T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 106 KARAR NO : 2016 / 152 KARAR TR : 14.3.2016 ÖZET: İdarenin plân ve projeye dayalı olarak işi ihale ettiği firma eliyle yürüttüğü sel önleme projesi kapsamında davacının taşınmazına verilen zararın, tam yargı davası ikame edilmek suretiyle İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :A.E. Davalı : Siirtİl Özel İdare Müdürlüğü Vekili :Av. M.S.B. O L A Y : Davacı dava dilekçesinde;“Siirt İli Şirvan İlçesi YedikapıKöyü halkındanım ve anılan yerde yerleşikdurumdayım. Yılın belli bölümünde işlerimiçin İstanbul' da bulunuyorum, bahar mevsiminden itibaren yazsonuna kadar da köyümde yaşamımı devam ettiriyorum. Avrupa Birliğifonlarından alınan para da kullanılarak davalılardan Siirtİl Özel İdare Müdürlüğü kontrolüve yönetiminde Sel Önleme Projesi kapsamında diğerdavalı Hayranoğulları İnşaat Taahhüt Tic LtdŞti unvanlı firma tarafından inşai faaliyetleryürütülmüş, bu faaliyetlerin devamısırasında işin fen kurallarına, projeye, teknikşartnameye uygun yapılmadığı ve özelmülkiyetimde bulunan mallara zarar verildiğine yönelik olarak 8ayrı dilekçe verdim, zararın olmayacağı, olmasıhalinde giderileceği sözlü olarak tarafıma beyanedilmiş olmasına karşın tüm taleplerime rağmenyolsuz ve hukuka aykırı olarak yapılan inşaat faaliyetlerinedeniyle zararım meydana gelmiş, bu zararın bu güne kadartazmin edilmemiştir. DavalılardanHayranoğulları İnşaat Taahhüt Tic Ltd Ştitarafından yürütülen inşaat faaliyetlerisırasında aşağıdaki zararım oluşmuştur. Köy sınırlarıiçinde bana ait arazi üzerinde 200 m uzunluğundaki dereninbenim arazi tarafıma olan bölümünde çift duvarüzerine 2 m ara ile 1.5 m yüksekliğinde tel örgü buinşaat faaliyetleri sırasındayıkılmıştır. Yine tarlamın güneytarafın olan derenin paralelinde yaklaşık 250 m boyundaçift duvar yapmıştım, bunun üzerine 2 m ara ile 1.5m yüksekliğinde tel-çit çekmiştim. Bu dayıkılmıştır. Aşağıda listesiniverdiğim AĞAÇLARIM ZARAR GÖRMÜŞTÜR. 29 adet FıstıkAğacı (3 yaş ve üzeri) 3 adet Selvi Çam (3yaş) 2 adet Nar Ağacı(ayrı ayrı yerde bulunan iki ağaç) 1 adet Kiraz Ağacı (4yaşında) 1 adet Erik Ağacı (4yaşında) 134 adet Tefek Üzüm (2yaş) 1 Adet FıstıkAğacı (20 senelik) Fıstık tezgahımtahrip edilmiştir. Kullanılamaz hale gelmiştir. Zararıma neden olaninşai faaliyetin devamı sırasında 20 dönümarazime girerek kullanmak olanağından yoksun kaldım. 3katlı olarak devam ettirdiğim inşaatımıtamamlayamadım. Gecikme yaşadım. Davalı müteahhitfirmanın yapmış olduğu işlerin ardındaninşaat enkazı ve molozlar köyümüzde, arazimizdebırakılmış olup, bunların temizlik işleri venakliye masrafları ile işçiliği tarafımızdankarşılanmıştır. Yukarıda detaylı olarakanlatılmaya çalışılan ve tanıkanlatımları ile keşif ve bilirkişi incelemesisırasında ispatlanacak başkaca zarar doğuran olaylarneticesi davalıların haksız ve hukuka aykırı eylemlerisonucu maddi zararımız doğmuş olup, bu zararın tespitedilecek bölümüne mahsuben, FAZLAYA İLİŞKİNHAKLARIMIZ SAKLI KALMAK, ŞİMDİLİK KAYDI İLE KISMİDAVA OLARAK alacağımızın 10.000 TLbölümünü talep ve dava konusu yapıyoruz. Sonuç ve İstem:Yukarıda açıklanmaya çalışılan veSayın Hakimlikçe görevden ötürü gözönüne alınabilecek başkaca haklılık sebepleri iledavanın kabulüne dair karar verilmesini, FAZLAYAİLİŞKİN HAKLARIMIZ SAKLI KALMAK ÜZEREŞİMDİLİK KAYDI İLE KISMİ DAVA OLARAKAÇILAN DAVADA TALEBİMİZ OLAN 10.000 TL alacağın04.06.2011 tarihli yazılı dilekçem ile temerrüt olgusugerçekleşmiş olduğundan bu tarihten itibaren SayınMahkemece aksi kanaat oluştuğu takdirde dava tarihinden itibarenticari (reeskont) faizi ile birlikte davalılardan müştereken vemüteselsilen tahsili ile tarafıma verilmesine, her türlüyargılama gideri ile avukatlık ücretinin davalılardanmüştereken ve müteselsilen tahsiline dair hüküm kurulmasınısaygı ile arz ve talep ederiz.” demek suretiyle adli yargıyerinde dava açmıştır. Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi: 15.04.2013 gün ve E:2013/69,K:2013/252 sayılı kararı ile özetle; “davanınhaksız fiilden kaynaklı tazminat davası olduğu, davaya konuhaksız fiilin Siirt İli, Şirvan İlçesi,Yedikapı Köyünde meydana geldiği hususunda taraflararasında herhangi bir çekişme bulunmadığı, HMK16. Maddesinde haksız fiilden doğan davalarda yetkili mahkemeninhaksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiğiyahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar göreninyerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunun düzenlendiği,davalının cevap süresi içerisinde yetki itirazındabulunduğu, yetkili mahkeme olarak Şirvan Mahkemelerinibelirttiği de gözetilerek, Şirvan Asliye Hukuk Mahkemesininyetkili olduğuna karar verilmesi gerekmiştir.” şeklindekigerekçesi ile davanın yetki yönünden reddine kararvermiştir. Bu aşamadan sonradavacının 15.04.2013 havale tarihli dilekçesi iledosyanın Şirvan Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinegönderilmesini talep etmesi üzerine söz konusu dava dosyasıŞirvan Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/144 Esas sırasınakaydedilmiş, yargılama bu esas numarası üzerinden devamederken 13.03.2014 tarihli 2. Celse’de “Kamu hizmetleriyürütülürken meydana gelen zararların hizmet husususayılacağı, bu zararların tazmininin idariyargının görev alanına girdiğinden bahisle dosyanındavalı İl Özel İdaresi açısından ayrıbir esasa kaydedilerek bu esas üzerinden yürütülmesinekarar verilerek dava konusu dosya Siirt İl Özel İdaresibakımından Şirvan Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/333 Esassırasına kaydedilmiştir. Şirvan Asliye HukukMahkemesi: 31.3.2014 gün ve E:2014/333, K:2014/115 sayılıkararı ile özetle; davanın haksız fiilden kaynaklanantazminat davası olduğunu, davalı İl Özel İdaresiyönünden meydana gelen zararın hizmet kusurusayılacağını, bu zararın giderilmesinin idariyargının görev alanına girdiğini belirterekdavanın görev yönünden reddine karar vermiş ve karartemyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Davacı aynı istemleSiirt İl Özel İdaresi ve Hayranoğullarıİnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti.yi davalı göstermeksuretiyle idari yargı yerinde dava açmıştır. Batman İdare Mahkemesi: 03.09.2015 gün veE:2015/1018, K:2015/1832 sayılı kararı ile özetle; davadayetkili mahkemenin Siirt İdare Mahkemesi olduğundan bahisle 2577sayılı Kanunun 15.maddesinin 1/a bendi uyarınca davanınyetki yönünden reddine, dosyanın yetkili Siirt İdareMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Dava konusu dosya Siirtİdare Mahkemesinin 2015/176 Esas sırasına kaydedilmiştir. Siirt İdare Mahkemesi: 26.01.2016 gün veE:2015/176 sayı ile özetle; davanınadli yargı yerinde görülmesi gerektiğinden bahisle, 2247Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için davadosyasının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,dosyanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kararvermesine kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 14.3.2016 günlütoplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında davalı Siirt İl Özel İdaresibakımından 2247 sayılı yasa’nın 19.maddesindeöngörülen biçimde görev uyuşmazlığıdoğduğu, idari yargı dosyasının, son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiğive davalı Siirt İl Özel İdaresi açısından usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı Siirt İlÖzel İdare Müdürlüğü kontrolü veyönetiminde olup, Hayranoğulları İnşaat TaahhütTic.Ltd.Şti unvanlı firma tarafından üstlenilen “Yedikapıve Yağcılar Köyü Grup Yolunun Sel Riskinden Korunmaİşi” kapsamında yürütülen işin fenkurallarına, projeye, teknik şartnameye uygun yapılmamasısonucu 200 m uzunluğundaki derenin davacının taşınmazıtarafında olan bölümündeki çift duvar üzerine davacıtarafından çekilen tel-çitin yıkıldığı,ayrıca taşınmazın içinde yer alan davacınınözel mülkiyetinde bulunan mallara zarar verildiğinden bahisle,söz konusu zararın tazmini istemiyleaçılmıştır. Dosya kapsamındayapılan incelemede, Siirt İl Özel İdaresi Yol veUlaşım Müdürlüğü’nün 16.06.2010günlü yazısında; “Yedikapı Köyüiçinde idaremiz tarafından yürütülençalışmalar esnasında şahsınıza aitbahçe ve araziye zarar verildiği bu zarar ve ziyan için birinceleme ve tespit yapılıp bu inceleme ve tespit neticesindemağduriyetinizin giderilmesi talep edilmektedir. İdaremiz tarafındangerçekleştirilen sel riskinin azaltılmasıamaçlı projenin yürütülmesi esnasında, köyhalkı olarak tarafınızdan tümçalışmaların destekleneceği ve herhangi bir itirazınyapılmayacağı taahhüdüne rağmen inşaaşamasında karşılaşılan tüm zorluklarakarşı dikkatli ve hasarsız bir çalışmayürütülmeye azami gayret gösterilmiş veçalışmalar bu doğrultudayürütülmüştür. Dilekçenizde bahsi edilenkonu ile ilgili olarak, idaremizce yürütülmüş olan buçalışmaların ilk ve son durumlarınınbulunduğu görsel kayıtlar üzerinde ve inşaatalanında gerekli inceleme ile tespitler yapılmıştır. Yapılan bu tespitlerdeinşasını köy içindekimevcut dere yatağına gerçekleştirdiğimiz köyiçi sel suyu deşarj kanalının bir kısmınıntarafınıza ait arazinin dış sınırlarınateğet geçtiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemeler esnasındaki ilk ve son durumkarşılaştırmalarında, aşağıdayazılan hususlar tespit edilmiştir. -Dilekçenizde bahsi edilen taşduvarın belirttiğiniz metrajda olmadığı var olanmetrajın ise yığma kuru taş yığınındanibaret olduğu drenaj kanalının geçtiği arazisınırlarınızda bu taşyığınlarının yerine betonarme ve taş pereliyapının inşa edildiği, -Araziniz ile kanalınaynı doğrultuda kesiştiği kısımlardaki araziçitinin imalatlar öncesinde şahsınızıngözetiminde yüklenici marifeti ile hasarsız bir şekildesökülüp toplatıldığı ve daha sonra tekrarkullanılmak üzere bırakıldığı, -Araziniz ile aynıdoğrultuda seyreden kanal inşaat alanında sözüedildiği kadar ağacın olmadığı ve bu kadar darkesitte ve dere yamacında dilekçede bahsi edilen sayıdaağaç dikiminin mümkün olmadığı var olanbir kaç fidanın ise şahsınızın gözetimindeyüklenicinin iş makinesi ile talebiniz üzerine bahçenizindeğişik yerlerine dikildiği, -Dilekçede bahsi edilenkapı ve tezgaha bir müdahale yapılmadığı,bunlarla birlikte iddia edildiğinin aksinegerçekleştirmiş olduğumuz bu imalatlarla arazinizin dereyamaçlarının betonarme kanal duvarları ileaşınmaya karşı korumaaltına alındığı ve arazilerde genişleme meydanageldiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak;tarafımızdan yapılan bu incelemeler neticesinde bahsi edildiğiüzere tarafınızaherhangi bir zarar ve ziyanın gerçekleşmediğianlaşılmıştır.” denilmiştir. Bu bağlamda, idareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukukaaykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılacak davalar ile idarenin aynıplan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesive bakımı sırasında kişilere verdiğizararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacakdavaların görüm ve çözümünün, iptalve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetimi yapanidari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakkamüdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır. Anayasanın 125'incimaddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış; 2577 sayılı idari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlaledilenler tarafından açılan tam yargı davaları,idari dava türleri arasında sayılmıştır. İdarece kamugücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesisedilen işlemlerden doğan zararın tazminine ilişkin bulunanve davacının haklarını ihlal eden idari işlem veya eylemdolayısıyla, 2577 sayılı Yasa uyarıncaaçtığı tam yargı davasının, idare hukukuilkelerine göre görüm ve çözümü İdariYargı'nın görev alanına girmektedir. Dava dilekçesinde,davacının taşınmazına “Yedikapı veYağcılar Köyü Grup Yolunun Sel Riskinden Korunmaİşi” kapsamında yürütülen işin fenkurallarına, projeye, teknik şartnameye uygunyapılmadığı ve 200 m uzunluğundaki derenin davacınıntaşınmazı tarafında olan bölümündeçift duvar üzerine çektiği tel-çitinyıkılmasıyla, ayrıca ağaçlarının dazarar görmesi neticesinde özel mülkiyetinde bulunan mallarazarar verildiği ileri sürülmüştür. Dosya kapsamında yer alanidare ile yapılan yazışmalardan anlaşıldığıüzere, idarenin zarara konu edilençalışmalarının “Yedikapı veYağcılar Köyü Grup Yolunun Sel Riskinden Korunmaİşi” kapsamında yapıldığı, buçalışmalar esnasında davacınıntaşınmazına ve taşınmazında yeraldığı belirtilen çift, duvar veağaçlarına zarar verildiği iddia edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda;uyuşmazlığın, mülkiyeti davacıya aittaşınmazların davalı Siirt İl Özel İdare Müdürlüğükontrolü ve yönetiminde olup, Hayranoğullarıİnşaat Taahhüt Tic.Ltd.Şti unvanlı firmatarafından “Yedikapı ve Yağcılar Köyü GrupYolunun Sel Riskinden Korunma İşi” kapsamındayürütülen işin yapımı esnasında meydanageldiği iddia olunan zarardan kaynaklandığı, davacıtarafından söz konusu zararın tazmininin istenildiğigözetildiğinde; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-bmaddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan zarar görenler tarafındanaçılan tam yargı davaları kapsamında idariyargı yerinde çözümlenmesi gerektiğianlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle;dava idari yargı yeri görevli bulunduğundan, Siirt İdareMahkemesince yapılan başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde İDARİ YARGI YERİNİNgörevli olduğuna, bu nedenle Siirt İdare Mahkemesinceyapılan BAŞVURUNUN REDDİNE, 14.3.2016 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy