T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2016 / 102 KARAR NO : 2016 / 149 KARAR TR : 14.3.2016 ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Y.K. Sigorta A.Ş. Vekilleri :Av. H.B. & Av. M. G. & Av. M.G. Davalılar :1- Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili : Av. D. A. (İdariYargıda) 2- İstanbul Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı Vekili : Av. A.K. (İdariYargıda) O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde; “Müvekkil şirket nezdinde45307961 nolu “Kuşku Sigorta Poliçesi” ilesigortalı bulunan İncesu Fizik Tedavi Reh. Psik. Ted. Tic.Ltd.Şti.’ye ait 34........ plaka sayılı araç,12/09/2010 tarihinde D-100 Karayolu-Avcılar istikametinde seyir halindeiken “34 GD 1164 plaka sayılı aracın yoldun kaynaklanannedenlerle kayarak yoldan çıkması neticesindeçarpması suretiyle maddi hasara uğramıştır.” Olay sonrası KTK gereğince,kaza tespit tutanağı tutulmuş ve sürücününalkol muayenesi yapılmıştır. 12.09.2010 tarihli kaza tespittutanağında “Kazanın 34 .......... plaka sayılıaracın yolun tretuvar kısmının yetersizliği veyerinden kaymasının da etkisiyle sigortalı araca çarparakhasar verdiği ve bu olayda hem karşı sürücü hemde yol kusurunun bulunduğu” rapor edilmiştir. Kazanın müvekkil şirketeihbarı üzerine gerekli belgeler toplanmış ve kısmenkusurlu karşı araç ......... plaka sayılıaracın zorunlu mali sorumluluk sigortacı A. S. A.Ş ile irtibatageçilmiştir. Müvekkil şirkete KaskoSigortası ile sigortalı bulunan kusursuz 34 ...... plakasayılı araçtaki hasar tespiti karşı aracınzorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan A. Sigorta A.Ş nezdinde yaptırılmışve düzenlenen 15.11.2010 tarihli ekspertiz raporunda 34...... plaka sayılıaraçta toplam 4.133.71 TL maddi hasar bulunduğu ve bu hasardan %50oranında da bu yolda bulunan tretuvarların 100 metrelikkısmının tek sıra olmasından dolayı yetersizkalıp yerinden fırlaması hasebiyle” Karayollarındaolduğu rapor edilmiştir. Müvekkil şirkettarafından bu tespit ve değerlendirmeler doğrultusundasigortalısına 14/01/2011 tarihinde 4.134,00 TL hasar tazminatıödenmiştir. Raporlar sonucu hasardosyalarının tekemmülü üzerine müvekkil şirketesigortalı bulunan 34....... plakalı kusursuz araçtaki toplam4.133.71 TL’lik hasarın sigortalısına tekabül eden2.067,00 TL’lik kısmı A. S. tarafından müvekkilşirkete ödenmiş bulunmaktadır, Ancak kusurun %50’likkısmına tekabül eden 2.067.00 TL'lik bölümü, TTK1301. madde hükmü mucibince sigortalısınınhaklarına halef olan taraf sıfatıyla müvekkil şirkettarafından 22.06.2011 tarihinde davalılardan Karayolları GenelMüdürlüğünden itibaren talep edilmiş ancakdavalı idare 07.07.2011 tarihli cevabı ile bu talebi reddereksorumluluğun İstanbul Büyükşehir Başkanlığı’naait olduğunu ifade etmiştir. Bu nedenle ilgili idareye de husumetyöneltilmiştir. Yerleşik mevzuat ve içtihathükümleri gereğince: “Trafik kazasına neden olan olaybir idari işlem veya eylemin yapılması sırasındaKarayolları tarafından alınması lüzumlu tedbirlerinalınmaması veya yol yapım hizmetinin gereği gibi ifaedilmemesi nedeniyle meydana gelmişse, ilgili idarenin hizmet kusurunedeniyle sorumluluğu bulunduğu” açıkçaifade edilmiştir. Açıklamışolduğumuz nedenlerden dolayı tahsil edilemeyen tazminatalacağının davalı idarelerden dava yolu ile talep edilmesizarureti hasıl olmuştur. SONUÇ-İSTEM: Arz ve izahedilen nedenlerle; fazlaya dair haklarımız saklı olmakkaydıyla, 2.067,00 TL hasar tazminatının 14/01/2011 ödemetarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankası Kısa VadeliKredilere uygulanan avans faizi ile birlikle kusurlu sorumlu davalılardanmüştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri veücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini bilvekalearz ve talep ederiz.” demek suretiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. İstanbul 6. İdare Mahkemesi: 31.10.2012gün ve E:2011/2015, K:2012/2114 sayı ile özetle; davada adliyargı yerinin görevli olduğundan bahisle davanın görevyönünden reddine karar vermiştir. İşbu karara karşıyapılan itiraz başvurusu üzerine İstanbul Bölgeİdare Mahkemesi 16.4.2013 gün ve E:2013/6307, K:2013/5904sayılı ilamı ile özetle; davanın görevyönünden reddine ilişkin karar yönelik taraflaritirazının reddine, kararın bu kısmınınonanmasına karar vermiş, karar düzeltme istemi üzerineaynı yer 13.11.2013 gün ve E:2013/15813, K:2013/16998sayılı ilamı ile karar düzeltme isteminin reddine kararverilmiş ve karar kesinleşmiştir. Davacıvekili aynı istemle bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır. İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.5.2014gün ve E:2013/412, K:2014/224 sayı ile özetle; davada idariyargı yerinin görevli olduğundan bahisle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, tarafların temyiz etmemesiüzerine karar kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Yusuf Ziyaattin CENİK, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN, Mehmet AKBULUT veYüksel DOĞAN’ın katılımlarıyla yapılan14.3.2016 günlü toplantısında: l-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; 2918 sayılıYasa’dan kaynaklanan sorumluluk davasında idari ve adli yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilinin istemiüzerine, adli yargı dosyasının son görevsizlikkararını veren mahkemece, idari yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Selim Şamil KAYNAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıUğurtan ALTUN’un davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davanın, trafik kazasınedeniyle araçta meydana gelen maddi zararın tazmini istemiyleaçıldığı anlaşılmaktadır. 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarındacan ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninisağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konulardaalınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veyasahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçlarınsebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundandoğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür.Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarındandolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. 2918 sayılı Kanunun 110 uncumaddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3. AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şugerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırıgörmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir:“… Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kimikararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargı ayrımınagidilmemiş ve idari uyuşmazlıkların çözümündeidare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay yetkilikılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukukualanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanınagiren konularda adli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idariyargının görev alanına giren biruyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesinin hızlandırıldığı,bu suretle kısa sürede sonuç alınmasınınolanaklı kılındığı ve bunun söz konusudavaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilendüzenlemenin kamu yararına yönelik olduğuanlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılıKanun’da tanımlanan Karayolu şeridi üzerindeki araçtrafiğinden kaynaklanan sorumlulukların, özel hukuk alanınagirdiği konusunda bir tartışma bulunmamaktadır. İdaretarafından kamu gücünden kaynaklanan bir yetkininkullanılması söz konusu olmadığı gibi, aynıkarayolu üzerinde aynı seyir çizgisinde hareket eden, bunedenle aynı tür risk üreten araçlar arasındaözel-kamu ayırımı yapılmasını gerektiren birneden de yoktur. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kuralAnayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerine aykırıdeğildir. İtirazın reddi gerekir…” (Any. Mah.nin26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165 sayılı kararı; R.G.27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158 incimaddesinin son fıkrasında “Diğer mahkemelerle, AnayasaMahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, AnayasaMahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir.Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilenkararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren birkonuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Bu durumda, 2918 sayılıYasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110.maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile, çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla meydana gelen zararıntazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın görüm ve çözümü adli yargıyerinin görevine girdiğinden, İstanbul 9.Asliye HukukMahkemesi’nce verilen görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. SONUÇ: Davanınçözümünde ADLİ YARGI YERİNİN görevliolduğuna, bu nedenle İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 26.5.2014gün ve E:2013/412, K:2014/224 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 14.3.2016 gününde Üye SüleymanHilmi AYDIN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Yusuf Ziyaattin CENİK Üye Mehmet AKBULUT Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Yüksel DOĞAN KARŞI OY UyuşmazlıkMahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve E:2015/670, K:2015/671 ile 28.09.2015gün ve E:2015/580, K:2015/592 sayılı kararlarındabelirtmiş olduğum düşünce doğrultusundasayın çoğunluğun görüşünekatılmıyorum. ÜYE SüleymanHilmi AYDIN
Full & Egal Universal Law Academy