T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2016 / 115
KARAR NO : 2016 / 159
KARAR TR : 14.3.2016
ÖZET : 2015 yılında Kara Kuvvetleri Astsubay Meslek Yüksekokuluna öğrenci seçimine yönelik ikinci aşama elemelerin ve bedeni yeterlilik sınavların ve bu işlemlere bağlı başarı sıralamasının iptaline, başarı sıralamasının yeniden yapılmasına, yeni sıralamaya göre okula kabul için gerekli sıraya yerleştiği takdirde okula kaydının yapılmasına karar verilmesi istemiyle açılan davada, davacının “asker kişi” sıfatının bulunmadığı ve Anayasa’nın 157. ve 1602 sayılı Yasa’nın 20. maddelerinde öngörülen, idari işlemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunması koşullarının birlikte gerçekleşme-diği gözetildiğinde uyuşmazlığın GENEL İDARİ YARGI YERİNDE ÇÖZÜMLENMESİ gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M. G. A.
Davalı :Milli Savunma Bakanlığı
O L A Y : Davacı dilekçesinde,yaptığı müracaatla 1.7.2015 tarihinde ön sağlıkve bedeni yeterlilik, 2.7.2015 tarihinde sözlü mülakat olmaküzere, Kara Kuvvetleri Astsubay Meslek Yüksek Okulunaöğrenci temini ikinci seçim aşamalarısınavlarına katıldığını; birinci günbedeni yeterlilik için yapılan sınavıntümünü yüksek bir başarı oranı ile geçtiğini,sınav sonuçları rütbeli görevli gözetmentarafından yüksek sesle kayıtları yapan görevliyebildirilirken tarafından bu sonuçların kayıt altınaalındığını, buna rağmen sınavsonuçları ile ilgili hiçbir belgenin kendisi dahildiğer adaylara verilmediğini; ikinci gün ise taban puanı70/100 olan sözlü mülakattan yeterli puanı (70’inüstü) alarak başarı ile geçtiğini; 3.8.2015tarihinde ise Yüksek Öğretime Geçiş sınavı(YGS) puanı, Bedeni yeterlilik sınavları puanları vesözlü mülakattan alınan puanların Kara KuvvetleriKomutanlığının internet sitesinde belirtilen hesaplamaformülü ile hesaplanmış, asil ve yedek başarısıralamasının tüm ilgililere duyurulduğunu; bedeniyeterlilik sınavından aldığı sonuçlarlabağdaşmayan 5748’inci yedek olarak sırasının sistemegirildiğini gördüğünü; bu sınavdanyüksek puan beklediğinden, 8.8.2015 tarihindesınavları yapan Kara Harp Okulu Komutanlığına tümsınavlarda aldığı sonuç ve notlarınbildirilmesi istemli müracaatını yaptığını;9.10.2015 tarihinde Astsubay Meslek Yüksekokulu Komutanlığındansağlık ve bedeni yeterliliğe ilişkin sonuçlarıgösteren cevabın geldiğini ancak sözlümülakat sonucu puanının gönderilmediğini; busonuç ile gerçekte aldığı sonuçlarınhiçbir ilgisinin bulunmadığını; yapılan hukuksuzlukile şaibe yaratıldığını ve Kara Astsubay MeslekYüksek Okulunda öğrenim görmesine engel olunduğunu,profesyonel bir sporcu olarak neyi yapıp, neyiyapamayacağını çok iyi bildiğini, 5 adet spordalını noter huzurunda veya mahkeme uygun görürse mahkemehuzurunda iddia ettiği gibi tekrarlayabileceğini, böyleceidarenin gönderdiği sınav sonuçlarının kendisineait olamayacağını kanıtlayabileceğini ifade ederek; Temmuz-Ağustos2015 tarihleri içinde icra edilen Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu(KAMYO) ikinci seçim aşamaları, bedeni yeterliliksınavlarının iptaline; kendisine ait sonuçların;sıralamayı tümüyle değiştirecek şekildealeyhine sehven veya kasıtlı, bireysel veya kurumsaldeğiştirilmiş olması nedeniyle hukuksuzluğu kesin olanKara Astsubay Meslek Yüksek Okulu (KAMYO) seçim aşamalarısonucunda oluşan, 3 Ağustos 2015 tarihinde yayınlanan tümasil/yedek sıralamalarının iptaline; kendisine ait gerçekbedeni yeterlilik sınavı sonuçları ile puanlama veasil/yedek sıralamasının yeniden yapılmasına; okulaasil veya yedek listeden girmeye hak kazanan, YGS puanı 202 vealtında olanların tümünün sıralama ve bedeniyeterlilik puanlarının incelenmesine, tespit edilecekhukuksuzluğa göre işlem yapılmasına; yapılacakyeni sıralama ile asil veya yedek listede okula girmeye yetecek birsıralama oluştuğu taktirde okula kaydınınyapılmasına karar verilmesi istemiyle 10.11.2015 tarihinde genelidari yargı yerinde dava açmıştır.
KONYA 2.İDAREMAHKEMESİ: 16.11.2015 gün ve E:2015/1183, K:2015/1077 sayı ile, “(…)2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-(a)maddesinde, dava dilekçelerinin görev yönündenöncelikle inceleneceği, 15/1-(a) maddesinde, adli ve askeriyargının görevine giren davaların görevyönünden reddedileceği hüküm altınaalınmıştır.
1602 sayılı AskeriYüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 20. maddesinde, "AskeriYüksek İdare Mahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayanmakamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargıdenetimini ve diğer kanunlarda gösterilen, görevleri yapar.Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz.
Bu Kanunun uygulanmasındaasker kişiden maksat; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevlibulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur,astsubay, askeri öğrenci, uzman jandarma, uzman erbaş,sözleşmeli erbaş ve er, erbaş ve erler ile sivil memurlardır."hükmü düzenlenmiştir.
Dava dilekçesininincelenmesinden, astsubaylık sınavına giren davacıtarafından bedeni yeterlik sınavları ve 2015 yılı KaraAstsubayı Meslek Yüksek Okulu (KAMYO) asil/yedeksıralamasının iptali istemiyle açılan davada, 1602sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca, asker kişiyi ilgilendirenve askeri hizmete ilişkin bulunan astsubaylık sınavı ileilgili davanın görüm ve çözümü askeriidari yargıya ait olduğundan mahkememiz görevlibulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerledavanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine…” karar vermiş, bu karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir.
Davacı, aynı istekle bukez 30.11.2015 gününde askeri idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ASKERİ YÜKSEKİDARE MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRESİ; 23.12.2015gün ve E:2015/2010, K:2015/2161 sayı ile, “(…)Anayasanın, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevleri,üyelerinin seçimi ve özlük hakları, kuruluşu,işleyişi ile yargılama usullerine ilişkin 157 ncimaddesinde “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, askeri olmayanmakamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların yargı denetimi yapan ilk ve son derecemahkemesidir. Ancak askerlik yükümlülüğündendoğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartı aranmaz” hükmü bulunmaktadır.
Askeri Yüksek İdareMahkemesinin görevlerini belirleyen, 1602 sayılı AskeriYüksek idare Mahkemesi Kanununun 2508 sayılı Kanunladeğişik 20 nci maddesinde, “Askeri Yüksek İdareMahkemesi Türk Milleti adına askeri olmayan makamlarca tesisedilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmeteilişkin idari işlem ve eylemlerden doğanuyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargıdenetimini ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yapar.Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda, ilgilinin asker kişi olması şartıaranmaz, Bu kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat, TürkSilahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmettenayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeriöğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş,erbaş ve erler ile sivil memurlardır” hükmü, aynıkanunun idari davalar ve yargı yetkisinin sınırıbaşlığı taşıyan 21 nci maddesinde de, 20 ncimaddede belirtilen kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkinidari işlem ve eylemden dolayı açılacak iptal ve tamyargı davalarının doğrudan doğruya ve kesin olarakAskeri Yüksek idare Mahkemesinde çözümlenip kararabağlanacağı hükmü yer almaktadır.
Anayasanın ve 1602sayılı Kanunun bu hükümleri karşısında birdavaya Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde bakılabilmesiiçin;
1.İdari işlemin birasker kişi göz önünde tutularak tesis edilmesi veya idarieylemin bir asker kişiye yönelmiş olması, yahutuyuşmazlığın askerlikyükümlülüğünden doğmuş olması,
2.Dava konusu idari işlem veeylemin askeri hizmete ilişkin bulunması şartlarınınbirlikte gerçekleşmiş olması gerekir.
Bu yasal mevzuatçerçevesinde davacının durumu incelendiğinde,davacının askeri öğrenci statüsünegirmediği, öğrenci aday adayı sivil kişi iken iptaliistenen işlemin tesis edildiği, dolayısıyladavacının asker kişi sıfatının bulunmadığı,bu nedenle 1602 sayılı AYİM Kanununun 20 nci maddesine göreidari işlemin “asker kişiyi ilgilendirme"şartının gerçekleşmediği anlaşılmakladavanın görev ve çözüm yerinin mahkememizolmayıp Genel idari Yargı Yeri olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1.DAVANIN GÖREVYÖNÜNDEN REDDİNE…” karar vermiş, karardüzeltme isteminde bulunulmayan bu karar kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.3.2016 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, genel ve askeri idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, askeri idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde genel idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen DanıştaySavcısı Yakup BAL ile Askeri Yüksek İdare MahkemesiSavcısı Oğuz PÜRTAŞ’ın davada genel idariyargının görevli olduğu yolundaki yazılı ve sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıtarafından, 2015 yılında Kara Kuvvetleri Astsubay MeslekYüksekokuluna öğrenci seçimine yönelik ikinciaşama elemelerin ve bedeni yeterlilik sınavlarının hukukaaykırı olduğu ileri sürülerek bu işlemlerin ve buişlemlere bağlı olarak ortaya çıkan başarısıralamasının iptaline, başarısıralamasının gerçek veriler dikkate alınarakyeniden yapılmasına, yeni sıralamaya göre okula kabuliçin gerekli sıraya yerleştiği takdirde okulakaydının yapılmasına karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasa’nın 157.maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin askeri olmayanmakamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınyargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu; ancakaskerlik yükümlülüğünden doğanuyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olmasışartının aranmayacağı belirtilmiş; 20.7.1972tarih ve 1602 sayılı Yasa’nın 25.12.1981 tarih ve 2568sayılı Yasa ile değişik 20. maddesinde de aynıhüküm yer almıştır. Askeri Yüksek İdareMahkemesi’nin bir davaya bakabilmesi için dava konusu idariişlemin “asker kişiyi ilgilendirmesi” ve “askerihizmete ilişkin bulunması” koşullarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
1602 sayılıYasa’nın değişik 20. maddesinde, Türk SilahlıKuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan,subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzmançavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ilesivil memurlar asker kişi sayılmaktadır.
İdari işlemin,görevli yargı yerinin tespiti yönünden “askerihizmete ilişkin” olup olmadığının saptanabilmesiiçin işlemin konusuna bakılması gerekmektedir. Eğeridari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askerihizmete göre tesis edilmiş ise bu işlemin askeri hizmeteilişkin olduğu kabul edilmelidir. Daha açık bir ifadeyle,askeri hizmete ilişkin idari işlemler: idarenin bir askerkişinin askeri yeterlik ve yeteneklerinin, tutum vedavranışlarının, askeri geçmişinin, askerkişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevlerinin; askerlik hizmetininamacı, askeri görev yerlerinin özellikleri, askeri kural vegerekler göz önünde tutularak değerlendirilmesi sonucundatesis edilen işlemlerdir. İşlem, askeri olmayan bir makamtarafından tesis edilmiş olsa bile durum değişmemekte menfaatiihlal edilen asker kişinin açtığı davanınAskeri Yüksek İdare Mahkemesi’nde görülmesigerekmektedir.
Dava konusu olayda, davacının askeri öğrenci statüsünegirmediği, öğrenci aday adayı sivil kişi iken iptaliistenilen işlemin tesis edildiği, dolayısıyladavacının “asker kişi” sıfatınınbulunmadığı anlaşılmaktadır.
Belirtilen durumkarşısında, olayda Anayasa’nın 157. ve 1602sayılı Yasa’nın 20. maddelerinde öngörülen,idari işlemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmeteilişkin bulunması koşulları birliktegerçekleşmediğinden, davanın görüm veçözümü genel idari yargı yerinin görevinegirmektedir.
Açıklanan nedenlerle,Konya 2.İdare Mahkemesinin görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanınçözümünde GENEL İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Konya 2.İdare Mahkemesinin 16.11.2015 günve E:2015/1183, K:2015/1077 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.3.2016 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Ali
ÇOLAK
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Yusuf Ziyaattin
CENİK
Üye
Mehmet
AKBULUT
Üye
Alaittin Ali
ÖĞÜŞ
Üye
Yüksel
DOĞAN
Full & Egal Universal Law Academy