahkemenin 19/07/2013 tarihli ekkararıyla reddedildiğini, bu red kararının da Yargıtay2. Hukuk Dairesince 13/05/2014 tarihinde onandığını;tebligat parçasının üzerine tebligat tarihi olarak16.05.2013 tarihinin yazılmasının temyiz isteminin reddinesebebiyet verdiğini ve temyiz hakkınıkullanamadığı için kesinleşen ilâm nedeniyleyüklü nafaka ve tazminat ödemek zorundakaldığını, PTT'nin kusurundan kaynaklanan bu olayınmaddi kayba uğramasına ve üzüntü duymasına yolaçtığını ifade ederek; 20.000,00 TL manevitazminatın ödenmesi istemiyle 03.06.2015 tarihinde PTT GenelMüdürlüğü aleyhine idari yargı yerinde davaaçmıştır. Davalı PTT AnonimŞirketi süresi içinde verdiği cevap dilekçesindeözetle; dava konusu edilen tebligat işleminin bir idari işlemolmadığını bu nedenle de açılan davaya bakmayaidari yargı yerinin görevli olmadığını;davanın adli yargı yerinde açılması gerektiğinidolayısıyla davanın görev yönünden reddine kararverilmesini savunmuştur. İSTANBUL 6. İDAREMAHKEMESİ :14.7.2015 gün ve E: 2015/1250 sayı ile, görülmekte olandavanın, davalı idareye atfedilen hizmet kusuru sebebiyleaçılan bir tam yargı davası olduğu ve budavanın görüm ve çözümünün idariyargı ve idare mahkemesinin görev alanı kapsamındakaldığı sonucuna varıldığıgerekçesiyle, davalı idarenin görev itirazının reddiile Mahkemelerinin bu davaya bakmakla görevli olduğuna kararvermiştir. Davalı idare vekilitarafından süresi içinde verilen dilekçe ile olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, davadosyası ile birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI :6475,6145 sayılı kanunlardan, 233 sayılı Kamu İktisadiTesebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameden ve Anastatüden sözederek, davacının temyiz isteminin temyizbaşvurusunun süresinde olmadığından dolayıreddedilmesinin davalı kuruluşun tebligat işlemini hatalıyapmasından kaynaklandığından bahisle uğranılanmanevi zararın tazmini nedeniyle açılan benzer davalarda,Uyuşmazlık Mahkemesinin verdiği 04/05/2015 tarih 2015/345-355E.K. ve 30.11.2015 tarih 2015/807-822 E.K. sayılı kararlarda daaçıklandığı üzere, belirtilen yasaldüzenlemeler karşısında, olayda bir idari işlem ya daeylemden doğmuş bir zarar söz konusuolmadığından, posta alıcısınınuğradığı zarardan dolayı Kuruluşun tazminyükümlülüğünün saptanmasınailişkin olarak açılan davanın, özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesigerektiği gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler: Ali ÇOLAK, YusufZiyaattin CENİK, Alaittin Ali ÖĞÜŞ, SüleymanHilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve Yüksel DOĞAN’ınkatılımlarıyla yapılan 11.04.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarıncayapılan incelemeye göre; davalı vekilinin anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. I-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacınınaleyhine sonuçlanan bir davada yaptığı temyizbaşvurusunun süresinde olmadığından dolayıreddedildiği, bunun ise davalı kuruluşun tebligat işleminihatalı yapmasından kaynaklandığından bahisle, uğranılan manevi zararın tazmini istemiyle açılmıştır. 17.07.1953 tarihliResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6145 sayılı Kanun ile“Türkiye Cumhuriyeti Posta, Telgraf ve Telefonİşletmesi” kurulmuş; 1924 tarih ve 406 sayılıTelgraf ve Telefon Kanunu’nun 10.6.1994 tarih ve 4000 sayılıKanun’la değiştirilen 1. maddesi ile, posta ve telgraf tesis veişletmesine ilişkin hizmetler Posta İşletmesi GenelMüdürlüğü’nce (P.İ), telekomünikasyonhizmetleri ise Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafındanyürütülecek şekilde yenidenyapılandırılmış; 27.1.2000 tarih ve 4502sayılı Kanun ile de “Türkiye Cumhuriyeti Posta ve TelgrafTeşkilatı Genel Müdürlüğü”adını almış olup, 22.2.2000 tarih ve 23972 sayılıResmi Gazete’de yayımlanan Ana Statü’nün“Hukuki Bünye” başlıklı 3. maddesinin 1numaralı bendinde, bu Ana Statü ile teşkil olunan TürkiyeCumhuriyeti Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü’nün,tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadiKuruluşu olduğu belirtilmiş ve aynı maddenin 2numaralı bendinde de, 233 sayılı KHK ve bu Ana Statühükümleri saklı kalmak üzere özel hukukhükümlerine tabi bulunduğuna işaret edilmiştir. Buna göre, Posta ve TelgrafTeşkilatı, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten,tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu ise de, 233sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KanunHükmünde Kararname ve Ana Statü ile, özerk bir tarzda veekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleridoğrultusunda yönetilmesi amacıyla, iktisadi faaliyetleribakımından özel hukuk hükümlerine tabikılındığı açıktır. Bu durumda, posta hizmetiniyürüten Kuruluş ile bu hizmetten yararlananlar arasındakihukuki ilişkinin, Kuruluşun günlük iktisadifaaliyetlerinden doğan bir özel hukuk ilişkisi niteliğinitaşıdığında kuşkuya yer yoktur. Öte yandan, 2.3.1950 tarihve 5584 sayılı Posta Kanununun yerini alan 9.5.2013 tarih ve 6475sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile Posta ve TelgrafTeşkilatı Anonim Şirketi kurulmuş olup, Kanun’un‘’ Kuruluş ‘’ başlıklı21.maddesinde; ‘’ (1) Bu Kanun ile kuruluş ve tescileilişkin hükümleri hariç olmak üzere 6102sayılı Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta veTelgraf Teşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında biranonim şirket kurulmuştur. (2) PTT'nin sermayesinintamamı Hazineye aittir. HazineMüsteşarlığının mülkiyet hakkı ilekâr payı hakkı saklı kalmak üzere ve kamunun paysahipliğinden kaynaklanan bütün mali hakları HazineMüsteşarlığında kalmak kaydıyla HazineMüsteşarlığının PTT'deki pay sahipliğinedayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkileri Bakanlıktarafından kullanılır. Bu hak ve yetkilerinkullanımına ilişkin her türlü mali ve hukukisorumluluk Bakanlığa aittir. (3) PTT, bu Kanun ve 6102sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayanhükümlerine göre Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve HazineMüsteşarlığının bağlı olduğuBakanın uygun görüşü alınarak hazırlananesas sözleşmesinin Genel Kurul tarafındanonaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ilefaaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacakdeğişikliklerde Kalkınma Bakanlığınıngörüşü ve Hazine Müsteşarlığınınbağlı olduğu Bakanın uygun görüşüaranır. 6102 sayılı Kanunun ayni ve nakdî sermayesininvaz'ına müteallik hükümleri ile 414 üncü maddehükmü PTT hakkında uygulanmaz. (4) 16/7/1965 tarihli ve 697sayılı Ulaştırma ve Haberleşme HizmetlerininOlağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne SuretleYürütüleceğine Dair Kanun ile millî güvenlik vekamu düzeni gerekleri ve sıkıyönetim ve seferberlikhâllerinde posta hizmetlerinin yürütülmesine ilişkinözel kanunların hükümleri saklıdır.‘’ hükümleri, ‘’ FaaliyetKonuları ve Nitelikleri ‘’ başlıklı22.maddesinde; (1)PTT; yurt içinde ve yurt dışında her türlütaşımacılık hizmetlerini de içerecek şekildeposta, koli, kargo ve lojistik hizmetleri, pul basımı vesatımı, denetlemeye ilişkin hükümleri saklıkalmak kaydıyla, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı BankacılıkKanununa tabi olmaksızın, anılan Kanun kapsamındabelirtilen faaliyet konuları ile ilgili olarak bankalarlayapacağı sözleşmeler doğrultusunda bankalara destekhizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma, adres bilgikayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı,elektronik ortam dâhil her türlü tebligat ve telgraf hizmetineilişkin faaliyetler ile esas sözleşmesinde belirlenen diğerfaaliyetleri yürütür. (2) PTT, 2/4/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile FonlarınTürkiye Büyük Millet Meclisince DenetlenmesininDüzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. (3) PTT'nin teşkilatı,sermaye miktarı, hisseleri, hesapları ve kârındağıtımına ilişkin esaslar esassözleşmesinde gösterilir. (4) PTT'nin yurt içinde veyurt dışında şirket kurma veya kurulu bulunanşirketlere ortak olmasına ilişkin usul ve esaslar BakanlarKurulu tarafından belirlenir. (5) PTT, uluslararası birlikve kuruluşların çalışmalarında, işletmeciolarak posta sektörünü temsil etmeye ve protokol yapmayayetkilidir. ‘’ hükümleri yer almakta olup, ‘’ Sorumluluk,Başvuru Hakkı ve Zamanaşımı ‘’başlıklı 29.maddesinde de; ‘’ (1) Hizmet akdiylegörev yapan işçiler hariç diğer PTTçalışanları ve acenteleri, PTT'nin paralarına vepara hükmündeki evrak ve senetlerine ve diğer mevcutlarınakarşı işledikleri suçlar ile bilanço, tutanak, raporve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerindeişledikleri suçlar ve ifa ettikleri görevlerinden doğansuçlardan dolayı kamu görevlisi gibicezalandırılır. (2) PTT hizmetleri ile ilgiliolarak herhangi bir talepte bulunmak ve PTT'nin sorumlu olduğuhâllerde dava etme hakkı o hizmetten yararlanana aittir. (3) PTT hizmetleri ile ilgiliolarak talepte bulunma ve dava açma hakkı faaliyet konusuişlemin tesisi tarihinden itibaren bir yılın sonundazamanaşımına uğrar. Bu süre, PTT'ye başvuru ilekesilir ve yapılan inceleme ve araştırmaların sonucununilgililere bildirildiği tarihte kesildiği yerden yeniden başlar.Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez. (4) PTT anlaşmazlıkkonusu olmayan posta hizmetine ait evrakı iki yıl saklamakzorundadır. Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkilikılınmış mercilere başvurulduğunun tebliğedilmesi hâlinde, anlaşmazlık konusu evrak ihtilafsonuçlanıncaya kadar saklanır. (5) Mahkemeye, icraya ve kanunlayetkili kılınmış mercilere başvurulmasıhâlinde zamanaşımı süresi hariç genelhükümler uygulanır.‘’ hükümleri yeralmaktadır. Benzer düzenlemeler, olay tarihi itibariyleyürürlükte bulunan 5584 sayılı Posta Kanununun 46– 55 inci maddelerinde de yer almaktadır. Belirtilen yasaldüzenlemeler karşısında, olayda bir idari işlem ya daeylemden doğmuş bir zarar söz konusu olmayıp, postaalıcısının uğradığı zarardandolayı Kuruluşun tazminyükümlülüğünün saptanmasınailişkin bulunan davanın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli bulunmaktadır. Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile İstanbul 6. İdare Mahkemesinin14.7.2015 gün ve E: 2015/1250 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 14.7.2015 gün veE: 2015/1250 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 11.04.2016 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy