T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2015 / 948 KARAR NO : 2016 / 121 KARAR TR : 14.3.2016 ÖZET: Mersin - Adana ve Hatay illerinde Gemi Trafik Gözetleme İstasyonu inşasının İskenderun etabında Karayılan Beldesinde kurulması planlanan Gemi Trafik Gözetleme İstasyonu için ihtiyaç duyulan enerji nakil hattının orman izinleri projesinin hazırlanması işinin bedeli olan 13.000,00.-TL+KDV'nin ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair 15.06.2012 tarih ve 9375 sayılı işlemin iptali ile söz konusu bedelin idareye başvurunun yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : A. ve Y. MühendislikPro.Eğt.Müş.Hiz.Tiz.Ltd.Şti. Vekili :Av. M. M. Davalılar : 1-Mersin Valiliği (Mersinİl Özel İdaresi İmar İnş. Dai.Başkanlığı) Vekili :Av. H. D. (AdliYargıda) 2-Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme BakanlığıDeniz ve İçsular Gnl.Md.lüğü O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde; “T.C. Mersin Valiliği Çevre veŞehircilik İlMüdürlüğü tarafından Mersin-Adana ve Hatayillerinde Gemi Trafik Gözetlemeİstasyonları inşasının İskenderun etabındaKarayılan Beldesinde T.C. Başbakanlık DenizcilikMüsteşarlığı Muhabere ve Elektronik DaireBaşkanlığı adına Gemi Trafik Gözetlemeİstasyonu kurulmak istenmiştir. Bu istasyonunçalışabilmesi için de Enerji Nakil Hattınaihtiyaç duyulması üzerine, T.C. Mersin ValiliğiÇevre ve Şehircilik İl Müdürlüğütarafından Enerji Nakil Hattı projesi hazırlanarak Gerekli OrmanKesim İzinleri için Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü’nebaşvuru yapılmıştır. Ancak projeler eksik vehatalı hazırlandığından 2011 yılından buyana idare Kahramanmaraş Orman BölgeMüdürlüğünden gerekli izinleri alamamış veGemi Trafik Gözetleme İstasyonunun Enerji Nakil Hattınıçekememiştir. Söz konusu başvurununardından ilgili idare davacı ile irtibata geçerek ilgiliprojenin hazırlanmasını ve gerekli orman izinlerininalınması için çalışma ve teklif mektubuhazırlamasını istemiştir. Davacı müvekkilim de"Teklif Mektubu'nu" idareye sunmuş, idarenin sözlüoluru ve proje yapılmış ve ilgili idareye sunulmuştur. İlgili idare söz konusu müvekkil şirketin hazırladığı"Enerji Nakil Hattının Orman İzin Projeleri” ve İskenderun Ormanİşletme Şefliğinden 18/06/2012 tarih ve 244 sayılı olur yazısı ile EnerjiNakilHattının geçtiği güzergah içinİskenderun Orman İşletme şefliğinden izinalınmıştır. Ayrıca müvekkil şirket EnerjiNakil Hattı proje kapsamındaki sahada bulunanağaçların damgalanması ve ağaç kesimizinlerini de alarak proje sahasındaki ağaçlarınkesilmesini de sağlamıştır. Söz konusu işintamamlanmasının ardından müvekkil şirket 10/07/2013tarihinde 10893 Gelen evrak kayıt numarası ile Mersin Çevre veŞehircilik İl Müdürlüğü'ne müracaatederek teklif mektubunda belirtilen ücreti idareden talep etmiştir. T.C. Mersin Valiliği Çevre ve Şehircilikİl Müdürlüğü tarafından 25.07.2013 tarihli38840899-7707 sayılı Orman İzin Projeleri konuluyazısı müvekkilime tebliğ edilmiştir. Söz konusuyazıda: Mersin Çevre ve Şehircilik İlMüdürlüğü konu ile ilgili yapılanyazışmaları müvekkilime göndermiştir. Buyazışmalarda: “Mersin ValiliğiÇevre ve Şehircilik İlMüdürlüğü’nün Mersin İl Özel İdaresi’negönderdiği 10/05/2012 tarihli B.09.4.İLM.0.33.03.00/4218sayılı ve Gemi Trafik Gözetleme İst. Konuluyazısı ile Mersin il Özel İdaresine başvurarak;"6831 sayılı orman Kanunu 117. Maddesi gereği ENM iznininalınması ve ENM projesi içerisinde kalan ormanağaçlarının mevzuata uygun olarak kesilmesi ve tümgerekli yasal izinlerin alınmasının gerektiği bu nedenle de13.500,00-TL+KDV tutarında ödeneğe ihtiyaç duyulduğuiletilmiştir." Bu yazı Mersin il Özelİdaresi’ne ulaşınca, Mersin İl Özel İdaresiİmar inşaat Daire Başkanlığı’nınUlaştırma ve Denizcilik Haberleşme BakanlığıMersin Liman Başkanlığı’na 16/05/2012 tarih ve M.33.0.İ.Ö.İ.0.11.00.00-755.99-9712sayılı Gemi Trafik Gözetleme konulu bir yazı yazarak:"Geçici kabulü yapılan Mersin Adana Hatay illeri gemitrafik gözetleme istasyonu İskenderun Etabında belirtilen ormankesim ve gerekli projelerin hazırlanması işleri için13.500,00-TL+KDV tutarında ödeneğe ihtiyaçduyulduğu, adı geçen hizmet bedelinin tamamlanabilmesiiçin idareleri bütçesinde harcama yapılabilmeimkanının olmadığını, işin tamamlanabilmesiiçin bakanlık nezdinde olur almak şartıylaödenek sorunun çözüleceği hususu sorulmuştur. Ulaştırma Denizcilik veHaberleşme Bakanlığı Mersin LimanBaşkanlığının 29.05.2012 tarih veB.11.1.DNM/1.04./33.00/604/2078 sayılı Trafik Gözetleme istasyonları (TGİ)konulu Ulaştırmave Denizcilik haberleşme Bakanlığı Deniz veİçsular Genel Müdürlüğü’negönderdiği yazıda Mersin Çevre ve Şehircilik İlMüdürlüğü ve İl Özel idareden gelenyazıları ilgi tutarak yazışmaların gereğini talepetmiştir. Ulaştırma, Denizcilikve Haberleşme Bakanlığı Deniz ve İçsular GenelMüdürlüğü’nün 16.07.2012 tarih veB.11.0.DİDGM / 0.00.03.01.755.03.01 / 9375 sayılı ve İskenderunTGİ Enerji Güzergahı konulu Mersin Valiliği il Özelİdaresi İmar ve İnş. Dai.Başkanlığı’na gönderdiği yazıda ise:Yukarıda zikredilen yazıları ilgi tutarak bakanlığınyaptırım programı kapsamında yer alan Mersin-Adana ve Hatay İlleri Gemi Trafik Gözetleme İstasyonları (TGİ)inşaatının İskenderun etabındatesislere enerji temini için yapılmasıgereken yer altı enerji nakil hattı güzergâhınınorman alanına denk gelmesi nedeniyle, Kahramanmaraş Orman BölgeMüdürlüğünden izin alınması gerektiğibildirilmesi üzerine bahse konu izin talebi ile ilgiliyazışmaların yapıldığı, Ancak Mersin LimanBaşkanlığından alınan yazıda söz konuiş için 13.500,00-TL+KDV tutarında bir ödeneğeihtiyaç olduğu bildirilmiştir. İlgili yazılar dahaönceden Mersin Çevre ve Şehircilik İlMüdürlüğünce hazırlandığından veKahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü'neBAŞVURU YAPILDIĞINDAN anılan işi için ayrıcabir ödeneğegerekolmadığı anlaşılmıştır" şeklinde bir yazı ileİdare ödenek talebini söz konusu idari işlemi ile reddetmiştir. Mersin İl Özelİdaresi İmar İnşaat daire Başkanlığı da22/06/2012 tarih, M.33.0.İ.Ö.İ.0.11.00.00- 755.99-/ 2438sayılı ve İskenderun TGİ Enerji Güzergahı konulu yazıyı Çevre veŞehircilik İl Müdürlüğü'ne iletmiştir.Bu yazıda: “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşmebakanlığı, Deniz ve İçsular GenelMüdürlüğünün ilgi sayılıyazısı ve ekleri ilişikte gönderilmiştir”şeklinde tanzim edilen yazıda ödeneğin nedenverilemediğinin yazı ve ekleri gönderilmiştir. Mersin Valiliği Çevreve Şehircilik İl Müdürlüğü Ağaçve Yaşam Mühendisliği’ne gönderdiği 25/07/2013tarih ve 38840899 sayılıOrman İzinProjeleri konulu yazısında: “10/07/2013 tarihli ve 10893 gelenevrak kayıtlı yazı ile yaptığı işleriçin 13.500,00-TL + KDV talepli dilekçede Hatay İliİskenderun ilçesi Karayılan Beldesinde T.C. Başbakanlıkdenizcilik Müsteşarlığı Muhabere ve Elektronik daireBaşkanlığı adına trafik gözetleme istasyonuyapıldığı, bu istasyonun enerji nakil hattı orman izinprojelerinin Ağaç ve yaşam Mühendislik tarafındanhazırlandığı ve orman işletmeMüdürlüğünden takibinin yapılarak 18/06/2012tarih ve 244 sayılı OLUR ile gerekli izinlerin Ağaç veYaşam Mühendisliğin çabalarıylaalındığını ve proje mühendislik ücretiolarak talep edilen yazı ile ilgili olarak yazışmaları ektesunulmuştur. Sonuç olarak müvekkilşirket mağdur edilmiş, sırf idarenin daha öncedenKahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü'nebaşvur yaptı diyerek ödeneğe gerek olmadığıbelirtilmiş ve bu yazı neticesinde müvekkilim ciddi şekildemağdur edilmiştir. Bu mağduriyeti için idareyebaşvuruda bulunmuş ise de idare maalesef müvekkile sözkonusu bedeli ödememiştir. Müvekkilin bu ödeneğe hakkazandığı ve işini tam olarak ifa ederek gerekli izinlerialdığı bir gerçektir. O haldemüvekkilime 13.500,00-TL+KDV bedelin ödenmesi konusunda davalıidareye başvuru tarihi olan 11.07.2013tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müvekkilime ödenmesiiçin Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığı Deniz ve İç Sular GenelMüdürlüğü’nün Mersin Valiliği İlÖzel idaresi İmar ve İnş. Dai.Başkanlığına yazdığı B.1l.0.DİDGM / 0.00.03.01.755.03.01 / 9375 sayılı ve İskenderun TGİEnerji Güzergahı konulu idari işleminin iptal edilerek, MersinValiliği Çevre ve Şehircilik İlMüdürlüğü tarafından müvekkilime 13.500,00-TL+KDV bedelin başvuru tarihinden bu yanaişleyecek yasalfaizi ile birlikte ödenmesinitalep etme gereği hasıl olmuştur. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaaçıkladığımız nedenlerleyargılama yapılarak, 1)Ulaştırma, Denizcilikve Haberleşme Bakanlığı Deniz ve İç Sular GenelMüdürlüğü’nün Mersin Valiliği İlÖzel idaresi İmar ve İnş. Dai.Başkanlığı’na yazdığı B.11.0.DİDGM /0.00.03.01.755.03.01 /9375sayılı ve İskenderun TGİ Enerji Güzergahı konuluİDARİ İŞLEMİN İPTALİ ile, 2)Mersin Valiliği İlÖzel idaresi İmar ve İnş. Dai.Başkanlığı tarafından davacıya 13500 TL + KDVbedelin idareye başvuru yaptığı 11/07/2013 tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ÖDENMESİNE, 3)Yargılama Giderleri ilevekalet ücretinin davalı idarelere yükletilmesine karar verilmesini müvekkil adına talepederim.” demek suretiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. Mersin 1.İdare Mahkemesi: 04.12.2013 gün ve E:2013/961,K:2013/1064 sayılı kararı ile özetle; “Davadosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Mersin -Adana ve Hatay illerinde Gemi Trafik Gözetleme İstasyonuinşasının İskenderun etabında KarayılanBeldesinde kurulması planlanan Gemi Trafik Gözetleme İstasyonuiçin ihtiyaç duyulan ENERJİ NAKİL HATTININ ORMANİZİNLERİ PROJESİNİN hazırlanması işininbedeli olan 13.500,00.-TL+KDV'nin ödenmesi istemiyle yapılanbaşvurunun reddine dair 15.06.2012 tarih ve 9375 sayılıişlemin iptali ile söz konusu bedelin idareye başvurununyapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziylebirlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olandavanın açıldığı, ENERJİ NAKİLHATTININ ORMAN İZİNLERİ PROJESİNİNhazırlanması işine ilişkin olarak taraflar arasındaimzalanmış bir sözleşme bulunmadığı,davacı tarafından verilen teklif mektubuna istinaden işin yapıldığıanlaşılmaktadır. İdare tarafından, birkamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamugücü kullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesinve yürütülmesi zorunlu idari işlemler ve buişlemlerden kaynaklanan zararların tazmini istemiyleaçılacak davalarda idari yargı yerleri görevlibulunduğu gözetildiğinde Kamu İhale Kanunu uyarınca yürütülenihale sürecinin sözleşme aşamasına kadar yasayadayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemleriniptali istemiyle açılan davaların idari yargı yerlerinde,sözleşme yapıldıktan sonra sözleşmehükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklarınise özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerlerindegörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla sözleşmedendoğan bir hak veya alacağın takibi niteliğini taşıyan,idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesisetmediği işlemlerin iptali ve bu işlemlerden kaynaklananzararların tazmini istemiyle açılan davaların adliyargı yerinde görülüp çözümlenmesigerekmektedir. Olayda,uyuşmazlığa konu bedelin davalı idarenin istemiüzerine yapıldığı iddia edilen ENERJİ NAKİLHATTININ ORMAN İZİNLERİ PROJESİ'nden kaynaklandığı, söz konusuprojenin yaptırılmasına ilişkin sürecin Kamuİhale Kanunu hükümleri uyarıncayürütülmediği, taraflar arasında imzalanmışbir sözleşme bulunmadığı, idarenin sözlübeyanına istinaden söz konusu işinyürütüldüğü görülmektedir. Bu durumda, taraflararasında imzalanmış yazılı bir sözleşmebulunmamakla birlikte uyuşmazlığın idare ile yapılansözlü anlaşmaya istinaden gerçekleştirilen ve kamuhizmeti niteliği bulunmayan işin tamamlanmasından sonra kiaşamaya ilişkin olduğu,başka bir ifadeyle sözlüsözleşme hükümlerinin uygulanması aşamasınailişkin olduğu, söz konusu projeninyazılı bir sözleşme imzalanmadangerçekleştirilmiş olmasının bu durumu değiştirmeyeceği,borcun ödenmemesine ilişkin dava konusu edilen işlemin idarenin tektaraflı ve kamu gücüne dayalı olarak tesis ettiğiişlem niteliğinin bulunmadığı, yine haklı birsebep olmaksızın, bir başkasının emeğindenzenginleşen kişinin bu zenginleşmeyi geri vermeyükümlülüğünden kaynaklanan sebepsizzenginleşme davalarının adli yargı yerinin görevalanında bulunduğu, taraflardan birinin idare olmasınınuyuşmazlığın niteliğinideğiştirmeyeceği gözetildiğindeuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerlerinin görevliolduğu kanaatine ulaşılmıştır.”şeklindeki gerekçesiyle 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasası’nın 15/1-a maddesihükmü uyarınca davanın görev yönündenreddine karar vermiştir. İşbu kararakarşı yapılan itiraz başvurusu üzerine AdanaBölge İdare Mahkemesi 03.04.2014 gün ve E:2014/2439, K:2014/2510sayılı ilamı ile özetle; itiraz dilekçesindeöne sürülen iddiaların bozulması istenilen Mersin 1.İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığıgerekçeler karşısında yerinde ve kararınbozulmasını sağlayacak nitelikte görülmediğindenitirazın reddine ve itiraz konusu kararın onanmasına kararvermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacı vekili aynıistemle bu kez sadece Mersin Valiliğini davalı olarak göstermeksuretiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. Mersin 4. Asliye Hukuk Mahkemesi: 07.05.2015 gün ve E:2014/333,K:2015/153 sayılı kararı ile özetle; ““Dava ENH projesinden kaynaklananalacak davasıdır. Dava ile ilgili olarak; Çevre veŞehircilik İl Müdürlüğü'ndenMersin-Adana-Hatay illeri Gemi Trafik Gözetleme İstasyonlarıİnşaatına ilişkin evraklar, Mersin 1. İdareMahkemesi'nin 2013/961 esas sayılı dosyasının sureti,Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü'ndendava konusu inşaatın yapımı için kurumdanalınan izinlere ilişkin evraklar celp edilip incelenmiştir. Davadosyası, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller,celp edilip incelenen evraklar ve tüm dosya içeriğinegöre; davacı tarafça Mersin-Adana-Hatay illerinde Gemi TrafikGözetleme İstasyonu inşaatının İskenderunetabında kurulması planlanan GTGİ için ENH orman izinleriprojesinin hazırlanması işinin bedelikarşılığında işinyapıldığını, izinlerinalındığını, fatura kesildiğini, davalıkurumca ödeme yapılmadığını, işlemin iptaliiçin Mersin 1. İdare Mahkemesi'ne davaaçtıklarını, mahkemece görevsizlik kararıverildiği, gerekçesinde taraflar arasında imzalanmışsözleşme bulunmadığından dolayı bu nedenle kamuhizmeti niteliğinin bulunmadığından 2577 sayılı yasa 15/1-a maddesiuyarınca görev yönünden reddine karar verildiği,dosyaya celp edilip incelenen teklif mektubu, proje, bedel ödeme talebi,T.C. Mersin Valiliği Çevre ve Şehircilik İlMüdürlüğü, DenizcilikMüsteşarlığı tarafından yapılan orman izinprojesi, sözleşme, ihale dosyası, izin belgeleri, ENH vaziyetplanı, tapu kayıtları, teslim tutanakları,bağlantı izin formu, enerji satış sözleşmesi vetüm dosya içeriğine göre taraflar arasındaki eyleminidari iş ve eylemlerden kaynaklandığı, bu husustaUyuşmazlık Mahkemesi'nin yerleşik kararlarınınolduğu, 2577 sayılı yasanın 2. Maddesine göre idarenineylem ve işlemlerinden dolayı kamu hizmetlerininyürütülmesi sırasında idarenin vermiş olduğuzararlardan dolayı açılacak davaların idaremahkemelerinde görülmesi gerektiği, Mersin Valiliği'ninkamu kurumu niteliğinde olduğu, bir kamu kurumu tarafındanverilen kararlar üzerinde plan ve projesine göre yapılan işsırasında bu işin yapılması nedeniyleuğranılan zararların idari kararın ve fiilin neticesindemeydana gelen zararlar olduğu, bir kamu kurumunun görevlerinden olanbir işi yapmayı kararlaştırmasının idari birkarar olması gibi, bu kararı yerine getirmek üzere plan veprojeler yapıp, o plan ve projeler gereğince işi görmesininde kararın neticesi olan bir idari eylem olduğunu, bu eylemlerdendoğan zararların idarenin hizmet kusuruna dayanılarak idaremahkemesinde açılması gerektiğianlaşılmış olup, mahkememizin görevsizliğinekarar vermek gerekmiştir.”demek suretiyledavanın görev yönünden reddine karar vermiş,tarafların kararı temyiz etmemesi üzerine kararkesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 14.3.2016günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adli yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, adli yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, idari yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim İsmail SARI’nın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Mersin-Adana ve Hatayillerinde Gemi Trafik Gözetleme İstasyonu inşasınınİskenderun etabında Karayılan Beldesinde kurulmasıplanlanan Gemi Trafik Gözetleme İstasyonu için ihtiyaçduyulan enerji nakil hattının orman izinleri projesinin hazırlanmasıişinin bedeli olan 13.000,00.-TL+KDV'nin ödenmesi istemiyleyapılan başvurunun reddine dair 15.06.2012 tarih ve 9375sayılı işlemin iptali ile söz konusu bedelin idareyebaşvurunun yapıldığı tarihten itibaren işleyecekyasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır. 04.01.2002 tarih ve 4734sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ''Amaç''başlıklı 1.maddesinde; ''Bu Kanunun amacı, kamu hukukunatabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamukaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarınınyapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.''denilmiştir. “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde de; “Aşağıdabelirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlükaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ileyapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göreyürütülür: a) Genel bütçekapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, ilözel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; dönersermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklindefaaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşlarıhariç), tüzel kişiler, b) Kamu iktisadikuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerindenoluşan kamu iktisadi teşebbüsleri, c) Sosyal güvenlikkuruluşları, fonlar, özel kanunlarla kurulmuş vekendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahipkuruluşlar (mesleki kuruluşlar ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) ile bağımsızbütçeli kuruluşlar, d) (a), (b) ve (c) bentlerindebelirtilenlerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrıayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahipbulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik,işletme ve şirketler, e) 4603 sayılı Kanunkapsamındaki bankalar ile bu bankaların doğrudan veyadolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesininyarısından fazlasına sahip bulundukları şirketlerinyapım ihaleleri Ancak, Tasarruf MevduatıSigorta Fonu ve bu Fonun hisselerine kısmen ya da tamamen sahipolduğu bankalar, 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar vebu bankaların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya daayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahipbulundukları şirketler ( (e) bendinde belirtilen yapım ihalelerihariç) 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankaların2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi gayrimenkulyatırım ortaklıkları ile enerji, su, ulaştırma vetelekomünikasyon sektörlerinde faaliyet gösterenteşebbüs, işletme ve şirketler bu Kanun kapsamıdışındadır.'' denilmiştir. 05.01.2002 tarih ve 4735sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun''Kapsam'' başlıklı 2. maddesinde; ''Bu Kanun, Kamu İhaleKanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanunhükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenensözleşmeleri kapsar.'' denilmiş, ''İlkeler''başlıklı 4.maddenin 3.fıkrasında; ''...Bu Kanunkapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları,sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak veyükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı vesözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırımaddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensipgöz önünde bulundurulur.'' denilmiştir. Davacı Mersin - Adana veHatay illerinde Gemi Trafik Gözetleme İstasyonuinşasının İskenderun etabında KarayılanBeldesinde kurulması planlanan Gemi Trafik Gözetleme İstasyonuiçin ihtiyaç duyulan enerji nakil hattının ormanizinleri projesinin hazırlanması işinin bedeli olan13.500,00.-TL+KDV'nin ödenmesi istemiyle yapılan başvurununreddine dair 15.06.2012 tarih ve 9375 sayılı işlemin iptali ilesöz konusu bedelin idareye başvurunun yapıldığıtarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte istemiyleaçılmıştır. Enerji Nakil Hattının Ormanİzinleri Projesinin hazırlanması işine ilişkin olaraktaraflar arasında imzalanmış bir sözleşmebulunmadığı ve sadece davacı tarafından verilen teklifmektubuna istinaden işin yapıldığıanlaşılmaktadır. Davacı tarafından davalıidare Başbakanlık DenizcilikMüsteşarlığı’na düzenlemiş bulunan10.07.2013 tarih ve 13.000,00 Tl + KDV’nin ödenmesi içinfatura tanzim edilerek ilgili kuruma gönderilmiştir. Kurumagönderilen fatura ekindeki yazıda yapılan iş ile ilgiliOrman ve Su İşleri Bakanlığı Orman GenelMüdürü 18.06.2012 tarih ve 244 sayılı Olur’u daeklenmiştir. Anılan faturaya istinaden Mersin ValiliğiÇevre ve Şehircilik İlMüdürlüğü’nün 25.07.2013 tarih ve38840899-7707 sayılı cevabi yazıda “İlgilidilekçenizle…… bu istasyonun enerji nakil hattı ormaniziz projelerinin tarafınızdan hazırlanıp Ormanİşletme Müdürlüğünden takibiyapılarak18.06.2012 tarih ve 244 sayılı Olur ile gerekli izninalındığı belirtilmiş ve proje mühendislikücreti talep edilmiştir. Konu ile ilgili yapılanyazışmalar yazımız ekinde gönderilmiştir.”Şeklinde cevap verilmiştir. Mersin İl İl Özelİdaresi adına 16.05.2012 tarih ve 9972 sayılı yazı ileMersin Valiliği Genel Sekreteri imzalı ile Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından anılanişin yapılması için ödenek talebinde bulunulmuşancak bu talebe Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığının 15.06.2012 tarih ve 9375 sayılıyazı ile ödeneğe gerek olmadığı cevabıverilmiştir. Belirtilen yasaldüzenlemeler çerçevesinde, 4734 sayılı Kamuİhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhaleSözleşmeleri Kanunu'nun kamu hukukunu ilgilendiren yasalarolması nedeniyle, sözleşme aşamasına kadar yasayadayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemleriniptali istemiyle açılan davaların idari yargı yerinde,sözleşme yapıldıktan sonra sözleşmehükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkanuyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerekmekteise de, sözleşme yapıldıktan sonra tesis edilse bilesözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmayan,sözleşmeden doğan bir hak veya alacağın takibiniteliğini taşımayan, idarenin kamu gücüne dayanarakve tek yanlı olarak tesis ettiği idarî işlemlerin iptaliistemiyle açılan veya bu nitelikteki idarî işlemlernedeniyle doğan tazminat istemleri nedeniyle açılandavaların da idarî yargı yerinde görülüpçözümlenmesi gerektiğitartışmasızdır. İdari sözleşmeler,idarelerin tek yanlı, kamusal yetkiye dayanarak, kamu hizmetiningereklerinin yerine getirilmesi için kamu yararı amacı iletaraflar arasında akdedilen ve idareye üstün hak ve yetkilerveren, gerektiğinde tek yanlı değişiklik ve fesih yetkisinide idareye tanıyan nitelikte sözleşmelerdir. Kamu idarelerininözel hukuk alanında akdettikleri sözleşmelerin ise; idarisözleşme niteliği taşımayıp, özel hukukkurallarına göre düzenlendiği kuşkusuzdur. Öte yandan, idarelerce malveya hizmet alımı için ihaleye çıkılmasısafhasında ihalenin sonuçlanıp kesinleşmesine kadargeçen aşamada tesis edilen işlemlerin idari nitelikteolduğu kabul edilmekte ve bu aşamada ortaya çıkananlaşmazlıkların çözümünün idariyargı yerlerine, ihalenin kesinleşmesi ve sözleşmeninakdedilmesinden sonraki aşamada idare ile yüklenici arasındakisözleşmenin uygulanmasından doğanuyuşmazlıkların görüm veçözümünün ise özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerlerine ait olduğunda kuşkubulunmamaktadır. Somut olayda, davacışirket tarafından, yasal düzenlemeler çerçevesindeişlemlerin tam olarak yapılıp yapılmadığıaçıklığa kavuşmamış ise dedavacının Enerji Nakil Hattının Orman İzinleriProjesinin hazırlanması işine ilişkin görevini yerinegetirdiği, davalı idarenin yapılan iş için gerekliödeneğin ilgili kurumlardan istendiği anlaşılmaktadır.Davalı idarenin edimini yerine getirmediği iddia edilerek bundandoğan alacağın tazmini talep edildiğigörülmüştür. Her ne kadar, yapılan ihalesonrasında taraflar arasında imzalanmış birsözleşme bulunmasa da, uyuşmazlığın davanıntarafları arasında sözlü olarak anlaşılmasıüzerine davacının edimini yerine getirdiği fakatdavalı idarenin edimini yerine getirmediğindenkaynaklandığı anlaşıldığından,uyuşmazlığın çözümünde özelhukuk hükümlerine göre adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle,davanın görüm ve çözümünde adli yargıyeri görevli olduğundan, Mersin 4. Asliye Hukuk Mahkemesinceverilen görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle Mersin 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 07.05.2015gün ve E:2014/333, K:2015/153 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.3.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy