T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 951 KARAR NO : 2016 / 124 KARAR TR : 14.3.2016 ÖZET: Evvelce kendisine 5510 sayılı Kanun uyarınca işgöremezlik geliri bağlanan davacıya, 6111 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle 2022 sayılı Kanuna eklenen Geçici 2 nci maddede öngörülen ve silikozis hastalarına özel aylık bağlanması yolundaki talebi üzerine tesis edilen menfi işlemin iptali istemli davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : H.Y. Vekili :Av. U.E. Davalı : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Vekili :Av. F.O. (Adli Yargıda) O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde; “Müvekkilim, 19251030 SGK sicil numarasıile 05.08.1998 - 22.01.2007 tarihleri arasında EczacıbaşıYapı Gereçleri San. Ve Tic. A.Ş. isimli firmanın YunusTren istasyonu Yanı KARTAL-İSTANBUL adresinde bulunan işyerindesırlama bölümünde mamül sırlama işindeçalışmıştır. Müvekkilin buradaaldığı son brüt ücreti 2.000,00 TL+İkramiyedir. Müvekkilimizin meslekhastalığına yakalandığı ve silikozis hastasıolduğu raporla tespit edilmiştir; Müvekkilinyaptığı iş, mamül (klozet-lavabo vs evyeler) toprakhaldeyken elle zımpara yapmak ve akabinde sırlama yapmaktır.Zımparalama sırasında ortama çıkan kum tozuparçacıkları soluma ile akciğerlere gitmekte veakciğerlere yapışmaktadır. İşe başlamadanevvel hiçbir sağlık sorunu bulunmayan müvekkil,işyerinde yaklaşık 9 sene bu işi yaptığındanmüvekkil solumaya maruz kaldığı bu kum taneciklerisebebiyle pnömokonyos (silikoz) hastalığınayakalanmıştır. Bu hastalığın tıbben tedavisiyoktur. Toz zerrecikleri akciğerlereyapışmış vaziyette bulunduğundan her nefesalış verişte ciğerlerdeki tozlar sirküle olmakta veilerleyen zamanda akciğerde nasırlaşmaktadır. Bu durummüvekkilin zor nefes alıp vermesine, efor gerektiren işleriyapamamasına, koşamamasına, merdivençıkamamasına, yorulamamasına sebebiyet vermektedir. Busebeple müvekkil hiçbir yerde iş bulamamaktadır. Ziraiş başvurusu yaptığı firmalar akciğer grafisitalep etmekte, bu grafide bahse konu hastalıkgözüktüğünden hiçbir işyeri müvekkiliçalıştırmak istememektedir. Hastalığıntıbbi tedavisi bulunmadığı için ilerleyen zamandabronşlar kapanmakta ve müvekkil içinkaçınılmaz son gelebilmektedir. Müvekkilin belirtileniş nedeniyle meslek hastalığınayakalandığına ilişkin T.C. SağlıkBakanlığı İstanbul Meslek HastalıklarıHastanesinden alınmış dilekçemize ekli 08.01.2010 tarihve 5 numaralı rapor ile karar verilmiştir. Müvekkilin bu hastalıknedeniyle tespit edilmiş maluliyet derecesi %19,20’dir.Müvekkilin maluliyet derecesi itibariyle kendisine SGK kurumutarafından aylık 145 TL sürekli iş göremezlik geliribağlanmıştır. Bilineceği üzere 6111sayılı yasanın 67. Maddesi şu şekildedir; Madde 67 - 2022 sayılıKanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “Geçici Madde 2 - Bumaddenin yayımı tarihinden itibaren 3 aylık süreiçerisinde talepte bulunan ve sosyal güvenlik mevzuatına tabiolarak çalışmayan, sosyal güvenlik kurumlarından yada yabancı bir ülke sosyal güvenlik kurumundan her ne adaltında olursa olsun herhangi bir gelir veya aylık almayan vesilikozis hastalığı nedeniyle meslekte kazanmagücünü en az % 15 kaybettiğine Sosyal Güvenlik KurumuSağlık Kurulunca meslek hastalıkları tespit hükümleriçerçevesinde karar verilen kişilere, bu maddede belirtilenşartları sağlamaları halinde aşağıdabelirtilen esaslara göre Sosyal Güvenlik Kurumunca aylıkbağlanır. Meslekte kazanmagücünü; a) %15 ila % 34 arasında kaybedenlere 7000, b) %35 ila % 54 arasında kaybedenlere 8000, c) %55 ve üzerinde kaybedenlere 9000, gösterge rakamının heryıl bütçe kanunu ile tespit edilecek aylıkkatsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan tutardaaylık bağlanır... Yasa, 25.02.2011 tarih ve 27857mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe girmiştir. Madde metninden deaçıkça anlaşılacağı üzere silikozishastalarının 3 aylık süre içerisinde başvurusunabağlı olarak gelir bağlanacağı hükmebağlanmıştır. Yasadan yararlanmak içindavalı kuruma müracaat edilmiştir; Yasının vermişolduğu bu açık hak nedeniyle müvekkilimiz 31.03.2011tarih ve 6097772 sayılı dilekçesi ile yasal süresiiçerisinde davalı kurumun Pendik Sigorta Müdürlüğü’nebaşvuruda bulunmuş ve yasaya uygun olarak 7000 göstergerakamı üzerinden aylık bağlanması talebindebulunmuştur. Söz konusu yazımız üzerine davalıkurum ekteki 05.04.2011 tarih ve 6097772 sayılı yazı ile cevapvermiş ve 8/212094 tahsis numarası ile kurumunuzdan sürekliiş göremezlik geliri aldığından bahisle 6111sayılı yasa uyarınca gelir bağlanamayacağıbelirtilmiştir. Kurumun gerekçesihukukilikten uzak, müvekkile aylık bağlanması yasanınamir hükmüdür; Kurumun gelir bağlanmatalebimizi red gerekçesi hukukilikten uzaktır. Zira 6111sayılı yasanın 67. maddesinde belirtilen hüküm silikozishastaları lehine çıkarılmış bir yasa metnidir.Sayın mahkemenin de takdir edeceği üzere yasanın 6111sayılı yasanın 67. maddesinde belirtilmiş limitlerdemaluliyeti bulunan bir şahsın sürekli iş göremezliködeneği alması mevcut mevzuat gereği olup 6111sayılı yasa ile ilgili değildir. Zira %10 ve üzerimaluliyet derecesi bulunan her çalışan SİGalmaktadır. Bu sebeple, bu miktarlarda maluliyeti olup ta kendisine gelirbağlanmayan bir çalışanın olması zaten hukukenimkan ve ihtimal dışıdır. Yasa koyucu da bu durumubilmektedir. Yasanınçıkarılış amacı silikozis hastalarına dahayüksek bir gelir bağlanmasını temin edebilmektir. Ziramüvekkil mevcutta %19,2 malul durumdayken şu an ödenen SİGaylık 145,00 TL’dır. Oysaki müvekkilin 6111sayılı yasadan yararlandırılması halinde 7000gösterge üzerinden bağlanacak aylık geliri ise dava tarihiitibariyle en az 550,00 TL’dır. Bu durumda pek tabii olaraksilikozis hastalarının lehine olan 6111 sayılı yasanınuygulanması ve müvekkilimize 7000 gösterge üzerinden gelirbağlanması zarurettir. Yukarıda arz edilensebeplerle kurumun red gerekçesi yasaya uygun değildir.Müvekkilin 6111 sayılı yasadan yararlandırılmasıgereklidir. Bu amaç ve bu bentde belirttiğimiz gerekçelerledavalı kuruma ekteki 22.04.2011 tarihli dilekçemiz ile deyeniden başvuruda bulunmuş olsak ta talebimiz tekrarreddedilmiştir. Ayrıca, müvekkilinyasadan yararlanması halinde daha yüksek bir aylığakavuşacağından yeni yasa daha lehine olup lehe olan yasahükmünün uygulanması kanun gereğidir. Gerekirsemüvekkilin mevcut 8/212094 tahsis numarası ile davalı kurumdanaldığı sürekli iş göremezlik gelirinin kesilerek6111 sayılı yasanın 67. maddesine göre aylıkbağlanmasını gereklidir. Müvekkilimizden davaaçması istenmiştir; Davalı kurummüvekkilimizin yazılı taleplerini reddederken kendisineşifahi olarak telkinde bulunmuşlar, bu konuda davaaçmasını, dava açılması halinde gelirbağlandığını, ancak dilekçe ile gelir bağlayamadıklarınıifade etmişlerdir. Her ne kadar bu telkinler hukukilikten uzak ise demüvekkile aylık bağlanması için başkaca bir yolkalmamıştır. Bu sebeple işbu davanınaçılması zarureti hasıl olmuştur. Müvekkilimize ilk taleptarihi olan 31.03.2011 tarihinden itibaren geriye yönelik aylıkbağlanması, birikmiş aylıklarının daödenmesi gereklidir; Sayın mahkemece kararverilirken müvekkilimizin 31.03.2011 tarihinde başvurudabulunduğu nazara alınarak bu tarihten itibaren geçerli olmaküzere aylık bağlanması ve birikmişaylıklarının ödenmesi gereklidir. Talep: Yukarıda arz ve izahedilen nedenlerle davamızın kabulüyle; Müvekkilimize, 6111sayılı yasanın 67. maddesi nedeniyle 2022 sayılıyasanın geçici 2. Maddesi uyarınca 7000 göstergerakamının her yıl bütçe kanunu ile tespit edilecekaylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunantutarda ve ilk talep tarihimiz olan 31.03.2011 tarihinden itibaren aylıkbağlanmasına, ücreti vekalet ve muhakeme masraflarınındavalı yana tahmiline, karar verilmesini davacı vekili olarak arz vetalep ederim.” demek suretiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır. Gebze 3. İş Mahkemesi: 16.10.2012 gün ve E:2012/491,K:2012/611 sayılı kararı ile özetle; “davadilekçesinde davacının 05.08.1998-22.01.2007 tarihleriarasında Eczacıbaşı Yapı Gereçleri San. ve Tic.A.Ş.’ye ait Yunus Tren İstasyonu yanı Kartal İstanbuladresinde çalıştığı bildirilmiştir.Davacının iş yerinin Kartal olduğu, işlemin PendikSosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü’nceyapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda HMK’nın 9.vd. maddeleri ile 5521 sayılı yasanın 5.maddesi gereğince,dava dilekçesinin yetki yönünden reddine ve Mahkememizinyetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve istek halindedosyanın yetkili ve görevli Kartal Nöbetçi İşMahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.”şeklindeki gerekçesiyle davanın yetki yönündenreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Bu aşamadan sonradavacı vekilince 23.10.2012 tarihindeki talep dilekçesi ilesöz konusu dava dosyası İstanbul Anadolu 7. (Kartal 3.)İş Mahkemesinin 2012/1197 Esas sırasınakaydedilmiştir. İstanbul Anadolu 7.İş Mahkemesi:13.02.2014 gün ve E:2012/1197, K:2014/74 sayılı kararı ileözetle; davanın reddine karar vermiştir. İşbu kararakarşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay10. Hukuk Dairesi 19.06.2014 gün ve E:2014/10008, K:2014/15212sayılı ilamı ile özetle; “davalı SGKBaşkanlığı (devredilen Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı)’na yönelik iş mahkemesineaçılan ve görülen inceleme konusu davada, taraflararasındaki hukuki uyuşmazlığınçözümünde 506, 1479 veya 5510 sayılı Kanununuygulama yeri bulunmadığından, sözü edilen 134, 70 ve101’inci madde hükümlerine göre sınırlıyetki ile donatılmış iş mahkemeleri görevliolmayıp, bu tür davalar idari yargının görevalanı içerisinde yer almaktadır. Bu maddi ve hukuki olgulargöz önünde bulundurularak yargı yoluyanlışlığı nedeniyle davanın dava şartıolmadığından usulden reddine karar verilmesi gerekirken,yanılgılı değerlendirme sonucu, işin esasınagirilerek, hüküm kurulmuş olması, usul ve yasayaaykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin buyönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli vehüküm bozulmalıdır.” şeklindekigerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir. İstanbul Anadolu 7.İş Mahkemesi:Yargıtay’ın bozma ilamına uyduktan sonra 23.10.2014gün ve E:2014/541, K:2014/612 sayılı kararı ileözetle; davada idari yargı yeri görevli olduğundan bahisledavanın görev yönünden reddine karar vermiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez idari yargı yerinde dava açmıştır. İstanbul 6. İdare Mahkemesi: 23.12.2014 gün ve E:2014/2506,K:2014/2420 sayılı kararı ile özetle; davada işmahkemelerinin görevli olduğundan bahisle davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 14.3.2016günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, idari yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dosyanın incelenmesinde;davacının meslek hastalığınayakalandığını öne sürerek İstanbul MeslekHastalıkları Hastanesine başvurduğu ve bu HastaneSağlık Kurulu’nun 8.1.2010 tarihli raporuyla “MeslekiTanı: c-1.a SİLİKOZ q 2/2 (Mesleki), Tıbbi KararTartışması: Hastalığının 1998-2007 yıllarıarası çalıştığı EczacıbaşıKartal’da yaptığı Klozet-Lavabo işinden meydanageldiği anlaşılmıştır, Karar: Meslekte kazanmagücü azalma oranı tespiti için rapor ve eklerinin SosyalGüvenlik Kurumu Başkanlığı Genel SağlıkSigortası Genel Müdürlüğü Maluliyet veSağlık Kurulları Daire BaşkanlığınaGönderilmesine dair OBSKK’dır.” karar verildiği, burapor üzerine SGK Maluliyet ve Sağlık Kurulları DaireBaşkanlığı’nın 29.11.2010 tarihli işlemiile “1-İstanbul Meslek Hastalıkları Hastanesinin 8.1.2010tarih ve 5 sayılı sağlık kurulu raporubaşlangıç alınmak kaydıyla sigortalıda q 2/2düzeyinde pnömokanyoz meslek hastalığı mevcuttur, 2-Gr33 VI 9 16 A % 20 E Cetveline göre % 19,2” kararıverildiği ve bu işlemi takiben davacıya davalı SGK’ca5510 sayılı Kanun hükümlerine göre sürekliiş göremezlik geliri bağlandığı, 6111sayılı Kanunun yayımı tarihini takiben (RG.25.2.2011,Sayı: 27857 mükerrer) davacının yeniden İstanbulMeslek Hastalıkları Hastanesine başvurduğu ve bu hastanesağlık kurulunun 18.3.2011 tarihli raporu ile “Yeni Tanı:c-1.a SİLİKOZ (Mesleki) Hastanınhastalığının 1998-2007 tarihleri arasındaçalıştığı seramik tozuna maruzkaldığı işi ile ilgili olduğu kanısınavarılmıştır. Karar: Meslekte kazanma gücü azalmaoranı tespiti için rapor ve eklerinin Sosyal Güvenlik Kurumu BaşkanlığıGenel Sağlık Sigortası Genel MüdürlüğüMaluliyet ve Sağlık Kurulları DaireBaşkanlığına Gönderilmesine DairOBSKK’der” kararı verildiği, davacının bu yeniraporla birlikte 31.3.2011 tarihinde davalı SGK’ya başvurarak,6111 Sayılı Kanunun 67.maddesi uyarınca kendisine aylıkbağlanması talebinde bulunduğu, davalı idarenin 5.4.2011tarihli işlemi ile, evvelce kendisine sürekli iş göremezlikgeliri bağlanması nedeniyle 6111 Sayılı Kanun uyarıncakendisine aylık bağlanmasına imkanolmadığının bildirildiği ve davacının buişlemin iptali istemiyle adli yargıda dava açtığı,adli ve idari yargı yerlerince verilen görev yönünden redkararları üzerine oluşan görevuyuşmazlığının halli için sorunun mahkememizönüne geldiği anlaşılmaktadır. 13.2.2011 tarih ve 6111sayılı “Bazı Alacakların YenidenYapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması HakkındaKanunun” 67 nci maddesi ile 1.7.1976 tarih ve 2022 sayılı“65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç,Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına AylıkBağlanması Hakkında Kanun” a eklenen Geçici Madde 2de “Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 3 aylıksüre içerisinde talepte bulunan ve sosyal güvenlikmevzuatına tabi olarak çalışmayan, sosyal güvenlikkurumlarından ya da yabancı bir ülke sosyal güvenlikkurumundan her ne ad altında olursa olsun herhangi bir gelir veyaaylık almayan ve silikozis hastalığı nedeniyle meslektekazanma gücünü en az %15 kaybettiğine Sosyal GüvenlikKurumu Sağlık Kurulunca meslek hastalıkları tespithükümleri çerçevesinde karar verilen kişilere, bumaddede belirtilen esaslara göre Sosyal Güvenlik Kurumunca aylıkbağlanır. Meslekte kazanmagücünü; a)%15 ila %34 arasındakaybedenlere 7000, b)%35 ila %54 arasındakaybedenlere 8000, c)%55 ve üzerindekaybedenlere 9000, gösterge rakamının her yılbütçe kanunu ile tespit edilecek aylık katsayısı ileçarpımı sonucunda bulunan tutarda aylıkbağlanır... Bu maddeye göre aylık alanların 5510sayılı Kanuna göre çalışmaya veya sosyal güvenlikkurumlarından ya da yabancı bir ülke sosyal güvenlikkurumundan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almayabaşlamaları halinde aylıkları kesilir.”denilmektedir. 1.7.1976 tarih ve 2022sayılı “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç,Güçsüz ve Kimsesiz Türk VatandaşlarınaAylık Bağlanması Hakkında Kanun”un 1 nci maddesiuyarınca 65 yaşını doldurmuş muhtaç Türkvatandaşlarına; 2 nci maddesi uyarınca da 18yaşını doldurmuş Türk Vatandaşı engellilere(belli sağlık kurulu raporunda öngörülenkoşulları haiz olmak şartıyla) aynı Kanunun 8 ncimaddesi uyarınca Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığıncaaylık bağlanmakta ve anılan Bakanlığınbütçesinin ilgili tertibinden bu aylıklar ödenmektedir.Bu aylıkların bağlanması talepleri ise aynı Kanunun 3ncü maddesi gereğince Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıflarına yapılmaktadır. Yukarıda işaret edilenmevzuat hükümleri uyarınca, 2022 sayılı Kanunun 1. ve2. maddelerinde belirtilen şartları haiz olanlara (65yaşını dolduran muhtaç Türk vatandaşlarıile 18 yaşını dolduran engelli Türk vatandaşları)Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca aylıkbağlanmakta; aynı Kanunun Geçici 2 nci maddesinde belirtilenşartları haiz olanlara (Sosyal Güvenlik Kurumundan her ne adaltında olursa olsun herhangi bir gelir ve aylık almayan ve silikozishastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünü en az%15’ini kaybetmiş kişiler) ise Sosyal Güvenlik Kurumuncaaylık bağlanmaktadır. Davacıya evvelce bağlanansürekli iş göremezlik gelirinin de 29.11.2010 tarihli SGKmaluliyet tespit kararı (%19,2) sonrasında 5510 sayılıKanun hükümleri uyarınca tesis edilen bir işlem olduğuizahtan varestedir. Öte yandan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun“Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri”başlıklı 101 nci maddesinde “Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıylailgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” denilmektedir. Davacıya evvelce 5510sayılı Kanun hükümlerine göre evvelce gelirbağlanması, 6111 sayılı Kanunun 67. maddesi ile 2022sayılı Kanuna eklenen Geçici 2. madde uyarınca SosyalGüvenlik Kurumunca silikozis hastalığı nedeniyle aylıkbağlanacağı hususu birlikte dikkatealındığında; 5510 sayılı Kanunun 101. maddesininaçık hükmü karşısında dava konusuihtilafın adli yargı yerinde (İş Mahkemesinde)çözümlenmesi gerektiği açıktır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli olduğundan, İstanbul Anadolu 7. İşMahkemesince verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesinceverilen 23.10.2014 gün, E:2014/541, K:2014/612 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 14.3.2016gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy