T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 100 KARAR NO : 2016 / 147 KARAR TR : 14.3.2016 ÖZET : 2247 sayılı Yasa’nın 20. maddesinde; “Daha önce Uyuşmazlık Mahkemesince yargı mercii belirtilmemiş olan bir davada temyiz incelemesi yapan yüksek mahkeme, davanın, davaya bakan mahkemenin görevi dışında olduğu kanısına varırsa, incelediği kararı bozacak yerde, incelemeyi erteleyerek yargı merciinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaya karar verebilir.” hükmüne yer verilmiş olup, bu madde kapsamında görev uyuşmazlığının çözümü için Uyuşmazlık Mahkemesine başvuru yapabilecek merciler, temyiz incelemesi yapmaya yetkili yüksek mahkemelerdir. Buna karşın, Bölge İdare Mahkemesinin yasa metninde geçtiği şekilde yüksek mahkeme olarak kabulü mümkün olmadığından 2247 sayılı Yasa’nın 20. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygun bulunmayan BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1-A.B. 2-M.B. Vekili : Av. A.Y. Davalılar : 1-ÜnseliBelediyesi 2- Muradiye Belediye Başkanlığı Vekili : Av. E.B. O L A Y : Davacılarvekili dava dilekçesinde; “Müvekkillerim A.B. ve M.B.kardeş olup Muradiye'nin Ünseli beldesinde abdi mevkisinde bulunan 86parsel numaralı arazinin müşterek malikidirler müvekkilim A.B.ise ünseli beldesi abdi mevkisinde bulunan 83 parsel numaralıarazinin sahibidir. Ünseli Belediyesi tarafından yapılankanalizasyon çalışması müvekkillerimintarlalarının tam ortasından geçip tarlalarındabüyük zarar oluşturmuştur. Gerek buçalışma yapılmadan önce gerekse deyapılması esnasında müvekkillerim bu durumdan haberdaredilmemiş. Belediye tarafından arazilerinde izinsizçalışma yapılmıştır. 13.12.2012 tarihinde durumdan haberdarolan müvekkillerim bu oluşan zararlarının tazminiiçin belediyeye yazılı talepte bulunmuştur. Ancaküzerinden epey zaman geçmesine rağmen ve de ilkbaharıngelmesinden dolayı belediyenin herhangi bir çalışmadabulunmaması müvekkillerim tekrardan belediyeye zararın tazminiiçin başvurmuşlar ve belediye yetkilileri tarafındankendilerine herhangi bir yardımda bulunulmayacağı ifadeedilmiştir. Bilindiği üzere bölgehalkı geçimini tarım ve hayvancılık ilesağlamaktadır. Belediye tarafından izin alınmadankarşılığı ödenmeden müvekkillerimin tarlasındangeçirilen bu kanalizasyon hattı tarım ve hayvancılıkile uğraşan müvekkillerimi ciddi anlamda mağduretmiştir. Yaklaşık 30 dönüm arazisi belediyenin bukazı çalışmasında zarara uğramış vekullanılamaz hale gelmiştir. Daha sonra davalıidareye vermiş olduğumuz dilekçe ile, söz konusu yerinkamulaştırılması ve bedellerinin müvekkillerimeödenmesini talep etmemize rağmen bugüne kadar herhangi birişlem ve ödeme yapılmamıştır. Bu sebeplemüvekkillerim maliki bulundukları taşınmazların yasayaaykırı olarak el atılması nedeniyle zarara uğramışlardır.”demek suretiyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarakşimdilik 1.000,00 TL’nin haksız fiilin vuku bulduğutarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır. MuradiyeAsliye Hukuk Mahkemesi:22.05.2014 gün ve E:2013/132, K:2014/141 sayılı kararı ileözetle; davada idari yargı yerinin görevli olduğunubelirterek davanın görev yönünden reddine karar vermiştir. Davacılarvekili aynı istemle bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır. Van2.İdare Mahkemesi:07.01.2015 gün ve E:2014/726 sayı ile özetle; “…mülkiyetidavacılara ait taşınmazlara, kamulaştırmayapılmaksızın kanalizasyon hattı döşemeksuretiyle fiilen el atıldığından bahisle meydanageldiği ileri sürülen zararın tazmini istemiyleaçılan davanın haksız fiilden(kamulaştırmasız el atmadan) doğan bir tazminat davasısayılacağı ve özel hukuk hükümlerine göreadli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.” demek suretiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİBAŞKANLIĞI:2.3.2015 gün ve E:2015/111, K:2015/128 sayılı kararı ileözetle; “Dosya kapsamında yapılan incelemede; İdareMahkemesince, Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilen idari yargıdosyası içerisinde Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesi’ningörevsizlik kararı bulunmakta ise de, bu kararın kesinleşipkesinleşmediği dosya kapsamındananlaşılamadığındanBaşkanlığımızın 04.02.2015 günlüyazısı ile, Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 22.05.2014gün ve E:2013/132, K:2014/141 sayılı görevsizlikkararının kesinleşme durumunu gösteren onaylı birörneği istenilmiş; bunun üzerine anılan mahkemece,tarafların gerekçeli kararın tebliğine ilişkinherhangi bir müracaatta bulunmaması nedeniyle dosyanınhenüz kesinleşmemiş olduğu belirtilmiştir. Olayda, Van 2.İdare Mahkemesince,görevli merciin belirlenmesi için 2247 sayılıYasanın 19.maddesi kapsamında Mahkememize başvurulmuşolmasına karşın, Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesi’ningörevsizlik kararı henüz kesinleşmediğinden, 2247sayılı Yasanın 19. maddesinde öngörülen“kesin ve kesinleşmiş görevsizlik kararıüzerine” koşulu geçekleşmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 2247sayılı Yasanın 19. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan Van 2.İdare Mahkemesinceyapılan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarıncareddi gerekmiştir.” şeklindeki gerekçesiylebaşvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar üzerine MuradiyeAsliye Hukuk Mahkemesi; uyuşmazlığa konu 22.05.2014 gün veE:2013/132, K:2014/141 sayılı mahkeme kararını taraflaratebliğe çıkartmış, tarafların kararıtemyiz etmemesi üzerine kararı 30.04.2015 tarihindekesinleştirmiştir. Buaşamadan sonra Van 2. İdare Mahkemesi 13.04.2015 gün,E:2014/726, K:2015/432 sayılı kararı ile özetle; davadaadli yargı yerinin görevli olduğunu belirterek davanıngörev yönünden reddine karar vermiştir. Davacı vekili 27.05.2015havale tarihli dilekçesi ile Van 2. İdare Mahkemesi’nin2014/726 Esas, 2015/432 Karar sayılı kararının bozularak,davanın görevli Van 2. İdare Mahkemesinde görülmesinekarar verilmesi istemiyle Van Bölge İdare Mahkemesine itirazdabulunmuştur. Van Bölge İdare Mahkemesi: 07.01.2016gün ve E:2015/1057 sayılı kararı ile “Dosyanınincelenmesinden, kapatılarak davalı idareye devredilen ÜnseliBelediyesinin talebi üzerine İller Bankası tarafından ihaleyolu ile özel bir şirkete yaptırılan Ünselikanalizasyon şebeke hattı çalışmasısırasında, mülkiyeti davacılara ait Muradiyeİlçesi, Ünseli Köyü, Abdi Mevkii, 83 ve 86 noluparsellerde bulunan taşınmazların ortasından kanalizasyonborusu geçirildiğinden bahisle Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin2013/132 esasına kayden haksız fiilden kaynaklanan tazminatdavası açıldığı, anılan Mahkemece,davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisledavanın reddine yönelik olarak verilen 22.05.2014 gün ve2014/141 sayılı kararın ardından da aynı olay nedeniyle1.000,00 TL tazminata hükmedilmesi istemiyle İdare Mahkemesinin2014/726 esasına kayıtlı işbu davanınaçıldığı anlaşılmıştır. İdarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yollan, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle açılacakdavaların görüm ve çözümünün, idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlartarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu;özel mülkiyete konu taşınmazakamulaştırmasız el atıldığı veya plan veprojeye aykırı iş görüldüğü iddiasıylaaçılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararıntazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzünönlenmesine ve haksız fiillere ilişkin özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerinceçözümleneceği, yerleşik yargısaliçtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Olayda, söz konusutaşınmazların halen davacılar adına kayıtlıolduğu, diğer yandan idarece herhangi bir kamulaştırmaişlemi yapıldığı yönünde bir iddia veya dosyadabuna ilişkin bir bilgi - belge bulunmadığı gibiyüklenici şirket ile idare arasında yapılanyazışmalardan, söz konusu taşınmazlarınşahıs mülkiyetinde olduğunun bilindiği ve idarece bukonuda gerekli işlemlerin yapılmasının talep edildiğigörülmüştür. Bu sebeple, mülkiyetidavacılara ait taşınmazlara, kamulaştırmayapılmaksızın kanalizasyon hattı döşemeksuretiyle fiilen el atıldığından bahisle meydanageldiği ileri sürülen zararın tazmini istemiyleaçılan davanın haksız fiilden (kamulaştırmasızel atmadan) doğan bir tazminat davası sayılacağı veözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 2547sayılı Kanun'un 20. maddesi gereğince dosyanın görevliyargı yolunun belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderilmesine, durumun Mahkemesine bildirilmesine” şeklinde kararvermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.3.2016 günlü toplantısında: Raportör-Hakim SelimŞamil KAYNAK’ın, başvurunun reddi yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı UğurtanALTUN ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davadabaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dosyaüzerinde yapılan incelemeye göre; haksız fiildenkaynaklanan tazminat davasında; davacı vekili tarafından adliyargı yerinde dava açıldığı, Muradiye AsliyeHukuk Mahkemesince 22.05.2014 gün ve E:2013/132, K:2014/141 sayılıkarar ile davada idari yargı görevli olduğundan bahisledavanın görev yönünden reddine karar verildiği ve bukararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği, sonrasında idariyargıda aynı istemle dava açıldığı, Van2.İdare Mahkemesince 07.01.2015 gün ve E:2014/726 sayılıkarar ile 2247 sayılı Kanunun 19.maddesi uyarınca davada adliyargının görevli olduğundan bahisle dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verdiği,Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı’nın2.3.2015 gün, E:2015/111, K:2015/128 sayılı kararı ile 2247sayılı Yasanın 19. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan Van 2.İdare Mahkemesinceyapılan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarıncareddine karar verildiği, bu aşamadan sonra Van 2. İdareMahkemesi’nce başvuru redde konu edilen eksiklikgiderildiğinden bahisle dava dosyasının yeniden mahkememizegönderilmesi gerekiyorken, 13.04.2015 gün, E:2014/726, K:2015/432sayılı kararı ile davada adli yargı yerinin görevliolduğu belirtilerek tekrar davanın görev yönündenreddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazbaşvurusu üzerine dosyanın Van Bölge İdare Mahkemesinegönderildiği, Van Bölge İdare Mahkemesinin 07.01.2016gün ve E:2015/1057 sayılı kararı ile, davada adliyargı mercilerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 20. maddesi uyarıncadosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine kararverildiği anlaşılmıştır. Başvuruya konu 2247 sayılıYasa’nın 20. maddesinde; “Daha önce UyuşmazlıkMahkemesince yargı mercii belirtilmemiş olan bir davada temyizincelemesi yapan yüksek mahkeme, davanın, davaya bakan mahkemeningörevi dışında olduğu kanısına varırsa,incelediği kararı bozacak yerde, incelemeyi erteleyerek yargımerciinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurmaya karar verebilir.” hükmüne yer verilmiştir.Yasa metninde de anlaşılacağı üzere, bu maddekapsamında görev uyuşmazlığınınçözümü için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvuru yapabilecek merciler, temyiz incelemesi yapmaya yetkiliyüksek mahkemelerdir ve bölge idare mahkemesinin yasa metnindegeçtiği şekilde yüksek mahkeme olarak kabulümümkün değildir. Her ne kadar 2577 sayılıYasa’nın geçici 8. maddesindeki düzenleme nedeniylehenüz uygulamaya geçmese de, 18.6.2014 tarih ve 6545sayılı Yasayla 2576 sayılı Kanun’un 3/A maddesinin bfıkrasında yapılan değişiklik gereğincebölge idare mahkemelerine; “istinaf başvurularınıinceleyip karara bağlama” yetkisi verilse ve yeni düzenlemedensonra artık bölge idare mahkemeleri de bir nevi temyiz mercii olsalarda, 2247 sayılı Yasa’nın 20. maddesinde, istinafincelemesi yapan üst derece mahkemelerinin de bu maddeye dayanarakUyuşmazlık Mahkemesine başvuru yapabilmelerine ilişkin birdeğişiklik yapılmaması nedeniyle bu mahkemelerce, 2247 sayılıYasa’nın 20. maddesi kapsamında Mahkememize başvuruyapılması mümkün değildir. Ancak, bölge idare mahkemesinin incelemekteolduğu bir dosyada, başka bir yargı koluna mensup mahkemeningörevli olduğunu düşünmesi halinde ve diğeryargı kolundaki görevsizlik kararının kesinleşmesikoşuluyla varlığını ileri sürdüğügörev uyuşmazlığının çözümüiçin 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesigereğince Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmasındaherhangi bir engel bulunmamaktadır. Yapılan başvurununkabulü ve incelenebilmesi için de, müracaatınYasa’nın 19. maddesine göre yapılması gerekmektedir. Açıklanannedenlerle, başvuruda 20. maddede belirtilen koşullarınoluşmadığı anlaşıldığından,aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygunbulunmayan başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. SONUÇ: Başvuruda 20. maddede belirtilen koşullarınoluşmadığı anlaşıldığından,aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yöntemine uygunbulunmayan BAŞVURUNUN REDDİNE, 14.3.2016 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy