T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2015 / 927
KARAR NO : 2016 / 114
KARAR TR : 14.3.2016
ÖZET : 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına karşı yapılan itirazın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :E.Tek.End. Yapı ve Enerji San. Tic. Ltd. Şti.
Vekilleri :Av. E.Ö, Av. Y.B.
Davalı : Bursa Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
OLAY : 1-Bursa Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı Zabıta DairesiBaşkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasınaaykırı davrandığından bahisle, davacı adına11.6.2013 gün ve 16276 sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909sayılı, 3.7.2013 gün ve 16926 sayılı, 4.7.2013gün ve 15985 sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılıidari yaptırım karar tutanakları düzenlenerek,davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38. maddesinin birincifıkrası uyarınca ayrı ayrı beş adet olmaküzere 88 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ile her bir cezaayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 440 TL olmak üzeredavacıya bildirilmiştir.
2- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birincifıkrasına aykırı davrandığından bahisle,davacı adına 10.5.2013 gün ve 15140 sayılı, 30.4.2013gün ve 15026 sayılı, 26.4.2013 gün ve 14469sayılı, 20.5.2013 gün ve 14495 sayılı, 7.5.2013 günve 14650 sayılı idari yaptırım karar tutanaklarıdüzenlenerek, davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38.maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beşadet olmak üzere 88 TL idari para cezası verilmiş, bu paracezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ileher bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 440 TLolmak üzere davacıya bildirilmiştir.
3- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birincifıkrasına aykırı davrandığından bahisle,davacı adına 15.5.2013 gün ve 15009 sayılı, 24.5.2013gün ve 14497 sayılı, 3.6.2013 gün ve 15508sayılı, 30.5.2013 gün ve 14165 sayılı, 23.5.2013gün ve 15156 sayılı idari yaptırım karartutanakları düzenlenerek, davacıya 5326 sayılıKanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrıayrı beş adet olmak üzere 88 TL idari para cezasıverilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız,tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyletoplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.
4- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birincifıkrasına aykırı davrandığından bahisle,davacı adına 12.9.2013 gün ve 18078 sayılı, 17.7.2013gün ve 16156 sayılı, 11.7.2013 gün ve 17227sayılı, 15.7.2013 gün ve 16942 sayılı, 11.9.2013gün ve 18077 sayılı idari yaptırım karartutanakları düzenlenerek, davacıya 5326 sayılıKanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrıayrı beş adet olmak üzere 88 TL idari para cezasıverilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız,tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyletoplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.
5- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birincifıkrasına aykırı davrandığından bahisle,davacı adına 12.6.2013 gün ve 16301 sayılı, 5.6.2013gün ve 15509 sayılı, 13.6.2013 gün ve 16285sayılı, 1.7.2013 gün ve 15238 sayılı, 10.7.2013gün ve 14540 sayılı idari yaptırım karartutanakları düzenlenerek, davacıya 5326 sayılıKanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrıayrı beş adet olmak üzere 88 TL idari para cezasıverilmiş, bu para cezaları 13.1.2015 günlü numarasız,tek ödeme emri ile her bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyletoplam olarak 440 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.
6- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birincifıkrasına aykırı davrandığından bahisle,davacı adına 27.3.2013 gün ve 14158 sayılı, 25.4.2013gün ve 13511 sayılı, 24.4.2013 gün ve 6025sayılı, 17.4.2013 gün ve 14122 sayılı, 10.4.2013gün ve 14730 sayılı idari yaptırım karar tutanaklarıdüzenlenerek, davacıya 5326 sayılı Kanun’un 38.maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı beşadet olmak üzere 88 TL idari para cezası verilmiş, bu paracezaları 13.1.2015 günlü numarasız, tek ödeme emri ileher bir ceza ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 440 TLolmak üzere davacıya bildirilmiştir.
7- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasınaaykırı davrandığından bahisle, davacı adına25.3.2013 gün ve 14156 sayılı, 5.4.2013 gün ve 14071sayılı, 20.3.2013 gün ve 14183 sayılı idariyaptırım karar tutanakları düzenlenerek, davacıya 5326sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca ayrı ayrı üç adet olmak üzere 88 TLidari para cezası verilmiş, bu para cezaları, “1.020.00 TLİlan ve Reklam Vergisi 1. yarıyıl ödemesi” ve “1.020.00TL İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi”denilmek suretiyle belirtilen bu vergilerle birlikte, 13.1.2015 günve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergitutarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 2.304 TLolmak üzere davacıya bildirilmiştir.
8-BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birincifıkrasına aykırı davrandığından bahisle,davacı adına 13.10.2011 gün ve 8290 sayılı idariyaptırım karar tutanağı düzenlenerek, davacıya 5326sayılı Kanun’un 38. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca 75 TL idari para cezası verilmiş, ayrıca BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, işyerinde satışasunduğu malzemeleri işyeri önüne çıkartarakcaddenin görüntüsünü bozduğundan bahisledavacı hakkında düzenlenen 15.8.2011 gün ve 8505 sayılıTespit Tutanağı gere-ğince, Bursa BüyükşehirBelediye Encümeninin 6.9.2011 gün ve 2011/3024 sayılıkararı ile, davacının bu eyleminin, BursaBüyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen ZabıtaYönetmeliğinin 26. maddesine aykırı olduğu nedeniyle,davacıya, 1608 sayılı Umuru Belediyeye MüteallikAhkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 NumaralıKanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 154TL idari para cezası verilmiş, bu para cezaları, 77 ve 330TL tutarında olmak üzere iki ayrı “İlan ve ReklamVergisi 1. yarıyıl ödemesi” ve “77 TL İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” denilmeksuretiyle belirtilen bu vergilerle birlikte, 13.1.2015 gün venumarasız, tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarıayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 713 TL olmak üzeredavacıya bildirilmiştir.
9-BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, Bursa BüyükşehirBelediyesinin yapmış olduğu cephesağlıklaştırma projesine aykırı olarak işyerinin ön kısmına yapılan reklamelemanlarının kaldırılması yönündedavacıya tebligat yapıldığı halde, mevcut reklamelemanlarının kaldırılmadığının tespitedildiğinden bahisle, davacı hakkında düzenlenen 28.11.2013gün ve 020226 sayılı Tespit Tutanağı gereğince,Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin 14.1.2014 gün ve2014/574 sayılı kararı ile, davacının bu eyleminin,Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 19.1.2012 günve 13 sayılı kararına aykırı olduğu nedeniyle,davacıya, 1608 sayılı Umuru Belediyeye MüteallikAhkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 NumaralıKanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1.maddesi ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesiuyarınca 182 TL idari para cezası verilmiş, bu para cezası,120, 85, ve 1.020 TL tutarında olmak üzere üç ayrı“İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi”denilmek suretiyle belirtilen bu vergilerle birlikte, 13.1.2015 günve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergitutarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 1.407 TLolmak üzere davacıya bildirilmiştir.
10-BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, işyerinde satışasunduğu malzemeleri işyeri önüne çıkartarakcaddenin görüntüsünü bozduğundan bahisle,davacı hakkında düzenlenen 18.8.2011 gün ve 8510sayılı Tespit Tutanağı gereğince, Bursa BüyükşehirBelediye Encümeninin 6.9.2011 gün ve 2011/3032 sayılıkararı ile, davacının bu eyleminin, BursaBüyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını BelirleyenZabıta Yönetmeliğinin 26. maddesine aykırı olduğunedeniyle, davacıya, 1608 sayılı Umuru BelediyeyeMüteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1.maddesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesiuyarınca 154 TL idari para cezası ile ayrıca, belediyezabıta memurlarına vazifelerini yaptıkları esnada,görevlerini engelleyecek şekilde karışarak zorlukçıkarttığından bahisle, davacı hakkındadüzenlenen 15.8.2011 gün ve 8506 sayılı TespitTutanağı gereğince, Bursa Büyükşehir BelediyeEncümeninin 6.9.2011 gün ve 2011/3020 sayılı kararıile, davacının bu eyleminin, Bursa BüyükşehirBelediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen ZabıtaYönetmeliğinin 10. maddesine aykırı olduğu nedeniyle,1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 154 TL idari paracezası verilmiş, bu para cezaları, 330, 165 ve 165 TLtutarında olmak üzere üç ayrı “İlan veReklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi” denilmek suretiylebelirtilen bu vergilerle birlikte, 13.1.2015 gün ve 3924sayılı tek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarıayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak 968 TL olmak üzeredavacıya bildirilmiştir.
11- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yoluna stantçıkartarak yaya yolunu işgal etmek suretiyle, 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 38. maddesinin birinci fıkrasınaaykırı davrandığından bahisle, davacı adına14.2.2013 gün ve 12174 sayılı idari yaptırım karartutanağı düzenlenerek, davacıya 5326 sayılıKanun’un 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 88 TLidari para cezası verilmiş, ayrıca BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, Bursa BüyükşehirBelediyesinin yapmış olduğu cephesağlıklaştırma projesi ile ilgili olarak BursaBüyükşehir Belediye Meclisi’nin 19.1.2012 tarih ve 13sayılı kararında yer alan binalardaki reklam/tanıtımamaçlı tabelalara ilişkin uygulama esaslarınauymadığından bahisle davacı hakkında düzenlenen19.2.2013 gün ve 09275 sayılı Tespit Tutanağıgereğince, Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin26.2.2013 gün ve 2013/888 sayılı kararı ile,davacının bu eyleminin, Bursa Büyükşehir BelediyesiEmir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin9. maddesine aykırı olduğu nedeniyle, 1608 sayılıUmuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun 32. maddesi uyarınca 182 TL idari para cezasıverilmiş, bu para cezaları, 85 ve 120 TL tutarında olmaküzere iki ayrı “İlan ve Reklam Vergisi 2.yarıyıl ödemesi” ve “85 TL İlan ve ReklamVergisi 1. yarıyıl ödemesi” denilmek suretiyle belirtilenbu vergilerle birlikte, 13.1.2015 gün ve 3924 sayılıtek ödeme emri ile her bir ceza ve vergi tutarı ayrı ayrıbelirtilmek suretiyle toplam olarak 560 TL olmak üzere davacıyabildirilmiştir.
12- BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, davacıya ait işyerindezemin üstü kattaki reklam tabelasının, BursaBüyükşehir Belediye Meclisi’nin 19.1.2012 tarih ve 13sayılı kararında yer alan binalardaki reklam/tanıtımamaçlı tabelalara ilişkin uygulama esaslarına uygunolmadığının tespit edildiğinden bahisle, davacıhakkında düzenlenen 9.1.2013 gün ve 09274 sayılıTespit Tutanağı gereğince, Bursa BüyükşehirBelediye Encümeninin 15.1.2013 gün ve 2013/381 sayılıkararı ile, davacının bu eyleminin, BursaBüyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin 9. maddesine aykırı olduğunedeniyle, davacıya, 1608 sayılı Umuru Belediyeye MüteallikAhkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 NumaralıKanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1. maddesi ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 182TL idari para cezası verilmiş, bu para cezası, 360, 180,180 ve 450 TL tutarında olmak üzere dört ayrı“İlan ve Reklam Vergisi 2. yarıyıl ödemesi”denilmek suretiyle belirtilen bu vergilerle birlikte, 13.1.2015gün ve 3924 sayılı tek ödeme emri ile her bir cezave vergi tutarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam olarak1.352,00 TL olmak üzere davacıya bildirilmiştir.
Davacı vekili,yukarıda anlatılan on iki adet ödeme emri ile ayrıca688,80 TL olarak gösterdiği (dosyada mevcut olmayan) bir başkaödeme emrinden de bahsederek, tüm bu ödeme emirleri ile davacıyaverildiği bildirilen idari para cezalarının iptali istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur.
BURSA 1. SULH CEZAHAKİMLİĞİ; 2.3.2015 gün ve D.İş:2015/1077sayı ile, davacının, Bursa Büyükşehir Belediyesitarafından tahakkuk ettirilen İlan ve Reklam vergilerininödenmemesi nedeniyle düzenlenen Ödeme Emirlerine de itirazettiğini ve bu nedenle itiraza konu inceleme yetkisinin idariyargı yerinin görev alanına girdiği kanaatinevarıldığını belirterek, davanınçözü-münün idari yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle başvurunun reddine karar vermiş,yapılan itiraz Bursa 2. Sulh Ceza Hakimliğince kesin olarakreddedilmiştir.
Davacı vekili,bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. Bursa 1. İdare Mahkemesi’nce, davacışirket tarafından 13.1.2015 tanzim tarihli 13 adet ödeme emriile tahakkuk ettirilen para cezalarının iptali istenilmekte ise de; anılanödeme emirlerinin bir kısmının para cezalarının,bir kısmının da ilan ve reklam vergisi ile damga vergisinintahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirleri olduğu, buanlamda anılan ödeme emirlerinin iptalinin yanında ödemeemrinde yer verilen para cezaları ve vergi tahakkuklarının daiptalinin istenilip istenilmediğinin dava dilekçesindenanlaşılamadığı, şayet para cezaları ve vergitahakkuklarının da iptali istenilmekte ise bu yöndekiihbarnamelerin tarih ve sayısı verilmek suretiyleiptalinin istenilmesi gerektiğinden, dava dilekçe-sinin 2577sayılı Kanun’un 3. maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygunhazırlanmadığı sonucunaulaşıldığı, diğer yandan, davadilekçesinde belirtilen ödeme emirlerinin iptali istemininyanında ödeme emirlerinde yer alan para cezaları ile vergitahakkuklarının da iptali istenilmekte ise,uyuşmazlıkların farklı mahkemelerin görev alanınagireceği dikkate alındığında; para cezalarınailişkin ihbarnamelerin iptali istemiyle ayrı birdilekçeyle, vergi tahakkukları ile vergi alacağınıntahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerine karşıayrı bir dilekçeyle; para cezalarının tahsiliamacıyla düzenlenen ödeme emirlerine karşı ise her birödeme emri için ayrı ayrı dilekçeyle davaaçılması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesinin reddine karar verilmiş; davacı vekili bu kez, önceki davadilekçesinde kendisince 2 numara ile belirttiği ödeme emrinekarşı dava açtığını belirterek yeniden idariyargı yerinde dava açmış, Bursa 1. İdare Mahkemesi,bu kez, davacı şirket tarafından 13.1.2015 tanzim tarihli ve440,00 TL tutarlı ödeme emri ile tahakkuk ettirilen paracezalarının iptali istenilmekte ise de; ödeme emrinindayanağı kamu alacağının 5326 sayılıKabahatler Kanununa aykırı davranılmasındankaynaklandığı görülmüş olup, uyuşmazlıklarınfarklı mahkemelerin görev alanına gireceği dikkatealındığında; para cezaları tahakkukuna karşıayrı bir dilekçeyle, para cezalarının tahsiliamacıyla düzenlenen ödeme emrine karşı ise ayrıbir dilekçeyle olmak üzere iki ayrı dilekçeyle davaaçılması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesininreddine karar vermiştir.
Bu kez, davacıvekili, Bursa Büyükşehir Belediye BaşkanlığıZabıta Dairesi Başkanlığınca, umuma ait yaya yolunuişgal ettiğinden bahisle, davacı adına 11.6.2013 günve 16276 sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909 sayılı,3.7.2013 gün ve 16926 sayılı, 4.7.2013 gün ve 15985sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılı idari yaptırımkarar tutanakları ile ayrı ayrı 88 TL olmak üzere verilen,toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015 günlü numarasız,tek ödeme emri ile davacıya bildirilen idari paracezalarının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BURSA 1. İDAREMAHKEMESİ; 18.9.2015 gün ve E:2015/1127,K:2015/1117 sayı ile,idari para cezasının Kabahatler Kanunu uyarınca verilmişbir ceza olduğunu açıklayarak, Kabahatler Kanunu’nun3/1-a ve 27/1 maddeleri uyarınca görevli mahkemenin sulh cezamahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesin-leşmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.3.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu’nun 11.7.1988günlü, E:1988/1, K:1988/1 sayılı İlke Kararında,“2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun bütünüyleincelenip değerlendirilmesinden, bu Kanunun uygulanmasıyönünden 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,‘ceza uyuşmazlıkları’ ibaresinden,savcının ya da şahsi davacının talebi ilebaşlayan yargılaması sonunda sanığınmahkumiyetine ya da beraatine hükmedilebilecek davalarda, askeri ve adliceza mahkemeleri arasında çıkan görev ve hükümuyuşmazlıklarının anlaşılması, bunundışında kalan tüm görev uyuşmazlıklarının‘hukuk uyuşmazlığı’ sayılmasıgerektiği sonucuna varılmaktadır. Uygulanması idari organlarabırakılan cezalar, adli nitelikte olmadığından, bunlarhakkında yapılan itirazlar ya da açılan davalar‘ceza davası’ olarak nitelendirilemezler. İdariniteliklerinden dolayı bu davalara ilişkin görev vehüküm uyuşmazlıklarının UyuşmazlıkMahkemesinin Hukuk Bölümünde incelenipçözümlenmesi gerektiği…”açıkça belirtilmiştir. Bu durum gözönüne alındığında, olay bölümündeyazılı başvuru konusu görevuyuşmazlığının Hukuk Bölümündeincelenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Adlive idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak, davacıvekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını verenmahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyleUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği, ancak dosyaiçinde görev uyuşmazlığına konu idari paracezalarının dayanağını oluşturan kararlarınbulunmaması nedeniyle Başkanlıkça, BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığından dava konusu para cezaları ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin getirtildiğive sonuçta usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, “BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, davacı adına 11.6.2013gün ve 16276 sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909sayılı, 3.7.2013 gün ve 16926 sayılı, 4.7.2013gün ve 15985 sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılıidari yaptırım karar tutanakları ile ayrı ayrı 88 TLolmak üzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015günlü numarasız tek ödeme emri ile davacıya bildirilenidari paracezalarının iptali istemiyleaçılan dava yönünden” oluşan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, BursaBüyükşehir Belediye Başkanlığı ZabıtaDairesi Başkanlığınca, 11.6.2013 gün ve 16276sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909 sayılı, 3.7.2013gün ve 16926 sayılı, 4.7.2013 gün ve 15985sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılı idariyaptırım karar tutanakları ile, 5326 sayılıYasa’nın 38. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilenidari para cezalarının kaldırılması istemiyleaçılmıştır.
Hangi fiil veeylemlerin kabahat niteliğinde olduğu, idari yaptırımtürleri ve bu türler arasında sayılan İdari ParaCezaları ile İdari Tedbirlerin neler olduğu ve bunlara itirazyolları ile bazı kabahatler 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nda düzenlenmiştir.
30.3.2005gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 2. maddesinde;“Kabahat deyiminden; kanunun, karşılığında idariyaptırım uygulanmasını öngördüğühaksızlık anlaşılır.” hükmü yeralmış ve bu maddede kabahatin tanımıyapılmış; 3. maddesini değiştiren 6.12.2006günlü, 5560 sayılı Yasa’nın 31. maddesinde, “(1) Bu Kanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğergenel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetinkamuya geçirilmesi yaptırımını gerektirenbütün fiiller hakkında,
uygulanır”denilmiş; Kanunun 16. maddesinde, kabahatlerkarşılığında uygulanacak olan idariyaptırımların idari para cezası ve idari tedbirlerdenibaret olduğu, idari tedbirlerin ise, mülkiyetin kamuyageçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerolduğu hükme bağlanmış; Kanunun 27.maddesinin (1) bendinde, “İdari para cezası ve mülkiyetinkamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç onbeş gün içinde, Sulh Ceza Mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir” ve (8). bendinde ise, “İdariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararlarında verilmiş olması halinde;idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiylebirlikte idari yargı merciinde görülür”hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Yasa’nın,“Çeşitli Kabahatler” üstbaşlığı altında, “İşgal”başlığı altında düzenlenen 38. maddesinde,“ (1) Yetkili makamların açık ve yazılı izniolmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelipgeçtiği kaldırımları işgal eden veya buralardamal satışa arz eden kişiye, belediye zabıtagörevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî paracezası verilir.
(2) Yetkilimakamların açık ve yazılı izni olmaksızınmeydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiğikaldırımlar üzerine inşaat malzemesi yığankişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından yüzTürk Lirasından beşyüz Türk Lirasına kadar idarîpara cezası verilir.
(3) Özelkanunlardaki hükümler saklıdır.” denilmiştir.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğer taraftan,dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, davacıya, 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun 38. maddesi uyarınca, yayaların gelipgeçtiği kaldırımları işgal ettiğinden bahisle idari para cezası verilmiş; idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren başka bir karar verilmemiştir.
Bu durumda,davacıya verilen idari para cezasının, 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu ve Kabahatler Kanunu’nun 5560sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idarî yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağınedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Bursa 1.Sulh Ceza Hakimliğince verilen görevsizlikkararının “Bursa Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı Zabıta DairesiBaşkanlığınca, davacı adına 11.6.2013 gün ve16276 sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909 sayılı, 3.7.2013gün ve 16926 sayılı, 4.7.2013 gün ve 15985sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılı idariyaptırım karar tutanakları ile ayrı ayrı 88 TL olmaküzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015günlü numarasız tek ödeme emri ile davacıya bildirilenidari para cezalarının iptali istemiyle açılan davayönünden” verilen kısmının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Bursa 1.Sulh Ceza Hakimliğinceverilen 2.3.2015 gün ve D.İş:2015/1077 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ “Bursa BüyükşehirBelediye Başkanlığı Zabıta DairesiBaşkanlığınca, davacı adına 11.6.2013 gün ve16276 sayılı, 9.7.2013 gün ve 16909 sayılı, 3.7.2013gün ve 16926 sayılı, 4.7.2013 gün ve 15985sayılı, 8.7.2013 gün ve 17102 sayılı idariyaptırım karar tutanakları ile ayrı ayrı 88 TL olmaküzere verilen, toplam olarak 440 TL tutarındaki 13.1.2015günlü numarasız tek ödeme emri ile davacıya bildirilenidari para cezalarının iptali istemiyle açılan davayönünden” verilen kısmının KALDIRILMASINA, 14.3.2016gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy