T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 131
KARAR NO : 2016 / 174
KARAR TR : 14.03.2016
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’dan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : H. Sigorta A.Ş. Vekili :Av.M.K. İdari Yargıda Davalı :BeylikdüzüBelediye Başkanlığı Vekili : Av.İ.C.D. Adli Yargıda Davalılar : 1- Beylikdüzü BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av.İ.C.D. 2-BüyükçekmeceBelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. B.B. O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketininsigortalısı olarak bulunan 34 FL 5846 plaka sayılıaracın 03.08.2012 tarihinde Beylikdüzü İlçesi,Yakuplu Mahallesi, İnönü Caddesi 122. Sokak üzerinde seyirhalinde iken yol üzerinde bulunan çukura düşmesineticesinde meydana gelen kazada davalı idarenin kazanınoluşumunda kusurlu olduğunu belirterek; sigortalıya ödenen4.565,87 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasalfaizi ile birlikte tazmini istemiyle Yakuplu BelediyeBaşkanlığı aleyhine idari yargıda davaaçmıştır. İstanbul 1. İdareMahkemesinin 07.08.2014 gün ve E:2014/1519 sayılı kararıile, 2577 sayılı Yasa’nın 15. maddesinin 1/c bendigereğince, bu davada hasım olarak gösterilen Yakuplu BelediyeBaşkanlığının hasım mevkiindençıkarılarak Beylikdüzü BelediyeBaşkanlığının hasım mevkiine alınmasınakarar vermiştir. İSTANBUL 1. İDAREMAHKEMESİ:13.03.2015 gün ve E:2014/1519 K:2015/478 sayılıkararında; “…2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 2.maddesinde, idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları idari dava türleri arasında sayılmış,15/1-a maddesinde de adli ve askeri yargının görevli olduğukonularda açılan davaların reddine karar verileceğiöngörülmüştür. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 2.maddesinde bu kanununkarayollarında ve aksine hüküm yoksa karayoludışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park,bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis veakaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiğiiçin faydalanılan yerlerde de uygulanacağıdüzenlenmiştir. Aynı Kanunu'nun 10/01/2011tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunu'nun14.maddesi ile değişik 110. maddesinde, bu Kanun'dan doğansorumluluklar davalarının, işleteni veya sahibi Devlet vediğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyetverdiği zararlara ilişkin olanları dahil adli yargıdagörüleceği hükme bağlanmıştır. Bu durumda uyuşmazlıkkonusu zararın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundandoğması sebebiyle adli yargı mercilerinin görevalanına giren iş bu davanın Mahkememizce görüm veçözümüne olanak bulunmamaktadır…”şeklindeki gerekçe ile 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunun 15/1-a maddesi uyarınca davanıngörev yönünden reddine karar vermiş ve bu verilen karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı vekili bu kez 4.880,05TL tazminatın tahsili istemiyle Büyükçekmece BelediyeBaşkanlığı aleyhine adli yargı yerinde dava açmış;davacı vekilinin talebi üzerine davada HMK 124. maddesi uyarıncatarafta iradi değişiklik yapılarak Beylikdüzü BelediyeBaşkanlığına yöneltilmiştir. BÜYÜKÇEKMECE 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:26.11.2015 gün ve E:2015/289sayılı kararında; “Dava; davacı şirkete kaskopoliçesi ile sigortalı araçta yol kusurundan kaynaklıhasardan davalı belediyenin sorumlu olduğundan bahislesigortalıya ödenen bedelin davalı belediyeden tahsili istemineilişkindir. Yüksek Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 07/10/2015tarih ve 2015/9536 esas 2015/10260 karar sayılı ilamındabelirtildiği üzere "Bir kamu hizmeti görmekleyükümlü davalı idareye 2918 sayılı KTK.nın7/a maddesinde; karayollarında mal ve can güvenliğiyönünden gerekli işaretlemeleri yaparak önlemleri almak vealdırma görevleri verilmiş bulunmaktadır. Bu görevin2918 sayılı Yasada verilmiş olması bunun ihlali nedeniyleoluşacak zarardan dolayı idarenin Özel Hukuk hükümlerinetabi olacağı sonucunu doğurmaz. Hizmet kusurundan kaynaklananzararlar yönünden idare aleyhine tam yargı davasınınidari yargı yerinde açılması gereklidir. Esasen 2918sayılı Yasanın hukuki sorumluluğa ilişkin 85. v.d.maddelerinde araç işletenin sorumluluğu bu yasa kapsamıdışında tutulmuştur." Bu itibarla davadilekçesindeki açıklama ve uyuşmazlığınniteliğine göre mahkememizin görevsiz olduğunun, idaremahkemesinin görevli olduğunun tespitine…”şeklindeki gerekçe ile 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca dava dosyasının adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosyanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilene kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.03.2016 günlü toplantısında: İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince anılan Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen usul ve yönteme uygun biçimdebaşvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Usuleilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğinden esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un adli yargı,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, sigortalı aracınuğradığı hasarı ödeyen sigorta şirketinin,zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan bir rücuen tazminat davasıdır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 1. maddesinde, Kanununamacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacakdurumda bulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerleretrafik ışıklı işaretleri, işaret levhalarıkoymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimleriningörev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dava dosyalarında mevcutbilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; davacı sigorta şirketininsigortalısı olarak bulunan 34 FL 5846 plaka sayılıaracın 03.08.2012 tarihinde Beylikdüzü İlçesi,Yakuplu Mahallesi İnönü Caddesi 122. Sokak üzerinde seyirhalinde iken yol üzerinde bulunan çukura düşmesineticesinde meydana gelen kazada davalı idarenin kazanınoluşumunda kusurlu olduğunu belirterek; sigortalıya ödenen4.565,87 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasalfaizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Kanunun 110uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılanitiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi,şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların,özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesinin kararı esas alınır.” denilmektedir. AnayasaMahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilen kararı,yasa koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adliyargının görevine verebileceğine, dolayısiyle 2918sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ileAnayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında,can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenininsağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görümve çözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin başvurusunun reddinekarar verilmesi gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleBüyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNREDDİNE, 14.03.2016 gününde, Üye Süleyman HilmiAYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.9.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılamıyorum.14.03.2016 ÜYE Süleyman Hilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy