T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 151
KARAR NO : 2016 / 200
KARAR TR : 11.4.2016
ÖZET : İdari yargı yerinde açılan davanın öncesinde adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığı anlaşıldığından, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. mad-desi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk.
K A R A R Davacı : B. T. Davalı :Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu O L A Y :Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun 11.3.2015gün ve 9040 sayılı kararı ile, İlçe EmniyetMüdürlüğü ekiplerince 9.11.2014 günüyapılan denetimler sırasında, davacıya ait işyerindesaat 00:20 sıralarında alkollü içkisatıldığının tespit edildiğinden bahisle,davacı adına 4250 sayılı İspirto ve İspirtoluİçkiler İnhisarı Kanunu’nun 6. maddesininbeşinci fıkrasına aykırılık nedeniyle 7.maddesinin birinci fıkrası (e) bendi ile 4733 sayılıTütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun’un 8.maddesinin beşincifıkrasının (k) bendi uyarınca 30.454,00 TL. idari para cezasıverilmiş, aynı Kurumun 7.4.2015 gün ve 09319 sayılıyazısı ile davacıya bildirilmiştir. Davacı, idari para cezasına karşı adliyargı yerinde itirazda bulunmuştur. Milas Sulh CezaHakimliği’nce 20.5.2015 gün ve D.İş No: 2015/300sayılı karar ile, 4733 sayılı Tütün ve AlkolPiyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun’un 8.maddesinin onuncu fıkrasıuyarınca itirazın idari yargı yerinin görev alanınagirdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş,yapılan itiraz sonucu Bodrum Sulh Ceza Hakimliğince 22.6.2015gün ve D.İş No:2015/1072 sayılı karar ile, itiraz edenTütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu vekilininitirazının kabulüne, Milas Sulh Ceza Hakimliğinin 20.5.2015tarih ve 2015/300 D.İş sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. MİLAS SULH CEZAHAKİMLİĞİ: 11.9.2015 gün ve D.İş:2015/416sayı ile, itirazın esasını inceleyerek, itiraz edeninbaşvurusunun yerinde görülmediği ve idariyaptırım kararının hukuka uygun bulunduğu gerekçesiylebaşvurunun reddine karar vermiş, yapılan itiraz Bodrum Sulh CezaHakim-liğince kesin olarak reddedilmiştir. Bu kez, davacı, aynıistemle idari yargı yerinde dava açmıştır.Muğla 2. İdare Mahkemesi, davanın görüm veçözümünde dava konusu idari işlemi tesis edenidarenin bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi’nin yetkiliolduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddinekarar vermiş, dava dosyası Ankara Nöbetçi İdareMahkemesi’ne gönderilmiştir. ANKARA 11. İDAREMAHKEMESİ: 26.1.2016 gün ve E:2015/2112 sayı ile, 4733sayılı Kanun’un 8. maddesinin beşincifıkrasının (k) bendinde ne tutarda idari para cezasıverileceğinin düzenlendiği, dava konusu para cezasınınise 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkilerİnhisarı Kanunu uyarınca verildiği, bu Kanunuyarınca verilen idari para cezalarına karşıaçılacak davalarda da görevli yargı yerinin belirtilmediği açıklanarak, 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca davanın çözümününadli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesi'ne başvurulmasına ve işin incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesi’nin karar vermesine değinertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan11.4.2016 günlü toplantısında; Raportör-Hakim GültenFatma BÜYÜKEREN’in, 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada başvurunun reddigerektiğine ilişkin sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Uyuşmazlık MahkemesiGenel Kurulu’nun 11.7.1988 günlü, E:1988/1, K:1988/1sayılı İlke Kararında, “2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun bütünüyle incelenip değerlendirilmesinden,bu Kanunun uygulanması yönünden 2 nci maddesinin ikincifıkrasında yer alan, ‘ceza uyuşmazlıkları’ibaresinden, savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görevuyuşmazlıklarının ‘hukukuyuşmazlığı’ sayılması gerektiğisonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlara bırakılancezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlar hakkındayapılan itirazlar ya da açılan davalar ‘cezadavası’ olarak nitelendirilemezler. İdari niteliklerindendolayı bu davalara ilişkin görev ve hükümuyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesinin HukukBölümünde incelenip çözümlenmesigerektiği...” açıkça belirtilmiştir. Budurum gözetildiğinde, olay bölümünde yazılıbaşvuru konusu görev uyuşmazlığının HukukBölümünde incelenmesi gerektiği kuşkusuzdur. UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev ve yetkileri, 2709 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın 158. maddesi ile 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1. maddesindeaçıkça gösterilmiş, Mahkeme adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilikılınmıştır. 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde,“Olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli, idari veyaaskeri yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebiaynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yoldaverdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekir. Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir”, 19.maddesinde, “Adli, idari, askeriyargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlikkararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeyebaşlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir” denilmiştir. Aynı Yasanın 27. maddesindeise, Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlıkçıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarınailişkin istemleri önce şekil ve süreaçısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, davacının, Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumunun 11.3.2015 gün ve 9040 sayılıkararı ile, adına verilen 30.454,00 TL. idari paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerineyaptığı itiraz sonucunda, Mahkemece, itirazın esasıincelenerek, başvurunun reddine karar verildiği, davacının bu kez aynı istemle idari yargı yerineaçtığı davada, Ankara 11. İdare Mahkemesi’ncedavanın çözümünün adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına ve işin incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesi’nin karar vermesine değin ertelenmesine kararverildiği anlaşılmıştır. Somut olayda,davacının, Tütün ve Alkol PiyasasıDüzenleme Kurumunun 11.3.2015 gün ve 9040 sayılıkararı ile, adına verilen 30.454,00 TL. idari paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerineaçtığı davada, Milas Sulh Ceza Hakimliğinin 11.9.2015gün ve D.İş:2015/416 sayılı kararı ile,itirazın esastan incelenerek, davanın esası ile ilgili olarak“başvurunun reddine” dair verilen kararınyargı yolunu değiştiren ve idari yargının görevliolduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıolmadığı, böylece adli ve idari yargı yerleriarasında, 2247 sayılı Yasa’da belirtilen biçimdegörev uyuşmazlığının oluştuğundansöz etmenin mümkün olmadığı, bu durumda aynıistemle idari yargı yerinde açılan davada, Ankara 11.İdare Mahkemesi’nce davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına karar verildiğigörülmüş ise de, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nce2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulabilmesi için, Milas SulhCeza Hakimliği’nce aynı konuda verilmiş kesin veyakesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunması, bununüzerine kendisine açılan davada Milas Sulh CezaHakimliği’nin görevli olduğu kanısınavarması ve görevli merciin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurması gerektiğiaçıktır. Oysa olayda, Milas Sulh Ceza Hakimliği’nce“Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun11.3.2015 gün ve 9040 sayılı kararı ile, davacıadına verilen 30.454,00 TL. idari para cezasının iptali istemiyleaçılan davanın sonucunda” verilen kararın,başvurunun reddine ilişkin olup, yargı yolunudeğiştiren ve idari yargının görevli olduğugerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıolmadığı, bilakis, verilen idari para cezasınakarşı yapılan itirazın esasının incelenerekreddine dair bir karar olduğu, bu nedenle olayda adli yargı yerinceaynı konuda verilmiş görev uyuşmazlığıoluşturacak şekilde bir görevsizlik kararıbulunmadığı anlaşılmıştır. Budurumda, ortada 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen biçimde, idari yargı yerindeaçılan davanın öncesinde, adli yargı yerinceaynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş birgörevsizlik kararının bulunmadığıkuşkusuzdur. Açıklanan nedenlerle,Ankara 11. İdare Mahkemesi’nce davanınçözümünün adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinyaptığı başvurunun, idari yargı yerindeaçılan davanın öncesinde adli yargı yerinceaynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş birgörevsizlik kararı bulunmadığıanlaşıldığından, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde belirtilen koşullarınoluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yöntemine uygun bulunmayan başvurunun reddine kararverilmesi gerekmiştir. S O N U Ç : 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde belirtilen koşullarınoluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİNE,11.4.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy