T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 105 KARAR NO : 2016 / 151 KARAR TR : 14.3.2016 ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1- E.Ç. 2- K.Ç. 3- Ö.Ç. Vekili :Av. M.P. Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili : Av. U.K.& Av. G.D. & Av.G.Ç.Ü. (AdliYargıda) O L A Y : Davacılarvekili dava dilekçesinde; “Sürücü Ö.Ç.sevk ve idaresindeki 27 ........ plakalı aracı ile 11/07/2010tarihinde Sivas’ın Yıldızeli ilçesi istikametindendirekli bedirli istikametine seyri esnasında karayolundakiçukurlardan dolayı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederekyolun sağına fırlamış ve yoldan çıkıptakla atması sonucu ölümlü yaralamalı maddihasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Yapılan keşifve alman bilirkişi raporuna göre davalı idarenin tali kusurluolduğu belirtilmiştir. Müvekkillerim, Müteveffa D.Ç.’ninmirasçılarıdır. Bu kazanın oluşumundaaslında davalı idare asli kusurludur.Zira kazanın baş etkensebebi karayolundaki büyük çukurlardan idarenin HİZMETKUSURU’ndan olmuştur.Müvekkil Ö.Ç. buçukurlara düşmemek için aracın ani olarakdireksiyonunu kırmak zorunda kalmış ve bu nedenle yol vedireksiyon hakimiyetini kaybedip aracının takla atmasına vearaçtaki D.Ç.’ nin ölümüne nedenolunmuştur. Müvekkil E.Ç. murisinbabası olup, maddi yönden desteğini kaybettiği gibi, buncayıllık emeklerle okutup öğretmen olarakyetiştirdiği kızının evliliğinin ilk senesiölümüyle yıkılmıştır, hem maddi hemmanevi yönden en büyük desteğini kaybetmiştir.Diğer davacı K.Ç. murisin annesi olup aynı şekildehem maddi hem manevi yönden en büyük desteğinikaybetmiştir. Davacılardan müvekkil Ö. ise murisin eşiolup henüz 8 aylık evli olan ve hayatın başında olupöğretmenlik mesleğine başlamış olan eşinikaybetmenin hem şokunu yaşamış hem de en büyük maddive manevi desteğini kaybetmekle yoğun manevi acılarçekmiştir. Halen de kendine gelememiş bu acı olayıunutamamıştır. Müvekkilleriminacısının parayla ölçülmesi mümkündeğildir. Ancak bir nebze olsun maddi destekle acılarınınhafiflemesi için her bir müvekkil için 30.000.00 TL maddi destektenyoksun Kalma tazminatı ile yine her bir müvekkil için50.000,00 TL olmak üzere manevi tazminata, toplam 240.000.00 TL maddi vemanevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ilebirlikte davalıdan tahsili için iş bu davanınaçılması zarureti hasıl olmuştur. SONUÇ ve TALEP: Yukarıdaaçıklanan nedenlerle; fazlaya dair her türlühakkımızı saklı tutarak davamızın kabulüile, Her bir davacı için 30.000.00 TL maddi-destekten yoksun kalmatazminatı ile yine her bir müvekkil için 50.000,00 TL olmaküzere manevi tazminata hükmedilmesine, toplam 240.000.00 TL maddi vemanevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte davalıdan tahsili ile, yargılama masrafları ileücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasınakarar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.” demek suretiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. Sivas İdare Mahkemesi: 30.09.2011gün ve E:2011/1526, K:2011/1237 sayı ile özetle; davada adliyargı yerinin görevli olduğundan bahisle davanın görevyönünden reddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacıvekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır. Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 05.11.2013gün ve E:2011/956, K:2013/552 sayı ile özetle; davanınkısmen kabul kısmen reddine karar vermiştir. İşbu karara karşıyapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi01.07.2015 gün ve E:2014/3138, K:2015/9355 sayılı ilamı ileözetle; “Somut olayda, karayolunda bulunan çukurlar nedeniylegerekli onarımları yapmayan ve önlemleri almayanKarayolları Genel Müdürlüğü aleyhine hizmet kusurunadayanılarak dava açıldığından, mahkemece, adliyargının yargı yolu bakımından görevsizbulunması nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesigerekirken, uyuşmazlığın esası incelenerekyazılı biçimde hüküm kurulması doğrugörülmemiştir. Açıklanan nedenlerledavalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüylehükmün bozulmasına” şeklinde karar vermiştir. Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: Yargıtay’ınbozma ilamına uyduktan sonra 15.12.2015 gün ve E:2015/664,K:2015/1066 sayı ile özetle; davada idari yargı yeriningörevli olduğundan bahisle davanın görev yönündenreddine karar vermiş ve karar kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT ve YükselDOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan 14.3.2016günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıYasa’dan kaynaklanan sorumluluk davasında idari ve adli yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, idari yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiğive usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Uğurtan ALTUN’un davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davanın, trafik kazasınedeniyle araçta meydana gelen maddi zararın tazmini istemiyleaçıldığı anlaşılmaktadır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adliyargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisiolması, bu fıkra hükmünün uygulanmasınıönlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafikkazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesiniyapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birindeaçılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. 2918 sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir: “…Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayrımına gidilmemiş veidari uyuşmazlıkların çözümünde idare vevergi mahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına,aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların,özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158 inci maddesininson fıkrasında “Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesiarasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığınadair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardırve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, Gaziantep 1.Asliye HukukMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 15.12.2015gün ve E:2015/664, K:2015/1066 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.3.2016 gününde Üye SüleymanHilmi AYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/580, K:2015/592sayılı kararında belirtmiş olduğumdüşünce doğrultusunda sayınçoğunluğun görüşünekatılmıyorum. ÜYE SüleymanHilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy