T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 146
KARAR NO : 2016 / 184
KARAR TR : 14.03.2016
ÖZET:Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kesinleşmediği anlaşıldığından; 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk. K A R A R Davacı : T.B. Vekili :Av.A.G.K. & Av. H.Ü. Adli Yargıda Davalı : Nilüfer BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. S.A. İdari Yargıda Davalılar : 1-Nilüfer BelediyeBaşkanlığı 2-Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacının Bursa İli,Nilüfer İlçesi, Özlüce Mahallesi, 4446 ada 1 parselve 2378 ada 2 parsel sayılı taşınmazların birkısmının maliki olduğunu, davalı idareninkamulaştırma ya da acele kamulaştırma kararı almadanarsadan yol geçirmek suretiyle taşınmaza elattığını, söz konusu taşınmazındavalı idare sınırları içerisinde yer almakta olupkonumu ve mevkisi itibariyle oldukça değerli olduğunu,davalı idare ile kamulaştırmasız el koyma nedeniyletazminat konusuna uzlaşmanın mümkünolmadığını, bu itibarla fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydı ile 8.000 TL tazminatın dava tarihindenitibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdantahsili istemiyle adli yargıda dava açmıştır. Davacıvekili 12.10.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile, 8.000 TL’liktazminatını, 16.432,00 TL olarak ıslah etmiştir. BURSA6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:24.12.2012 gün ve E:2011/413K:2012/730 sayılı kararı ile davanın kabulüne kararvermiş ve verilen bu karar davalı vekilince temyiz edilmiştir. YARGITAY18. HUKUK DAİRESİ: 04.06.2013 gün ve E:2013/6699 K:2013/9757sayılı kararında; “…30.06.2010 tarihindeyürürlüğe giren 5999 sayılı Kanun ile 2942sayılı Kamulaştırma Kanuna eklenen geçici 6. maddedeöngörülen uzlaşma yoluna gitmek üzere ilgili idareyebaşvuru şartını yerine getirmeden dava açtığıanlaşıldığından, 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun 115/2 maddesinin 1. cümlesi uyarıncadavanın usulden reddi yerine yazılı şekilde hükümkurulması doğru görülmemiştir…”şeklindeki gerekçe ile hükmün bozulmasına karar vermiştir. Bozma ilamınakarşı davacı vekili karar düzeltme talebindebulunmuştur. YARGITAY 18. HUKUKDAİRESİ: 27.04.2015 gün ve E:2014/11000 K:2015/6761sayılı kararında “… fiilen el atılmayan her ikitaşınmaz bölümleri yönünden davacıtarafın mülkiyet hakkına getirilen kısıtlamanın,dava konusu taşınmazın, genel ve düzenleyici bir işlemolan imar planıyla kamu hizmetine özgülenmesinden ve bu plandaöngörülen kamulaştırma işlemlerininzamanında yapılmamasından kaynaklandığınınkabulü ile idari işlem ve eylemden doğan zarara ilişkindavanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunuhükümleri uyarınca idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiğinden 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun 114/1-b ve 115/2. maddeleri uyarınca bukısımlara yönelik davanın usulden reddine ilişkinhüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde kararverilmesi doğru görülmemiştir.”denilerek hükmünbozulmasına karar vermiştir. BURSA6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:24.12.2015 gün ve E:2015/817K:2015/1046 sayılı kararı ile bozma ilamına uyarak;“… açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİile; a)Dava konusu Bursa ili, Nilüfer ilçesi, Özlüce Mahallesi,4446 ada, 1 parsel ve Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ÖzlüceMahallesi 2378 ada, 6 parsel sayılı taşınmazlarınfiilen el atılmayan kısmı açısındanmahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava dilekçesininusulden REDDİNE, b)Dava konusu Bursa ili, Nilüfer ilçesi, Özlüce Mahallesi4446 ada, 1 parsel ve Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ÖzlüceMahallesi 2378 ada, 6 parsel sayılı taşınmazlarınfiilen el atılan kısımları açısından; 4446ada, 1 parsel için: 130,00.- TL ve 2378 ada, 6 parsel için1.309,00.- TL olmak üzere toplam 1.439,00.- TLkamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarakdavacıya VERİLMESİNE, c)Dava konusu Bursa ili, Nilüfer ilçesi, Özlüce Mahallesi,4446 ada, 1 parsel nolu taşınmazın 308,50.- m²’likkısmının, Bursa ili, Nilüfer ilçesi,Özlüce Mahallesi 2378 ada, 6 parsel sayılıtaşınmazın ise 451,56.- m² ve 62,99.- m²’lik yolyapılan kısımları ile 247,98.-m²’lik ve 117,76.-m²’lik kaldırım yapılarak fiilen el atılankısımlarının davacı adına olan tapukaydının iptali ile davalı Nilüfer BelediyeBaşkanlığı adına tapuya KAYIT ve TESCİLİNE, d)Dava konusu Bursa ili, Nilüfer ilçesi, Özlüce Mahallesi,4446 ada, 1 parsel ve Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ÖzlüceMahallesi 2378 ada, 6 parsel sayılı taşınmazlarındavacı adına olan ve fiilen el atılmayankısımlarına yönelik tescil hükmükurulmamasına ve davacının uhdesinde BIRAKILMASINA…”karar vermiştir; verilen kararın davalı vekilince temyizedildiği, dosyanın Yargıtay’a gönderildiği vekararın kesinleşmediği dosya kapsamı ileanlaşılmaktadır. Davacıvekili bu kez 4446 ada 1 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırmasızel atıldığı iddiasıyla Nilüfer BelediyeBaşkanlığı ile Bursa BüyükşehirBaşkanlığı aleyhine 7.000,00 TL tazminatın 08.07.2011tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır. BURSA 3. İDAREMAHKEMESİ: 24.02.2016 gün ve E:2016/126 sayılıgönderme kararında; “…2577 sayılı Yasanın2. maddesinde; "İdari dava türleri, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılaniptal davaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişiselhaklan doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davaları; kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı açılan davalar olaraksayılmış; idari yargının idari eylem veişlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevliolduğu kurala bağlanmıştır. 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Ve işleyişiHakkında Kanun'un 14. maddesinde; 'Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Buuyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir.' hükmüne, 19. maddesinde; 'Adli, idari,askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek,gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.' hükmüne yerverilmiştir. Belediyelerin 3194sayılı imar Kanunu 8. maddesi ve 18. maddesinin verdiği yetkiile arazi ve arsalar üzerinde imar planlarının hazırlanmasıve yürürlüğe konulması, arazi ve arsa düzenlemesigibi faaliyetleri kapsamında yaptıkları imar planlarındankaynaklanan işlemlerin tek yanlı ve kamu gücüne dayananirade açıklamaları ile tesis edilen genel ve düzenleyiciişlemler olduğu bu yönü ile de idari eylem veişlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıyerlerinde çözümlenmesi gerektiğitartışmasızdır. Buna karşılık, Belediyece,Kamulaştırma Kanunu’nda öngörülen usul veyöntemlere uygun idari nitelikte uygulama işlemleriyapılmaksızın, dava konusu taşınmazın birkısmına fiilen el atması karşısında, idarenin bueyleminin kamulaştırmasız el atma niteliğinitaşıdığı açıktır. Öte yandan, İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünün, idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak tam yargı davaları kapsamında yargısaldenetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi birayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır. Nitekim, yukarıda belirtilengenel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadıBirleştirme Kurulunun 11.2.1959 günlü, E: 1958/17, K: 1959/15sayılı kararının III. bölümünde, “İstimlaksizel atma halinde amme teşekkülü İstimlak Kanununa uygunhareket etmeden ferdin malım elinden almış olması sebebiylekanunsuz bir harekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan davaMedeni Kanun hükümlerine giren mülkiyete tecavüzünönlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararıntazmini davasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir.” görüşüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden;davacıya ait taşınmazın bir kısmına fiilen el atıldığınınBursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2011/413 sayılı dosyasındayapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesindehazırlanan raporda belirtilmiştir. Bu durumda, idarenin davakonusu taşınmaza kamulaştırmasız el atmasındandoğan zararın tazminine yönelik bulunan davanın,taşınmazın üzerinde yaya kaldırımıyapılması karşısında, haksız fiillereilişkin özel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümünün adli yargı yerinin görevinegirdiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, benzer birdavada çıkan görev uyuşmazlığı nedeniyleverilen Uyuşmazlık Mahkemesinin 04.05.2015 tarih ve E:2015/310,K:2015/326 sayılı kararı da bu yöndedir…”şeklindeki gerekçe ile 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasası’nın 15/1-a maddesiuyarınca davada mahkemenin görevsizliğine, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesiuyarınca davadosyasının adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, dosyanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilene kadar ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.03.2016 günlü toplantısında: Raportör-Hakim FilizBUDAK’ın, 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Uğurtan ALTUN ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dosyalar üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 14.maddesinde, “Olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli, idari veyaaskeri yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebiaynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yoldaverdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekir” hükmü yer almış, 19. maddesinde,“Adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişik fıkra:21/01/1982 - 2592/6 md.;Değişik fıkra: 23/07/2008-5791S.K./9.mad) Yargı merciince,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası datemin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.” denilmiş;aynı Yasanın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Buna göre, anılanYasanın 19. maddesi uyarınca yapılan bir başvuruda da, 14.maddede öngörülen “kesin veya kesinleşmişkarar” koşulunun aranacağı doğaldır. İdare Mahkemesince,Mahkememize gönderilen Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin davadosyasının incelenmesinden; görevsizlik kararınıntemyiz edildiği ve dosyanın halen Yargıtay’da olduğu,bu nedenle; adli yargı kararının henüzkesinleşmediği anlaşılmıştır. Belirtilen duruma göre,Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesi kararı kesinleşmediğinden, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesinde öngörülenkoşulu taşımayan Bursa 3.İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir. S O N UÇ : 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen koşulu taşımayan Bursa 3.İdareMahkemesince yapılan başvurunun, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca REDDİNE, 14.03.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy