T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 214
KARAR NO : 2016 / 253
KARAR TR : 11.4.2016
ÖZET: Davacı şirketin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında bulunan aracın karıştığı trafik kazası sonucu araç sahibinin vefat etmesi ve araçtaki diğer şahsın yaralanması nedeniyle üçüncü kişilere yönelik davacı şirketin tazmin ettiği tazminat tutarının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğu iddia edilen davalı idareden rucuen tazmini istemiyle açılan davanın, 2918 sayılı Kanun’un 110. Maddesi gereğince, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : H.Sigorta A.Ş. Vekili : Av.A.T.A.& Av.B.B.I. Davalı : Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili : Av.N.F.G. & Av.M.Ş.A. İhbarOlunanlar : 1.A.Y. –A. İnşaat Tic.ve San.Ltd.Şti OrtakGirişimi Vekili : Av.M.A. 2.Yapı Kredi Sigorta A.Ş. Vekili : Av.B.Ö. O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 33…..plakalı aracın davacı şirket tarafından ZMMSpoliçesi ile sigorta edildiğini, 15.10.2011 tarihinde buaracın karıştığı trafik kazasında H.M.’ınvefat etmesi ve B.M.’ın yaralanması nedeniyle davacıaleyhine Akşehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/228 Esassayılı dosyasında davaaçıldığını, yapılan yargılamada adlitıp kurumu trafik ihtisas dairesinden alınan raporda davacıyasigortalı araç sürücüsünün %40 vesürücü V.M.’nun %20 oranında kusurlu olduğunu,bu suretle davalı kurumun %40 kusuru nedeniyle müvekkilitarafından ödenen tazminattan sorumlu olduğunu, davacıtarafından da Akşehir İcraMüdürlüğünün 2013/8308 Esas sayılıdosyasında yapılan icra takibi uyarınca 246.739,00 TL’nin23.12.2013 tarihinde ödendiğini, %40 kusur oranına tekabüleden kısmının 98.695,60 TL olduğunu belirterek; fazlayailişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 98.695,60TL’nin ödeme tarihi olan 23.12.2013’ten itibarenişleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kararverilmesi istemi ile adli yargı yerinde davaaçmıştır. Ankara4.Asliye Hukuk Mahkemesi: 08.07.2014 gün ve 2014/203 Esas, 2014/227Karar sayılı kararı ile: “…Tüm dosya kapsamına göre; Davacışirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı 33……plakalı aracın yaptığı trafik kazası nedeniyle davacışirket tarafından ödenen destekten yoksunluk ve maluliyettazminatlarının karayolunun bakım ve onarımındansorumlu olan davalı kuruluşun % 40 oranında kusurluolduğuna ilişkin rapor uyarınca davalı KarayollarıGenel Müdürlüğünden tahsili talep edilmişolmakla; Davalı Karayolları GenelMüdürlüğünün karayolu yapım, bakım veonarımından sorumlu kamu kurumu olduğu, 2577 sayılıyasanın 2/1-b maddesi nazara alındığında davalıKarayolları Genel Müdürlüğününsorumluluğuna hizmet kusuru esaslarınca dayanıldığı,bu nitelikteki davaların ise tam yargı davası olarak idariyargı mercilerinde açılması gerektiğianlaşıldığından davalı tarafın yargıyolu itirazının kabulü ile; davaya bakmakta idari yargımercileri görevli olduğundan HMK'nun 114/1 -b ve 115/2. maddeleriuyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyledavanın usulden reddine karar vermek gerekmiş” şeklindekigerekçesi ile HMK’nun 114/1-b ve 115/2.maddeleri uyarıncadava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usuldenreddine karar vermiş, verilen karar taraflara tebliğ edilmiş,tarafların temyiz etmemesi üzerine 14.12.2015 kesinleşmiş,karara bu şekilde şerh edilmiştir. Davacı vekili bu kez aynıtaleplerle idari yargı yerinde dava açmış,Ankara 9.İdare Mahkemesi’nin 14.01.2016 gün ve 2015/3578 Esas,2016/30 Karar sayılı kararı ile dosyada yetkisizlik kararıverilmesi üzerine yargılamaya Konya 2.İdare Mahkemesi’ndedevam edilmiştir. Konya2.İdare Mahkemesi: 11.02.2016 gün ve 2016/162 Esassayılı kararı ile; “…2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesinde"Adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler." hükmüdüzenlenmiştir. 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafık kazalarındada bu Kanun hükümleri uygulanır." denilmiştir. Davadosyasının incelenmesinden, davacı şirketin zorunlu malisorumluluk sigorta poliçesi kapsamında bulunan 33….. plakanumaralı aracın 15.10.2011 tarihinde Konya-Afyon karayoluDereiçi mevkinde meydana gelen trafik kazası sonucu araçsahibi H.M.'ın vefat etmesi nedeniyle üçüncükişilere yönelik davacı şirketin tazmin ettiği98.695,60-TL tazminat tutarının ödeme tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte kazanıngerçekleşmesinde %40 oranında kusurlu olduğu iddia edilendavalı idareden tazmini istemiyle açıldığıanlaşılmaktadır. 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğegiren 110. maddesi ile, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; davacı şirket tarafından karşılananzararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adliyargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. NitekimAnayasa Mahkemesi, 27.3.2014 tarih ve 28954 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan 26.12.2013 tarih ve E: 2013/68, 2013/165 sayılıkararında; 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvurularını, 2918 sayılı Kanun'dan kaynaklanantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesigerektiği gerekçesiyle reddetmiştir.” şeklindekigerekçesi ile davanın adli yargının görev alanına girdiğinibelirterek, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesihükümleri uyarınca görevliyargı merciinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar davanın ertelenmesine kararvererek dosya Mahkememize gönderilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan11.4.2016 günlü toplantısında: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanansorumluluk davasında adli ve idari yargı yerleri arasında 2247sayılı Kanunun 19.maddesinde öngörülen biçimde görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının son görevsizlik kararını veren mahkemece, adliyargı dosyası da temin edilmek suretiyle UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Birgül YİĞİT’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN’un adli yargı, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirketinzorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında bulunan 33 KD353 plakalı aracın 15.10.2011 tarihindekarıştığı trafik kazası sonucu araç sahibiH.M.’ın vefat etmesi ve B.M.’ın yaralanması nedeniyleüçüncü kişilere yönelik davacışirketin tazmin ettiği 98.695,60 TL tazminat tutarınınödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birliktekazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğu iddia edilen davalıdanrucuen tazmini istemi ile açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığıve bu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde,yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzenive güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekligörülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklıişaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleriyapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileriarasında olduğu belirtilmiştir. Öteyandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşlarıolan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorluaraç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkindavalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyanınincelenmesinden; davanın, 15.10.2011 tarihinde, davacı şirketeZMMS poliçesi ile sigortalı 33…… plakalıaracın karıştığı trafik kazasında,araç sahibi H.M.’ın vefat etmesi ve B.M.’ınyaralanması sonucu üçüncü kişilere yönelikdavacı şirketin tazmin ettiği tazminat tutarınınmeydana gelen kazada hizmet kusuru bulunan davalı idareden rücuentazmini istemi ile Ankara 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı,Ankara 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08.07.2014 gün ve 2014/203 Esas,2014/227 Karar sayılı kararı ile davayı görev yönündenreddettiği, tarafların kararı temyiz etmemesi üzerinekesinleştiği, bu kez aynı istemlerle Ankara 9.İdareMahkemesi’nde dava açıldığı, dosyanınyetkisizlik kararı ile Konya İdare Mahkemesi’negönderildiği; Konya 2.İdare Mahkemesi’nde davaaçıldığı, Konya 2.İdare Mahkemesi’nce davadaadli yargının görevli olduğu belirtilerek; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu’nun 19.maddesigereğince görevli yargı yerinin belirlenmesi amacı iledosyanın Mahkememize gönderildiğianlaşılmıştır. 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığın çözümündeadli yargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlakbir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklıdeğildir. Ancak, idari yargının denetimine bağlıolması gereken idari bir uyuşmazlığınçözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıyabırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarargörenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askerihizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçittemeydana gelmesi durumlarına göre farklı yargıkollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur.Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazınreddi gerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954,s.136-147.) Anayasa’nın158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda,2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Konya 2.İdareMahkemesi’nce yapılan başvurunun kabulü ile, Ankara 4.AsliyeHukuk Mahkemesi’nce verilen 08.07.2014 gün ve 2014/203 Esas, 2014/227Karar sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Konya 2.İdare Mahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile, Ankara 4.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.07.2014gün ve 2014/203 Esas, 2014/227 Karar sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 11.4.2016 gününde, Üye SüleymanHilmi AYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞIOY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/580, K:2015/592sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum. 11.4.2016 ÜYE Süleyman Hilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy