T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 210
KARAR NO : 2016 / 249
KARAR TR : 11.4.2016
ÖZET: 506 sayılı Kanunun 140. maddesine göre tahakkuk ettirilen idari para cezasından kaynaklanan ve 5510 sayılı Kanun uyarınca hesaplanan, ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın, 5510 sayılı Yasa’nın 88. maddesi gözetildiğinde ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :R. K.
Vekili :Av.H.B.
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu İzmir İlMüdürlüğü
Vekili :Av.B.K.
O L A Y : Davacı vekili, müvekkiline gönderilen tarihsiz ödemeemrine göre; Kurum icra Dosya Numarası 2010/000037 olandosya ile takibe geçilmiş bulunan 2000 / 9 dönemine ait 831,00TL. asıl + 4.591,36 TL gecikme zammı ile 2001 / 1 dönemine ait279,00 TL. asıl + 1.541,50 TL. gecikme zammı olmak üzere,toplamda 7.242,86 TL. borcu olduğundan bahisle takipyürütüldüğünün, bu borcun 14/08/2015tarihine göre hesap edildiğinin, takip dosya masraflarınınhesaplamaya dahil edilmediğinin, tahsil tarihine kadar ayrıca gecikmezammı ve gecikme cezası tahakkuk ettirileceğininbildirildiğini; öncelikle müvekkilinin idari para cezasınakonu fiilinin (suçun) işlendiği tarihin tespiti ileuygulanması gereken yasanın belirlenmesi ve buna göre işlemyapılmasının gerektiğini, buna göre müvekkilininişlediği suça karşılık gelen yasaldüzenlenmeler birlikte değerlendirildiğinde, idari paracezası için zamanaşımı süresinin dolmuşbulunduğunu; diğer taraftan, müvekkili lehine anılıidari para cezalarının tahsil zamanaşımı süresininde dolduğunu, yasada sayılan zamanaşımını kesenolaylar da gerçekleşmediğinden bu davayı açmanıngerektiğini ifade ederek; İzmir Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğünün numarası yukarıdayazılı icra takip dosyasından gönderilen ödeme emriile talep edilen İdari Para Cezalarının ve ferilerininzamanaşımına uğramış olması nedeniyle, itirazlarınınkabulü ile müvekkilinin davalı kuruma borçluolmadığının tespiti, bahse konu ödeme emri ve takibiniptali, geçici olarak takibin durdurulması istemiyle 2.9.2015tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
İZMİR14.İŞ MAHKEMESİ: 15.12.2015 gün ve E:2015/296, K:2015/209sayı ile, “(…)Dava; davacı adına düzenlenen14/08/2015 tarihli idari para cezasının iptaline ilişkindir.
Mahkememizcetüm deliller toplanmış, celbi gerekenler ilgili yerlerden celpedilmiştir.
SosyalGüvenlik İl Müdürlüğü’nce 09/10/2015tarih ve 121612 sayılı, ekinde 2010/37 icra takip dosyasınailişkin evrakların bulunduğu müzekkerenin dosyayagönderildiği anlaşılmakla iddia, savunma, toplanan delillerve tüm dosya kapsamı gereğince; davacının idari paracezasına yönelik itiraz işlemlerinin İdariYargının görev alanına girdiği, idari paracezasına itiraz hususunun 5510 sayılı Kanunun 102.maddesindedüzenlendiği, bu maddeye göre idari para cezasınakarşı açılacak davalarda İdare Mahkemeleriningörevli olduğunun düzenlendiği, görev hususunun kamudüzenine ilişkin olup, taraflarca ileri sürülebileceğigibi yargılamanın her aşamasında da Mahkemece resengözetilebileceği hususları da dikkate alınarak İdariYargıda açılması gerekir iken yargı yoluyanlışlığı nedeni ile Mahkememizde açılanişbu davada İdare Mahkemelerinin görevli olduğu kanaatinevarılmakla Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
1-Yargı yolu yanlışlığı nedeni iledava şartı yokluğundan DAVANIN REDDİNE…” kararvermiş, bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu defa, 2010/000037 takip numaralı ödeme emrinin iptaliistemiyle 11.2.2016 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
İZMİR2.İDARE MAHKEMESİ: 17.2.2016 gün ve E:2016/248 sayı ile,“Dava, davacıya 5510 sayılı yasa uyarınca verilencezanın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptaliistemiyle açılmıştır.
5510sayılı yasanın 102. maddesi uyarınca; anılan kanunuyarınca verilen idari para cezalarının iptali istemiyle idaremahkemesinde dava açılabilir. Yine aynı yasanın 88.maddesinin 19. fıkrasında da " kurumun prim ve diğeralacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde kurumun alacaklı biriminin bulunduğuyer İş Mahkemesi yetkilidir. Yetkili İş Mahkemesinebaşvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz"hükmü düzenlenmiştir.
Davadosyasının incelenmesinden, dava konusunun, 5510 sayılıyasa uyarınca verilen para cezası ile ilgili olduğu, ancak cezaişleminin değil cezanın tahsiline dönük ödemeemrinin iptalinin istenildiği görülmektedir. Bu durumda, ihtilaf5510 sayılı yasanın 102. Maddesinin değil 88. maddesininkapsamında olup, iş mahkemesinin görev alanına girmektedir.
2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19. Maddesi uyarınca; adli,idari, askeri yargı merciilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciinbelirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur veelindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler.
Nitekimbakılan dava, Mahkememize İzmir 14. İş Mahkemesiningörev yönünden ret kararı sonrasıaçılmış olup, Mahkememizce de, İş Mahkemesiningörevli olduğu düşünüldüğünden,dosyanın uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.
Açıklanannedenlerle 2247 sayılı yasanın 19. maddesi uyarınca, davadaİş Mahkemeleri görevli olduğundan Mahkememizingörevsizliği kanaatine varıldığından görevlimerciin belirlenmesi için, 14. İş Mahkemesi dosyası datemin edilerek dosyanın uyuşmazlık mahkemesinegönderilmesine, işin incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar ertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan11.4.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleriarasında “2010/000037 takip numaralı ödeme emrinin iptaliistemi yönünden” olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 140. maddesinegöre tahakkuk ettirilen idari para cezasından kaynaklanan ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu uyarınca 14.8.2015 tarihiitibariyle hesaplanan, -gecikme zammı dahil- 7242,86 TL tutarlı 2010/000037takip numaralı ödeme emrinin iptali isteminden ibarettir.
506sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 140. maddesinin 9.5.2007gün ve 5655 sayılı Kanun’un 2. maddesi iledeğişik 4. fıkrasında, “İdarî paracezaları ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk eder ve tebliğ tarihindenitibaren onbeş gün içinde Kuruma ödenir veya aynısüre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir.İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararınkendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkiliidare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içindebaşvurunun yapılmamış olması halinde idarî paracezası kesinleşir. Mahkemeye başvurulması cezanıntakip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren onbeşgün içinde Kuruma ödenmeyen idarî para cezaları, buKanunun 80 inci maddesi hükmü gereğince hesaplanacak gecikmecezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. İdarîpara cezalarının, Kuruma itiraz ve yargı yolunabaşvurulmaksızın tebliğ tarihinden itibaren onbeşgün içinde ödenmesi halinde, bunun dörtteüçü tahsil edilir. Peşin ödeme, idarî paracezalarına karşı Kuruma itiraz etme veya yargı yolunabaşvurma hakkını etkilemez. Ancak, Kurumca itirazınreddedilmesi veya mahkemece Kurum lehine karar verilmesi halinde, dahaönce tahsil edilmemiş olan dörtte birlik ceza tutarı, 80inci madde hükmü de dikkate alınarak tahsil edilir”denilmiş; 80. maddesinin yedinci fıkrasında ise, "Kurumalacaklarının tahsilinde 21.7.1953 tarih ve 6183 sayılıKanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde, alacaklı SigortaMüdürlüğünün bulunduğu yer İşMahkemesi yetkilidir" hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü,bu düzenlemelere göre, idarî para cezalarınınilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk edeceği ve tebliğ tarihindenitibaren onbeş gün içinde Kuruma ödeneceği veyaaynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itirazedilebileceği, itirazın takibi durduracağı, Kurumcaitirazı reddedilenlerin, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibarenotuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilecekleri nedeniyle tahakkuk aşamasında idaremahkemelerinin görevli oldukları, kurum alacaklarınıntahsilinde ise, 6183 sayılı Yasa hükümleri uygulanmaksuretiyle düzenlenecek ödeme emrine karşıaçılacak davalara bakma görevinin, 80. maddenin yedincifıkrasında açıkça belirtildiği gibi SigortaMüdürlüğünün bulunduğu yer işmahkemesine ait olduğu sonucuna varmıştır.
Ancak, 506sayılı Kanun’un yukarıda sözü edilen maddeleri 31.5.2006gün ve 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 106.maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
5510 sayılı Kanun’un 102. maddesinde,“(…)İdarî para cezaları ilgiliye tebliğile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş güniçinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarınayatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itirazedilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler,kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz güniçinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halinde,idari para cezası kesinleşir.
İdarîpara cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yolunabaşvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren onbeşgün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtteüçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari paracezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkınıetkilemez. (İptal üçüncü cümle: AnayasaMahkemesi’nin 28/11/2013 tarihli ve E.: 2013/40, K.: 2013/139sayılı Kararı ile.) (…)
Mahkemeyebaşvurulması idari para cezasının takip ve tahsilinidurdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içindeödenmeyen idari para cezaları, 89 uncu madde hükmügereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ilebirlikte tahsil edilir.(…)”denilmiş; 88. maddesinde ise, “(…)Kurumun süresiiçinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarınıntahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsûlü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncımaddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığıile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilenyetkileri kullanır.
Kurum, 6183 sayılı Kanun kapsamında takipedilen alacakları hariç olmak üzere her türlüalacağın teminatını teşkil etmek üzere YeniTürk Lirası ve/veya yabancı para birimi üzerinden ticariişletme, taşınır ve/veya taşınmaz rehni dahilolmak üzere her türlü teminat almaya yetkilidir.
Kurumun 6183 sayılı Kanun kapsamında takipedilen prim ve diğer alacakları amme alacağıniteliğinde olup, imtiyazlı alacaktır. Kurumun taraf olduğuher türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya tamamen aleyheneticelenmesi halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunundayazılı tazminat ve cezalar Kurum hakkında uygulanmaz.
Kurumun prim ve diğer alacaklarınıntahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsûlü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacakuyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumunalacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.Yetkili iş mahkemesine başvurulması alacakların takip vetahsilini durdurmaz(…)”hükmüyer almıştır.
Öte yandan, 5502 sayılı SosyalGüvenlik Kurumu Kanunu’nun 37. maddesininüçüncü fıkrasında, “Süresiiçinde ödenmeyen sosyal sigorta ve genel sağlıksigortası primleri, işsizlik sigortası primleri, idarîpara cezaları, gecikme zamları, katılım payları Kurumalacağına dönüşür ve bu alacaklarıntahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddelerihariç diğer maddeleri uygulanır” denilmiştir.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görevkurallarının, geçmişe de etkili olacağı,bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
Davadosyalarının incelenmesinden, davacıya ait gazete büroişyeriyle ilgili olarak, 506 sayılı Yasanın 140.maddesineistinaden idari para cezası tahakkuk ettirildiği; davalıİdarece, tahakkuk ettirilen 831,00 TL ve 279,00 TL idari paracezasının ödenmediğinden bahisle söz konusu borcun,gecikme zammı da hesaplanarak 7.242,86 TL. şeklinde İcra Takipve Tahsilat servisine intikal ettirildiği ve davacı aleyhine2010/000037 sayı dosya ile takibe geçildiği; davacıvekili tarafından da; 14.8.2015 tarihi itibariyle hesaplanan, -gecikmezammı dahil- 7242,86 TL tutarlı 2010/000037 takip numaralıödeme emrinin iptali istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır.
Bu durumda, söz konusu ödemeemrine karşı açılan davada, 5510 sayılıYasa’nın 88. maddesi gözetildiğinde İşMahkemesinin görevli olduğu kuşkusuzdur. Açıklanannedenlerle, İzmir 2.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüile, İzmir 14. İş Mahkemesi’nin görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle İzmir 2.İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile İzmir 14. İş Mahkemesinin15.12.2015 gün ve E:2015/296, K:2015/209 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 11.4.2016 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy