T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016/119
KARAR NO : 2016/163
KARAR TR : 14.03.2016
ÖZET: Davacının oğlunun askerlik hizmetini yerine getirirken, Devlet Hastanesindeki teşhis ve tedavisinde hizmet kusuru işlenerek ölümüne sebebiyet verildiğinden bahisle, uğranıldığı öne sürülen manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın GENEL İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.T.
Vekili :Av. H.T.
Davalılar : AdliYargıda
1-B.D.
2-Sağlık Bakanlığı
Vekili : Av. B.Ö.
İdari ve Askeri Yargıda
Sağlık Bakanlığı
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkilinin oğlu Hüseyin Murat Taş'ın 10.08.2008tarihinde askerlik görevini ifa ettiği sıradarahatsızlığı nedeniyle Başkale Devlet Hastanesine sevkedildiğini, doktor tarafından kendisine gastrit tanısıkonularak ilaç yazıldığını, birkaçgün sonra tekrar rahatsızlanarak hastaneyekaldırıldığını, buradan sevk edildiği VanAskeri Hastanesine götürülürken yolda hayatınıkaybettiğini, somut olayda doktorun hatalı davrandığını,yanlış tanı konulduğunu, müvekkilinin ölenoğlunun desteğinden yoksun kaldığını belirterek5.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihindenitibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 16.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 6.6.2012 gün ve E:2012/13,K:2012/234 sayı ile, davalı Bülent Doğan'ınSağlık Bakanlığına bağlı olan bir hastanedegörevli olduğu, görevi gereği hastası olandavacıya tıbbi müdahale yaptığı sıradadoğduğu iddia edilen kusuruna dayanılarak davanın açıldığı,oysa davanın doğrudan Sağlık Bakanlığınayöneltilmesinin gerektiği anlaşıldığındandavalı Bülent Doğan hakkındaki davanın husumetyönünden ve usulden reddine, davacının davalıSağlık Bakanlığı hakkındaki davasınıidarenin hizmet kusurundan kaynaklanan zararının giderilmesiistemiyle açtığı, uğranılan zararıntazminine yönelik bulunan davanın 2577 Sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2/1-b maddesinde yer alan " İdarieylem ve işlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları" kapsamında idari yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği, davaya bakmakla İdariYargı yerinin görevli olduğu, mahkemeleriningörevsizliğine, davalı Sağlık Bakanlığıhakkındaki davanın idare mahkemesinde görülmesigerektiği, mahkemelerinin davaya bakmakla görevliolmadığı anlaşıldığından, yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine karar vermiş, bukarar kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı olaydan dolayı 30.000,00 TL manevi tazminatınolay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıSağlık Bakanlığından tahsili istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
Ankara 12.İdare Mahkemesi: 28.2.2013 gün ve E:2013/265, K:2013/424 sayıile, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki"başlığını taşıyan 36. maddesinin (b)bendinde; zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi birhizmetten veya idarenin herhangi eyleminden doğmuş ise, hizmetingörüldüğü veya eylemin yapıldığıyer idare mahkemesinin yetkili olduğu, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasasının 15/1-a maddesi hükmüuyarınca davanın yetki yönünden reddine, davadosyasının yetkili Van İdare Mahkemesine gönderilmesinekarar vermiştir.
VAN 3.İDARE MAHKEMESİ : 12.6.2015 gün ve E:2013/860, K:2015/759sayı ile, olayda Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılıYasa’nın 20. maddelerinde öngörülen, idari eyleminasker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunmasıkoşulları birlikte gerçekleştiğinden, davanıngörüm ve çözümünün Askeri Yüksekİdare Mahkemesi’nin görevine girdiği gerekçesiyle,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1 -a. maddesi hükmü uyarınca görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu sefer aynı istemle askeri yargı yerinde davaaçmıştır.
ASKERİYÜKSEK İDARE MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRESİ:14.10.2015 gün ve E:2015/1521, K:2015/1880 sayı ile,davacının 1602 sayılı Kanunun 20’nci maddesikapsamında asker kişi olduğu, dava konusu zararının dadevlet hastanesindeki tıbbi tedavide ihmal, gecikme veya hata sonucu oluşupoluşmadığının tıp ilminin verileridoğrultusunda ortaya konulacağı, bu haliyle söz konusuuyuşmazlığın çözümünde askerlikhizmetinin gereklerinin bir önemi olmadığı,dolayısıyla zararı oluşturan eylemin askeri hizmeteilişkin olmadığı, bu itibarla davanın görev veçözüm yönünden AYİM’in görevliolmadığı ve bu nedenle görevsizlik kararı verilmesigerektiği kanaat ve sonucuna varıldığıgerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili adli, idari ve askeri yargı yerlerince verilen görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğu öne sürülen olumsuzgörev uyuşmazlığının giderilmesi istemiylebaşvuruda bulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.03.2016 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; 2247sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülenbiçimde, idari, askeri ve adli yargı yerleri arasında olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, davacıvekilinin istemi üzerine, idari yargı dosyasının kesinleşmeşerhli adli yargı kararı ile birlikte son görevsizlikkararını veren mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve manevi zararın tazminine ilişkinSağlık Bakanlığına karşı açılandavada, usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığıesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
I-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın,davanın çözümünde genel idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ve Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in sözlü açıklamaları iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN, Danıştay Savcısı Yakup BAL ile AYİMSavcısı Oğuz PÜRTAŞ’ın davada genel idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlü veyazılı açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacınınoğlu olan Hüseyin Murat Taş'ın askerlik hizmetini yerinegetirirken, Van-Başkale Devlet Hastanesindeki teşhis ve tedavisindehizmet kusuru işlenerek ölümüne sebebiyetverildiğinden bahisle, uğranıldığı önesürülen manevi zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
Anayasa’nın125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde, idari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idaridava türleri arasında sayılmıştır.
6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 3. maddesinde, hertürlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğudiğer sebeplerin yol açtığı vücutbütünlüğünün kısmen veya tamamenyitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlı maddive manevi zararların tazminine ilişkin davalara asliye hukukmahkemelerinin bakacağı hükmüne, geçici 1.maddesinde ise, bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkinhükümlerinin, Kanunun yürürlüğe girmesindenönceki tarihte açılmış olan davalardauygulanmayacağı hükmüne yer verilmiş, bu Kanunun 3.maddesinin (1) numaralıfıkrasının birinci cümlesinin iptali amacıylaaçılan davada, Anayasa Mahkemesi, 16.2.2012 tarih ve E:2011/35,K:2012/23 sayılı kararıyla: dava konusu kuralla, sadecekişinin vücut bütünlüğüne verilen maddizararlar ile buna bağlı manevi zararların ve ölümnedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların tazmini konusunun kapsamaalındığı ve bu tazminat davalarına bakmagörevinin asliye hukuk mahkemelerine verildiği; buna göre,aynı idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğudiğer sebeplerden kaynaklanan zararların kapsamaalınmadığı; sorumluluk sebebi aynı olsa da buzararların tazmini davalarının idari yargıdagörülmeye devam edeceği; bu durumda, idarenin aynıyapı içinde aldığı kararın birbölümünün idari yargıda birbölümünün adli yargıda görülmesininyargılamanın bütünlüğünübozacağı; ayrıca iki ayrı yargı kolundagörülen davalarda, idarenin sorumluluğu, bu sorumluluğunkapsamı, idarenin tazmin yükümlülüğükonularında farklı sonuçlara ulaşabileceği; esasenidare hukukunda var olan hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kavramlarının,kişilerin gördüğü zararların tazminindekullanılan ve kişilerin idare karşısında korunmakapsamını genişleten kavramlar olduğu; idare hukukunda,idarenin hiçbir kusuru olmasa da sosyal risk, terör eylemleri,fedakarlığın denkleştirilmesi gibi kusursuzsorumluluğa ilişkin kavramlara dayanılarak kişilerinuğradığı zararların tazmin edilmesininmümkün olduğu; özel hukuk alanındaki kusursuzsorumluluk hallerinin ise belirli konular için düzenlendiği vesınırlı olduğu; idarenin idare hukuku esaslarınadayanarak tesis ettiği tartışmasız bulunan eylem veişlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerdenkaynaklanan zararlara ilişkin davaların idari yargı yerlerindegörülmesi gerektiği; bu nedenle, yukarıda belirtildiğigibi, aynı idari eylem, işlem veya sorumluluk sebebinden kaynaklananzararların tazminine ilişkin davaların farklı yargıyerlerinde görülmesinde kamu yararı ve haklı nedenolduğunun söylenemeyeceği gerekçesiyle iptaline kararvermiştir.
Davacı vekilince, müvekkillerininzararının, kamu idaresi olan SağlıkBakanlığına bağlı hastanede görev yapansağlık çalışanlarının sağlıkhizmetini gereği gibi yürütmediğindenkaynaklandığı; dolayısıyla, idarenin doğanzarardan hizmet kusuru ilkesi uyarınca sorumluluğunun bulunduğuileri sürülmüştür.
Bu durumagöre, hastanenin kamu hizmetini yürüttüğüsırada kişilere verdiği zararın tazmini istemiyleaçılan bu davada, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygunolarak yürütülüp yürütülmediğinin,hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının saptanması gerekmektedir. Buhususların saptanması ise idare hukuku ilkelerine göreyapılabileceğinden, 2577 sayılı Yasa’nın 2.maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bulunan tamyargı davasının görüm ve çözümündegenel idari yargı yerleri görevlidir.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü genel idariyargı yerinin görevine girdiğinden Van 3. İdareMahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanınçözümünde GENEL İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Van 3. İdare Mahkemesinin 12.6.2015 gün veE:2013/860, K:2015/759 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.03.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy